علت صدا دادن صندلیهای تیبا در حرکت
یکی از آزاردهندهترین مشکلاتی که رانندگان و سرنشینان خودروی تیبا (صندوقدار و تیبا ۲) با آن مواجه میشوند، صدای جیرجیر، تقتق یا لرزش صندلیها در حین رانندگی است. این صداها معمولاً هنگام عبور از دستاندازها، ترمزگیری، شتابگیری یا حتی با تکان خوردن سرنشین شدت میگیرند و پس از مدتی آرامش داخل کابین را کاملاً مختل میکنند.
اگر شما هم از این صدای اعصابخردکن خسته شدهاید، نگران نباشید! این مشکل در خانواده پلتفرم X200 (تیبا، ساینا و کوییک) بسیار رایج است و در اغلب موارد بدون نیاز به صرف هزینههای سنگین، با چند ترفند ساده در منزل برطرف میشود.
در این مقاله به بررسی صفر تا صد علل صدا دادن صندلیهای تیبا در حرکت و راهکارهای عملی صداگیری آن میپردازیم.
چرا صندلیهای تیبا در حین حرکت صدا میدهند؟
صندلی خودرو یک سازه مکانیکی متشکل از اسکلت فلزی، فنرها، فوم (ابر)، روکش و ریلهای متحرک است. به دلیل کیفیت نهچندان بالای متریال و مونتاژ در برخی خطوط تولید، پس از مدتی کارکرد، بخشهای مختلف دچار سایش یا لقی میشوند. مهمترین دلایل این مشکل عبارتند از:
۱. شل شدن پیچهای اتصال صندلی به کف اتاق
سادهترین و در عین حال شایعترین دلیل صدای تقتق، شل شدن چهار پیچ اصلی است که پایههای صندلی را به شاسی و کف کابین متصل میکنند. تکانهای مداوم خودرو در خیابانهای ناهموار، به مرور زمان باعث باز شدن جزئی این پیچها میشود.
۲. خشکی و لقی ریل صندلی (ریلهای تنظیم جلو و عقب)
ریلهای صندلی وظیفه جابهجایی افقی صندلی را دارند. اگر گریس فابریک داخل این ریلها خشک شود یا خاک و پرز فرش به داخل آن نفوذ کند:
- فلز روی فلز ساییده شده و صدای جیرجیر تولید میکند.
- پینهای قفلکننده ریل دچار لقی میلیمتری شده و در دستاندازها لق میزنند.
۳. ساییدگی فنرها و اسکلت فلزی داخلی به یکدیگر
در زیر نشیمنگاه و پشت تکیهگاه صندلی، شبکهای از فنرهای زیگزاگی (S شکل) وجود دارد. این فنرها با بستهای فلزی یا پلاستیکی به اسکلت متصلاند. با نشستن مداوم:
- بستهای محافظ پلاستیکی از بین میروند.
- فنرها با اسکلت تماس مستقیم پیدا کرده و با هر تکان وزن راننده، صدای «قیژقیژ» یا جیرجیر میدهند.
۴. فرسودگی یا دفرمه شدن ابر (فوم) صندلی
وقتی فوم صندلی کیفیت خود را از دست بدهد یا به اصطلاح «بخوابد»، ضخامت آن کم میشود. در نتیجه، اسکلت فلزی زیرین با پوشش یا بدنه صندلی برخورد پیدا کرده و ایجاد صدا میکند.
۵. مکانیزم تنظیم زاویه پشتی (چرخدنده رگلاژ)
مکانیزمی که زاویه پشتی صندلی را تنظیم میکند (اهرم یا فلکه تنظیم)، دارای چرخدندهها و اتصالات لولایی است. در صورت کاهش روانکاری یا جا افتادن ناقص ضامن، پشتی صندلی لق زده و در ترمزها صدا میدهد.
۶. برخورد قفل کمربند ایمنی با کنسول یا بدنه صندلی
گاهی منبع صدا خودِ صندلی نیست! پایه فلزی قفل کمربند ایمنی (سگک) که به کنار صندلی متصل است، ممکن است به فریم صندلی یا کنسول وسط ساییده شود و صدایی شبیه به جیرجیر صندلی تولید کند.
۷. لقی صندلیهای عقب در تیبا ۲ و تیبا ۱
در تیبا ۲ (هاچبک) پشتی صندلی عقب قابلیت خوابیدن دارد. قفلهای قلابمانندی که پشتی را به بدنه نگه میدارند، اگر به درستی چفت نشوند یا لاستیک ضربهگیر آنها بیفتد، در هر دستانداز صدای تقتق بلندی تولید میکنند.
