علت گاز خوردن ماشین کاربراتوری
خودروهای کاربراتوری با وجود قدیمی بودن، هنوز هم طرفداران خاص خود را دارند و در خیابانهای کشورمان به وفور دیده میشوند. سیستم کاربراتور به دلیل مکانیکی بودن، حساسیتهای خاص خود را دارد و یکی از مشکلات رایج و کلافهکننده در این خودروها، «گاز خوردن بیدلیل یا بالا رفتن خودبهخودی دور موتور» در حالت درجا یا هنگام تعویض دنده است.
این مشکل نه تنها مصرف سوخت را به شدت افزایش میدهد، بلکه باعث استهلاک موتور، داغ کردن خودرو و کاهش تسلط راننده بر روی ماشین میشود. در این مقاله به عنوان یک راهنمای جامع و کاربردی، به بررسی تمامی علتهای گاز خوردن ماشین کاربراتوری و روشهای رفع آنها میپردازیم.
۱. گیر کردن یا سفت شدن سیم گاز
سادهترین و اولین موردی که هنگام گاز خوردن ماشین کاربراتوری باید بررسی کنید، سیم گاز است. سیم گاز رابط فیزیکی میان پدال گاز و دریچه گاز کاربراتور است.
- علت: به مرور زمان، گرد و غبار، گریس خشک شده یا زنگزدگی داخل روکش سیم گاز نفوذ میکند و مانع از برگشت روان سیم به حالت اولیه میشود. همچنین ممکن است سیم گاز در مسیر خود به جایی گیر کرده باشد یا پدال گاز در پشت کفپوش ماشین گیر کند.
- راه حل: سیم گاز را بررسی کنید. با دست دریچه گاز روی کاربراتور را بکشید و رها کنید؛ ببینید آیا به راحتی به جای خود برمیگردد یا خیر. در صورت نیاز، سیم گاز را روانکاری (روغنکاری) کنید یا آن را به طور کامل تعویض نمایید.
۲. ضعیف شدن یا شکستن فنر برگشت دریچه گاز
روی کاربراتور فنری تعبیه شده است که وظیفه دارد بعد از برداشتن پا از روی پدال گاز، دریچه گاز را به سرعت ببندد.
- علت: این فنر به دلیل کارکرد زیاد، حرارت موتور و خستگی فلز، ممکن است خاصیت ارتجاعی خود را از دست بدهد، شل شود یا حتی بشکند. در این حالت، دریچه گاز نیمهباز میماند و موتور گاز میخورد.
- راه حل: فنر بازگشت زبانه گاز را بررسی کنید. اگر شل شده یا آسیب دیده است، آن را با یک فنر نو و قویتر تعویض کنید.
۳. تنظیم نبودن پیچ دور آرام (پیچ گاز یا سلو)
کاربراتورها دارای پیچهای تنظیمی هستند که یکی از آنها میزان باز بودن دریچه گاز در حالت درجا (دور آرام یا سلو) را تعیین میکند.
- علت: به دلیل ارتعاشات موتور، ممکن است این پیچ به مرور زمان شل یا سفت شود و تنظیمات آن به هم بخورد. همچنین گاهی افراد غیرمتخصص برای رفع لرزش موتور در سرما، این پیچ را بیش از حد سفت میکنند که باعث گاز خوردن مداوم ماشین میشود.
- راه حل: با چرخاندن پیچ تنظیم دور آرام (معمولاً پاد ساعتگرد برای کم کردن گاز)، دور موتور را در حالت گرم روی عدد استاندارد (معمولاً بین ۸۰۰ تا ۹۰۰ دور در دقیقه) تنظیم کنید.
۴. نشتی هوا در سیستم وکیوم و منیفولد (مکش هوای اضافی)
کاربراتور بر اساس فشار منفی (وکیوم) هوا کار میکند و سوخت را با هوا مخلوط میسازد. اگر هوای اضافیِ پیشبینینشده وارد موتور شود، دور موتور بدون اجازه شما بالا میرود.
- علت: خرابی یا پارگی واشر بین کاربراتور و منیفولد هوا، ترک خوردن خود منیفولد، یا پارگی و پوسیدگی شیلنگهای کوچک وکیوم (که به دلکو یا قطعات دیگر وصل هستند) باعث ورود هوای اضافی به موتور و در نتیجه بالا رفتن دور موتور میشود.
