نقد و بررسی کیفیت پایین پلاستیک خشک داشبورد ساینا
بازار خودروی ایران سالهاست که با محصولات اقتصادی و داخلی گره خورده است. در این میان، خانوادهی تیبا و به تبع آن «ساینا» به عنوان گزینههایی اقتصادی برای اقشار متوسط جامعه شناخته میشوند که توانستهاند سهم قابلتوجهی از خیابانها را به خود اختصاص دهند. گروه خودروسازی سایپا پس از عرضهی ساینا به عنوان نسخهی فیسلیفت شده و مدرنتر تیبا، تلاش کرد تا با تغییرات ظاهری، نظر خریداران را جلب کند.
اما زمانی که از ظاهر خودرو عبور میکنیم و پا به کابین آن میگذاریم، واقعیتهای صنعت خودروی اقتصادی بیشتر خود را نشان میدهند. یکی از پرتکرارترین انتقاداتی که از روزهای اول عرضهی این خودرو تاکنون از سوی مصرفکنندگان مطرح شده، کیفیت پایین پلاستیک خشک داشبورد ساینا است.
در این مقاله تخصصی، قصد داریم به کالبدشکافی این مشکل، دلایل بروز آن، عواقب بلندمدت استفاده از این متریال و راهکارهای موجود برای بهبود شرایط کابین ساینا بپردازیم.
چرا خودروسازان به سراغ پلاستیک خشک میروند؟
پیش از بررسی تخصصی داشبورد ساینا، باید نگاهی واقعبینانه به صنعت خودرو داشته باشیم. استفاده از پلاستیک سخت (Hard Plastic) در خودروهای اقتصادی امری رایج در سراسر جهان است. هدف اصلی از این کار، کاهش قیمت تمام شده خودرو برای مصرفکننده نهایی و همچنین تسهیل فرآیند تولید انبوه قطعات است.
با این حال، تفاوت بزرگی میان «پلاستیک اقتصادیِ باکیفیت» و «پلاستیک بازیافتی و بیکیفیت» وجود دارد. متأسفانه در ساینا (بهویژه در مدلهای تولید شده در سالهای اخیر)، سایپا برای مدیریت هزینهها به سراغ پایینترین رده از مواد اولیه پلیمری رفته است که تاثیر مستقیمی on کیفیت تجربه کاربری گذاشته است.
ابعاد مختلف ضعف کیفیت داشبورد ساینا
کاهش کیفیت پلاستیک داشبورد در ساینا تنها به ظاهر مات یا براق آن ختم نمیشود، بلکه عوارض متعدد فنی، ارگونومیک و زیباییشناختی به همراه دارد که در ادامه به مهمترین آنها اشاره میکنیم:
۱. صداهای آزاردهنده (سروصدای اتاق یا به اصطلاح جیرجیر)
یکی از شایعترین گلایههای رانندگان ساینا، به گوش رسیدن صداهای اضافی از ناحیه داشبورد، قاب آمپر و کنسول میانی در هنگام عبور از دستاندازها و ناهمواریهای خیابانها است. دلیل اصلی این پدیده، ضریب انبساط و انقباض بالای پلاستیک خشک و عدم استفاده از فومهای جذبکننده صدا در محل اتصال قطعات داشبورد است. با گذشت زمان و تغییرات دمایی فصلها، خارها و پیچهای اتصال این پلاستیکهای خشک گشاد شده و کابین خودرو به مرور به صدای افت میافتد.
۲. خط و خشپذیری بسیار بالا
متریال به کار رفته در داشبورد و رودریهای ساینا به شدت مستعد خط و خش است. برخورد ناخواسته ناخن، کلید، بند کیف یا حتی دستمالهای زبر در هنگام نظافت کابین، میتواند آثار دائمی و ناخوشایندی روی سطح داشبورد باقی بگذارد. این موضوع باعث میشود که کابین خودرو پس از گذشت تنها یکی دو سال از کارکرد، بسیار کهنهتر از سن واقعی خود به نظر برسد.
