چرا با زدن راهنما، نور پشت آمپر پراید کم میشود؟
اگر شما هم مالک خودروی محبوب و پرتیراژ پراید باشید، احتمالا حداقل یکبار با این پدیده عجیب روبهرو شدهاید: شبهنگام در حال رانندگی هستید، چراغهای خودرو روشن است و نور پشت آمپر (صفحه کیلومتر) به نرمی میتابد. اما به محض اینکه اهرم راهنما را بالا یا پایین میدهید تا تغییر مسیر دهید، متوجه میشوید که نور چراغهای پشت آمپر همزمان با چشمک زدن راهنما، کم و زیاد (کم نور) میشود!
این مشکل که در ظاهر شاید کماهمیت به نظر برسد، یکی از شایعترین ایرادات برقی در پراید است و نشاندهنده وجود یک نقص در سیستم سیمکشی، اتصال بدنه یا شارژ خودرو است. در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به زبان ساده اما کارشناسی، ریشهیابی کنیم که چرا با زدن راهنما، نور پشت آمپر پراید کم میشود و برای رفع آن چه باید کرد.
چرا این اتفاق میافتد؟ (آشنایی با سیستم برق پراید)
برای درک بهتر این مشکل، باید بدانیم سیستم برق خودرو چگونه کار میکند. برق تمام بخشهای خودرو از جمله چراغها، پشت آمپر، سیستم جرقه زنی و… از یک منبع مشترک یعنی باطری و دینام تغذیه میشوند.
وقتی شما راهنما را میزنید، یک جریان الکتریکی نسبتاً قوی (حدود ۲ تا ۴ آمپر با توجه به مصرف لامپهای راهنما و فلاشر) به طور لحظهای و چشمکزن وارد مدار میشود. در یک خودرو با سیستم سیمکشی سالم، این نوسان جریان نباید هیچ تاثیری روی سایر قسمتها بگذارد. اما در پراید، به دلیل افت کیفیت دستهسیمها، ضعیف شدن اتصال بدنه و افت ولتاژ، این جریان کشی لحظهای باعث افت ولتاژ در سایر مدارها (از جمله چراغهای پشت آمپر) میشود. به زبان ساده، راهنما برای یک لحظه «برق» پشت آمپر را میدزدد!
۴ دلیل اصلی کم شدن نور پشت آمپر پراید هنگام زدن راهنما
اگر پراید شما نیز به این عارضه دچار شده است، ریشه مشکل معمولاً در یکی از موارد زیر قرار دارد:
۱. ضعف یا قطعی اتصال بدنه (شایعترین دلیل)
بزرگترین دشمن سیستم برق پراید، «اتصال بدنه» ضعیف است. بدنه خودرو به عنوان قطب منفی باتری عمل میکند. اگر اتصال بدنه موتور به شاسی، یا بدنه داشبورد به اتاق خودرو شل، زنگزده یا کثیف باشد، جریان الکتریکی مسیر مناسبی برای بازگشت پیدا نمیکند.
- چگونه رخ میدهد؟ وقتی راهنما میزنید، جریان الکتریکی به دنبال کوتاهترین و راحتترین مسیر میگردد. چون اتصال بدنه اصلی ضعیف است، جریان راهنما باعث پسزدگی ولتاژ و افت آن در مدار پشت آمپر میشود که نتیجه آن کم نور شدن لامپهای پشت کیلومتر است.
۲. خرابی، اکسید شدن یا شل بودن پایه فیوزها
جعبه فیوز پراید (بهویژه در مدلهای کاربراتوری و صبا) به دلیل قرار گرفتن در فضای زیر داشبورد و گاه نفوذ نم و رطوبت مستعد اکسید شدن است. فیوزهای مربوط به پشت آمپر و راهنما در جعبه فیوز با هم در ارتباط هستند.
- اگر پایههای فیوز کثیف باشند یا فیوز دچار مقاومت الکتریکی شده باشد، عبور جریان راهنما باعث افت ولتاژ در مسیر فیوز پشت آمپر شده و نور آن را کم میکند.
۳. ضعف در شارژ دینام یا خرابی باتری
دینام وظیفه تامین برق خودرو هنگام روشن بودن موتور را دارد. اگر ذغالهای دینام تمام شده باشند، آفتامات دینام خراب باشد یا باتری خودرو ضعیف شده باشد و نتواند نوسانات برق را خنثی کند، هر مصرفکنندهای (مانند راهنما، کولر، فن بخاری) میتواند باعث افت ولتاژ کلی در سیستم برق خودرو شود.
