علت گاز خوردن بیدلیل پژو ۴۰۵ و بالا رفتن دور موتور چیست؟
پژو ۴۰۵ یکی از قدیمیترین و محبوبترین خودروهای بازار ایران است که با وجود گذشت سالها از توقف تولید، همچنان سهم بزرگی از تردد جادهای کشور را به خود اختصاص داده است. مالکان این خودرو احتمالاً حداقل یکبار با پدیدهای آزاردهنده به نام «گاز خوردن بیدلیل» یا «بالا رفتن خودبهخودی دور موتور» مواجه شدهاند.
این مشکل معمولاً زمانی رخ میدهد که خودرو در حالت درجا (خلاص) است و دور موتور بهطور ناگهانی از حد استاندارد (حدود ۹۰۰ دور بر دقیقه) بالاتر میرود، یا در حال حرکت، پا را از روی پدال گاز برمیدارید اما خودرو همچنان به جلو هل میدهد.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی دقیق دلایل بروز این مشکل در پژو ۴۰۵ (بهویژه مدلهای انژکتوری و سیستمهای ساژم، زیمنس و بوش) بپردازیم و راه حلهای رفع آن را بررسی کنیم.
چرا پژو ۴۰۵ بیدلیل گاز میخورد؟ (بررسی مهمترین دلایل)
سیستم کنترل سوخت و هوا در پژو ۴۰۵ بسیار وابسته به سنسورها و کامپیوتر خودرو (ایسیو – ECU) است. کوچکترین خطا در ارسال دادهها توسط این سنسورها میتواند باعث برهم خوردن نسبت هوا و سوخت و در نتیجه بالا رفتن دور موتور شود. در ادامه اصلیترین مقصران این مشکل را معرفی میکنیم:
۱. خرابی یا کثیفی استپر موتور (Idle Air Control Valve)
استپر موتور یکی از اصلیترین قطعاتی است که وظیفه تنظیم دور موتور در حالت درجا را بر عهده دارد. زمانی که کولر روشن میکنید یا بار الکتریکی روی خودرو میآید، استپر مسیر ورود هوا را بازتر میکند تا موتور خاموش نشود.
- علت خرابی: تجمع رسوبات دوده و روغن روی نوک استپر مانع از حرکت روان آن میشود. گاهی نیز خودِ استپر معیوب شده و سوزن آن در حالت باز گیر میکند. در این حالت هوای اضافی وارد موتور شده و دور موتور بالا میرود.
۲. خرابی یا تنظیم نبودن سنسور دریچه گاز (TPS)
سنسور دریچه گاز وظیفه دارد زاویه باز بودن دریچه گاز را به ایسیو گزارش دهد.
- علت خرابی: اگر این سنسور خراب شود یا سوکت آن دچار قطعی و اکسیداسیون باشد، اطلاعات اشتباهی به ایسیو میفرستد. ایسیو تصور میکند راننده پای خود را روی پدال گاز فشار داده است، در نتیجه سوخت بیشتری تزریق کرده و دور موتور بالا میرود. همچنین شستوشوی موتور با آب میتواند باعث آبخوردگی این سنسور شود.
۳. هوا کشیدن منیفولد هوا (Vacuum Leak)
موتور پژو ۴۰۵ برای کارکرد صحیح به مقدار مشخصی هوا نیاز دارد که از طریق دریچه گاز کنترل میشود.
- علت خرابی: اگر واشرهای منیفولد هوا کهنه شده باشند، شیلنگهای وکیوم پاره یا سوراخ شده باشند، یا خود منیفولد ترک بردارد، هوای اضافی (اصطلاحاً هوای غلط) وارد موتور میشود. این هوای اندازهگیرینشده باعث افزایش دور موتور و بد کار کردن خودرو در حالت درجا میشود.
۴. خرابی مپ سنسور (سنسور فشار هوای منیفولد – MAP Sensor)
مپ سنسور فشار مطلق هوای درون منیفولد را اندازه میگیرد. اگر این سنسور اطلاعات نادرستی به ایسیو بدهد، ایسیو پاشش سوخت و زمان جرقه را به هم میریزد که میتواند یکی از دلایل گاز خوردن بیدلیل خودرو باشد.
۵. مشکل در پدال گاز یا سیم گاز (در مدلهای قدیمیتر)
در مدلهای قدیمیتر پژو ۴۰۵ که دریچه گاز مکانیکی و با سیم کار میکند، گاهی اوقات گیر کردن سیم گاز در غلاف خود، خرابی فنر برگشتدهنده دریچه گاز یا گیر کردن پدال گاز به کفپایی خودرو مانع از بسته شدن کامل دریچه گاز میشود.
۶. خطای ایسیو (ECU) یا مشکلات نرمافزاری
گاهی اوقات قطعات سختافزاری سالم هستند، اما ایسیو دچار به هم ریختگی حافظه موقت (خطا) میشود. بهویژه در خودروهای دوگانه سوز (CNG/LPG) این مشکل بیشتر دیده میشود که تداخل بین ایسیو بنزین و گاز باعث بالا ماندن دور موتور میشود.
علائم جانبی همراه با گاز خوردن بیدلیل پژو ۴۰۵
- روشن شدن چراغ چک موتور
- مصرف سوخت بالا
- پایین آمدن دیر دور موتور هنگام تعویض دنده
- لرزش موتور در حالت درجا
- کله کردن خودرو در هنگام رانندگی
روشهای عیبیابی و تعمیر
برای حل مشکل گاز خوردن بیدلیل پژو ۴۰۵، پیشنهاد میشود مراحل زیر را به ترتیب دنبال کنید:
- بررسی پدال و سیم گاز: ابتدا مطمئن شوید که کفپایی زیر پدال گاز گیر نکرده باشد و سیم گاز به نرمی حرکت کند و فنر دریچه گاز کاملاً بسته شود.
- استفاده از دستگاه دیاگ: مطمئنترین راه، مراجعه به یک تعمیرکار جهت اتصال دستگاه دیاگ است تا خطاهای مربوط به استپر موتور، سنسور دریچه گاز و مپ سنسور به دقت خوانده شوند.
- شستوشوی استپر موتور و دریچه گاز: با استفاده از اسپریهای انژکتورشور مخصوص، دوده و رسوبات روی استپر و دریچه گاز را پاک کنید. اگر استپر پس از تمیز کردن همچنان گیر داشت، باید تعویض شود.
- بررسی شیلنگهای وکیوم: تمامی شیلنگهای باریک متصل به منیفولد هوا را از نظر پارگی یا پوسیدگی بررسی کنید.
- ریست کردن ایسیو: گاهی با قطع کردن سر باطری منفی به مدت ۱۵ دقیقه، حافظه موقت ایسیو پاک شده و خطاهای سطحی برطرف میشوند.
نتیجهگیری
گاز خوردن بیدلیل پژو ۴۰۵ و بالا رفتن دور موتور نه تنها آزاردهنده است، بلکه به مرور زمان به موتور آسیب رسانده و مصرف سوخت را به شدت افزایش میدهد. ریشهیابی این مشکل معمولاً به استپر موتور، سنسور دریچه گاز یا نشت هوا مربوط میشود. پیشنهاد میکنیم برای جلوگیری از هزینههای اضافی، به محض مشاهده این علامت، خودرو را به یک مکانیک متخصص نشان دهید تا پیش از آسیب جدی به قطعات داخلی موتور، عیبیابی و رفع گردد.