آموزش گامبهگام رفع و صداگیری صندلی تیبا
برای برطرف کردن این مشکل، مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
مرحله ۱: آچارکشی اتصالات کف
- صندلی را تا انتها به عقب بکشید و دو پیچ جلو را با آچار بکس (معمولاً سایز ۱۲ یا ۱۴) محکم کنید.
- صندلی را تا انتها به جلو ببرید و دو پیچ عقب را نیز سفت کنید.
- مطمئن شوید پایهها هیچگونه حرکتی روی کفی خودرو ندارند.
مرحله ۲: تمیزکاری و روانکاری ریلها
- با جاروبرقی گرد و غبار، خاک و آشغالهای داخل شیار ریلها را کاملاً تمیز کنید.
- با استفاده از اسپری روانکننده (مانند اسپری سیلیکون یا گریس سفید لیتیومی)، مسیر ریلها و چرخدندههای تنظیم زاویه را چرب کنید.
نکته مهم: تا حد امکان از اسپری WD-40 معمولی برای طولانیمدت استفاده نکنید؛ زیرا زود خشک میشود و گرد و خاک را جذب میکند. گریس اسپری سفید یا وازلین صنعتی بهترین گزینه است.
مرحله ۳: بررسی و صداگیری اتصالات زیر صندلی
- سر خود را به زیر صندلی ببرید و اتصالات فنرها را نگاه کنید.
- نقاطی که فلز روی فلز قرار گرفته را با مقداری گریس چرب کنید.
- اگر صدایی از قلاب فنرها میآید، میتوانید یک تکه شیلنگ باریک (مثل شیلنگ تراز) یا چسب برق (لنت) دور قلاب فنر بپیچید تا مانع تماس مستقیم آهن با آهن شود.
مرحله ۴: صداگیری قفل صندلی عقب (مخصوصاً تیبا ۲)
- پشتی صندلی عقب را آزاد کرده و به جلو بخوابانید.
- دور زبانهها یا قلابهای فلزی که پشتی به آنها قفل میشود، ۲ الی ۳ دور چسب نواری برق (لنت) بپیچید.
- پشتی را محکم ببندید؛ این کار لقی را به صفر رسانده و صدای تقتق عقب را کاملاً قطع میکند.
مرحله ۵: عایقکاری قفل کمربند ایمنی
پشت قفل کمربند ایمنی (جایی که با قاب پلاستیکی صندلی یا کنسول تماس دارد)، یک تکه نمد پشتچسبدار یا پد ضد خش مبلمان بچسبانید تا اصطکاک آن خنثی شود.
چه زمانی باید به تودوزی یا صافکاری مراجعه کنیم؟
اگر تمام مراحل بالا را انجام دادید اما صدا همچنان باقی بود:
- شکستگی اسکلت: ممکن است یکی از جوشهای اسکلت فلزی صندلی در اثر وزن زیاد یا تصادف قبلی شکسته باشد که نیاز به جوشکاری CO2 دارد.
- خرابی کامل فوم و فنر: اگر فوم کاملاً پودر شده و فنرها گود افتادهاند، بهتر است به یک تودوزی خودرو مراجعه کرده تا فوم تقویتشده (فوم سرد شرکتی) و فنربندی نو برایتان نصب کند.
نتیجهگیری
صدا دادن صندلیهای تیبا در ۹۰٪ موارد ناشی از خشکی ریلها، شل بودن پیچهای پایه و اصطکاک فنرهای زیرین است. شما میتوانید با صرف کمتر از ۳۰ دقیقه زمان و با استفاده از یک آچار مناسب و اسپری روانکننده، این مشکل را برای همیشه حل کرده و لذت رانندگی بیصدا و نرم را دوباره به تیبای خود بازگردانید.
سوالات متداول (FAQ)
۱. بهترین اسپری برای رفع صدای جیرجیر صندلی تیبا چیست؟
اسپری گریس سفید لیتیومی یا اسپریهای پایه سیلیکونی بهترین گزینه هستند، زیرا چسبندگی بالایی دارند و بر خلاف روغنهای معمولی، گرد و غبار محیط را به خود جذب نمیکنند.
۲. آیا شل بودن صندلی خطری در رانندگی دارد؟
بله؛ لق بودن صندلی علاوه بر ایجاد صدای آزاردهنده، در ترمزهای شدید یا تصادفات میتواند مانع از عملکرد صحیح کمربند ایمنی و سیستم تعلیق بدن راننده شده و خطرآفرین باشد.
۳. چرا پشتی صندلی عقب تیبا ۲ صدا میدهد؟
علت اصلی آن لقی بین زبانه قفل صندلی و قلاب بدنه است که با پیچیدن مقداری چسب برق دور قلاب، لقی و صدای آن به سادگی برطرف میشود.