- در این حالت، معمولاً علاوه بر پشت آمپر، چراغهای جلو یا چراغ سقفی نیز با زدن راهنما یا بالا بردن شیشهها دچار نوسان و کمنوری میشوند.
۴. اتصالی یا لحیمکاریهای ضعیف در پشت آمپر
گاهی اوقات مشکل اصلاً ربطی به بیرون ندارد و ریشه آن در خود مجموعه پشت آمپر پراید است. مدار چاپی پشت آمپر پراید بسیار حساس است. اگر در اثر گرما یا دستکاریهای قبلی، مسیرهای مسطح پشت آمپر دچار ترکخوردگی یا سولفاته شدن شوند، مقاومت مدار بالا رفته و نسبت به نوسانات برق حساس میشود.
آیا این مشکل خطرناک است؟
شاید در نگاه اول کم شدن نور پشت آمپر در هنگام زدن راهنما آزاردهنده باشد، اما آیا خطرناک هم هست؟
- در کوتاهمدت: خیر، خودرو به کار خود ادامه میدهد و خطری شما را تهدید نمیکند.
- در بلندمدت: بله! این مشکل علامت هشدار است. افت ولتاژ و مقاومت بالا در سیمکشی به مرور زمان باعث داغ شدن سیمها، آب شدن قفل سوکتها، آسیب به ایسیو (ECU) یا سیستم جرقه زنی و در نهایت خطر اتصالی و حتی آتشسوزی (در موارد بسیار حاد و غیر استاندارد) میشود. بنابراین نباید به سادگی از کنار آن عبور کنید.
راه حلها و روشهای برطرف کردن مشکل
برای رفع این مشکل، بهتر است از سادهترین و کمهزینهترین روشها شروع کنید:
گام اول: بررسی و تمیز کردن اتصال بدنه ها
۱. اتصال بدنه منفی باتری به بدنه خودرو و گیربکس را بررسی کنید. پیچها را باز کرده، محل اتصال را با سنباده پاک کنید تا برقرسانی به بهترین شکل انجام شود. ۲. اتصال بدنههای زیر داشبورد (معمولاً نزدیک پای راننده و پشت جعبه فیوز) را چک کنید که شل یا زنگزده نباشند.
گام دوم: بررسی باتری و تست دینام
با یک دستگاه ولتمتر، ولتاژ باتری را در حالت خاموش و روشن بودن خودرو اندازه بگیرید. ولتاژ شارژ دینام باید بین ۱۴ تا ۱۴.۴ ولت باشد. اگر دینام ضعیف است، برای تعمیر یا تعویض ذغالها و آفتامات آن اقدام کنید.
گام سوم: سرویس جعبه فیوز
جعبه فیوز پراید را باز کنید. فیوزهای مربوط به راهنما و پشت آمپر را خارج کنید. اگر پایههای آنها سیاه یا سولفاده شدهاند، با اسپری خشکِ نفوذکننده (اسپری تمیزکننده مدار الکترونیکی) یا سنباده ریز آنها را تمیز کنید و از محکم بودن جای فیوزها مطمئن شوید.
گام چهارم: استفاده از رله برای راهنما (توصیه برقکاران حرفهای)
اگر سیمکشی خودروی شما فرسوده شده است، نصب یک عدد رله (رله دوبل یا افتامات مجزا) برای سیستم راهنما توسط یک باتریساز مجرب، جریان کشی را از روی مدار اصلی برداشته و مستقیماً از باتری تغذیه میکند. این کار به طور کامل مشکل افت ولتاژ پشت آمپر را حل میکند.
نتیجهگیری
کم شدن نور پشت آمپر پراید هنگام زدن راهنما، گرچه یک ایراد رایج و اصطلاحاً «کلافهکننده» است، اما نشانهای آشکار از وجود مقاومت اضافی یا افت ولتاژ در سیستم برق خودروی شماست. با بررسی اتصال بدنه ها، تمیز کردن جعبه فیوز و اطمینان از سلامت دینام، بهراحتی میتوانید این مشکل را برطرف کرده و رانندگی آرامتری در شب داشته باشید.
اگر خودتان مهارت کافی در زمینه برق خودرو ندارید، پیشنهاد میکنیم زمان را از دست ندهید و برای جلوگیری از آسیبهای جدیتر به سیستم سیمکشی، به یک برقکار خودرو مراجعه کنید.
تجربه شما: آیا شما هم با این مشکل در پراید مواجه شدهاید؟ چه روشی را برای حل آن به کار بردید؟ نظرات و تجربه خود را در بخش دیدگاهها با ما به اشتراک بگذارید!