۳. تغییر رنگ و دفرمگی در برابر نور خورشید
پلاستیکهای بیکیفیت در برابر اشعه ماوراء بنفش خورشید (UV) مقاومت بسیار پایینی دارند. داشبورد ساینا به دلیل برخورد مستقیم نور خورشید از طریق شیشه جلو، مستقیماً در معرض آسیب است. تابش مداوم آفتاب باعث رنگپریدگی، سفیدک زدن سطح پلاستیک و در موارد شدیدتر، تاب برداشتن لبههای بالایی داشبورد میشود.
۴. حس لامسه نامطلوب (ارگونومی ذهنی)
خودرو فضایی است که راننده و سرنشینان ساعتها در آن سپری میکنند. لمس کردن مداوم سطوح خشک، بیروح و پلاستیکیِ داشبورد ساینا، حس یک خودروی ارزانقیمت و بیکیفیت را به سرنشین منتقل میکند. بر خلاف پلاستیکهای نرم (Soft-touch) یا حتی متریال طرح چرم که حس گرما و راحتی ایجاد میکنند، پلاستیک خشک ساینا حس خستگی و نارضایتی را القا میکند.
تاثیر تورم و کاهش کیفیت قطعات
نکته قابل تامل در سالهای اخیر، افت کیفیت حتی در همین پلاستیک خشک معمولی است. با اعمال تحریمها و افزایش فشارهای اقتصادی روی زنجیره تامین قطعات خودروسازان داخلی، کیفیت مواد اولیه پلیمری و گرانولهای تزریق پلاستیک نزول بیشتری پیدا کرده است. داشبورد ساینا در مدلهای سالهای ۹۵ و ۹۶ به مراتب متریال متراکمتر و مقاومتری نسبت به نمونههای تولید شده در سالهای اخیر داشت و این افت کیفیت ملموس، نارضایتی خریداران را دوچندان کرده است.
راهکارهای مالکان برای مقابله با این مشکل
اگر شما نیز مالک یک خودروی ساینا هستید و از کیفیت پایین پلاستیک داشبورد آن رنج میبرید، ناامید نباشید. راههایی برای بهبود ظاهر و کاهش مشکلات ناشی از این متریال وجود دارد:
- استفاده از روکش داشبورد (داشبوردپوش نمدی یا چرمی): این محصولات علاوه بر جلوگیری از تابش مستقیم نور خورشید و داغ شدن داشبورد، از ایجاد خط و خش جلوگیری کرده و تا حدی جلوی صدای جیرجیر را میگیرند.
- استفاده از اسپریهای محافظ و واکس داشبورد باکیفیت: استفاده منظم از واکسهای پایپایه آب که حاوی مواد ضد UV هستند، مانع از سفیدک زدن و خشک شدن بیش از حد پلاستیک میشود (از واکسهای روغنی و چرب که گرد و غبار را به خود جذب میکنند بپرهیزید).
- صداگیری حرفهای کابین: اگر صدای جیرجیر داشبورد شما را کلافه کرده است، مراجعه به نصابان حرفهای صداگیری کابین (با استفاده از ابر، فوم و چسبهای نسوز در محل اتصالات) میتواند به طور موثری این مشکل را حل کند.
نتیجهگیری
ساینا به عنوان یک خودروی اقتصادی، رسالت خود را در زمینه تامین نیاز حملونقل خانوادهها با هزینهای نسبتاً پایین انجام میدهد؛ اما کیفیت پایین پلاستیک خشک داشبورد ساینا یکی از نقاط ضعف بارز آن است که شرکت سازنده باید در نسخه های جدیدتر یا فیسلیفتهای آتی، فکری به حال آن بکند. استفاده از متریال باکیفیتتر یا حداقل پوششهای پلاستیکی نرمتر در نقاط کلیدی داشبورد، میتواند ارزش خرید این خودرو را به شکل محسوسی افزایش دهد و رضایت مشتریان را که سرمایههای اصلی صنعت خودرو هستند، بیشتر جلب کند.