- راه حل: در حالی که موتور روشن است، مقدار کمی اسپری انژکتور شور یا آب روی اتصالات کاربراتور و واشرها اسپری کنید. اگر دور موتور تغییر کرد، نشاندهنده وجود نشتی هوا در آن نقطه است و باید واشر یا شیلنگ معیوب تعویض شود.
۵. خرابی یا گیر کردن ساسات خودرو
ساسات وظیفه دارد در زمان سرد بودن موتور، مسیر هوا را تنگتر کند تا مخلوط سوخت و هوای غلیظتری وارد موتور شود و ماشین راحتتر روشن شود. با گرم شدن موتور، ساسات باید غیرفعال شود.
- علت: در خودروهای کاربراتوری با ساسات اتوماتیک (آبی یا حرارتی)، خرابی این مکانیزم باعث میشود ساسات حتی پس از گرم شدن موتور همچنان درگیر بماند. در ساساتهای دستی نیز گیر کردن سیم ساسات مانع از بازگشت کامل آن میشود.
- راه حل: دریچه ساسات را روی دهانه کاربراتور چک کنید. وقتی موتور گرم است، این دریچه باید کاملاً باز باشد. در صورت گیر کردن، مسیر ساسات را تمیز و روانکاری کنید و در صورت خرابی ساسات اتوماتیک، پایههای آن را تنظیم یا تعویض کنید.
۶. کثیفی و جرم گرفتن دهانه و پولکی دریچه گاز
دریچه گاز کاربراتور (پولکی) باید به طور کامل جفت شود تا هوا در حالت درجا فقط از مجرای مشخصی عبور کند.
- علت: تجمع دوده، ذرات روغن و جرم در دهانه کاربراتور مانع از بسته شدن کامل پولکی دریچه گاز میشود. حتی یک فاصله میکرومتری هم میتواند باعث گاز خوردن ماشین شود.
- راه حل: فیلتر هوا را باز کرده و با استفاده از اسپری مخصوص کاربراتورشوی (کاربراتور کلینر)، دهانه، بدنه و پولکی دریچه گاز را به طور کامل از دوده و چربی پاک کنید.
۷. خرابی دلکو و خارج شدن تایمینگ موتور از تنظیم
سیستم جرقه زنی (دلکو) ارتباط مستقیمی با دور موتور دارد.
- علت: اگر دلکو بیش از حد «آوانس» (پیشافتادگی جرقه) باشد، دور موتور در حالت درجا به شدت بالا میرود و موتور صدای خشنی پیدا میکند. همچنین خرابی وزنههای داخل دلکو یا کپسول خلاء (وکیوم دلکو) میتواند این مشکل را ایجاد کند.
- راه حل: دلکو باید توسط فرد متخصص و با استفاده از چراغ تایمینگ (چراغ دلکو) تنظیم شود تا جرقه زنی در زمان مناسب انجام گیرد.
چگونه مشکل گاز خوردن ماشین را در جاده موقتاً حل کنیم؟
اگر در حال رانندگی متوجه شدید که ماشین به شدت گاز میخورد و سرعتش کم نمیشود، آرامش خود را حفظ کنید و مراحل زیر را انجام دهید:
- کلاچ بگیرید و دنده را خلاص کنید: اجازه ندهید شتاب موتور به چرخها منتقل شود. (نگران صدای بلند موتور نباشید).
- ترمز کنید و به آرامی در کنار جاده توقف کنید: هرگز سوئیچ را به طور کامل نبندید، زیرا فرمان قفل میشود؛ فقط کافیست سوئیچ را یک پله بچرخانید تا موتور خاموش شود اما فرمان آزاد بماند.
- پدال گاز را چک کنید: چند بار پدال گاز را با پا فشار دهید و رها کنید؛ شاید سیم گاز گیر کرده باشد و آزاد شود.
- شیلنگهای وکیوم را بررسی کنید: کاپوت را بالا بزنید و ببینید آیا شیلنگی از کاربراتور جدا شده یا خیر. در صورت جدا شدن، آن را به جای خود بازگردانید.
نتیجهگیری
علت گاز خوردن ماشین کاربراتوری معمولاً به مسائل مکانیکی سادهای مانند گیر کردن سیم گاز، خرابی فنر برگشت، نشتی هوا از واشرها یا کثیفی دریچه گاز مربوط میشود. تعمیر و نگهداری منظم کاربراتور، شستشوی دورهای آن و اطمینان از سلامت اتصالات مکانیکی میتواند تا حد زیادی از بروز این مشکل جلوگیری کند.