چرا وقتی کلاچ را میگیرم صدای زوزه قطع میشود؟
اگر خودروی شما هم مدتی است که در حالت خلاص یا هنگام حرکت، صدای زوزه، خرخر یا زوزه خفیفی از خود بروز میدهد و به محض اینکه پدال کلاچ را تا انتها فشار میدهید، این صدا به طور معجزهآسایی قطع میشود، این مقاله دقیقاً برای شما نوشته شده است.
این پدال جادویی (کلاچ) نقش بسیار مهمی در انتقال قدرت از موتور به گیربکس دارد. قطع شدن صدا با فشردن کلاچ، یک علامت کلیدی و بسیار مهم برای مکانیک است تا بفهمد مشکل دقیقا کجای سیستم انتقال قدرت نهفته است. در ادامه این مطلب از وبسایت، قصد داریم به زبان ساده اما کاملاً تخصصی بررسی کنیم که چرا وقتی کلاچ را میگیرم صدای زوزه قطع میشود و برای رفع آن چه باید کرد.
مقصر اصلی: بلبرینگ کلاچ (Throw-out Bearing)
بدون اغراق، در ۹۰ درصد مواقع، عامل اصلی این صدا قطعهای به نام «بلبرینگ کلاچ» (یا بلبرینگ شفت ورودی) است.
بلبرینگ کلاچ چیست و چگونه کار میکند؟
وقتی پای خود را روی پدال کلاچ فشار میدهید، اهرم یا دوشاخه کلاچ، قطعهای به نام بلبرینگ کلاچ را به سمت جلو هل میدهد. این بلبرینگ با فنر خورشیدی صفحه کلاچ درگیر میشود تا صفحه کلاچ از فلایویل جدا شده و انتقال قدرت موقتاً قطع شود.
چرا بلبرینگ کلاچ زوزه میکشد؟
بلبرینگها قطعات مصرفی هستند که درون آنها از ساچمه و گریس مخصوص استفاده شده است. با گذشت زمان، کارکرد بالا، داغ شدن بیش از حد یا نفوذ گرد و غبار:
- گریس داخل بلبرینگ خاصیت خود را از دست میدهد یا خشک میشود.
- ساچمهها و رینگ داخلی و خارجی دچار خوردگی، سائیدگی یا پلیسهبرداری میشوند.
چرا با گرفتن کلاچ صدا قطع میشود؟ وقتی پا روی کلاچ نیست، بلبرینگ کلاچ دائماً با چرخش موتور در تماس است (یا فاصلهاش بسیار کم است) و چون خشک یا خراب شده، زیر بار میرود و شروع به زوزه کشیدن میکند. اما به محض اینکه شما پدال کلاچ را میگیرید، بلبرینگ تحت فشار مستقیم قرار میگیرد (یا برعکس، بار اضافی از روی آن برداشته میشود و در محور خود محکم قرار میگیرد)، در نتیجه لرزش و صدای زوزه قطع میشود.
دومین متهم: بلبرینگ شفت ورودی گیربکس (Input Shaft Bearing)
اگر مکانیک خودرو را بررسی کرد و گفت بلبرینگ کلاچ مشکلی ندارد، احتمالاً مشکل از بلبرینگ شفت ورودی گیربکس (یا بلبرینگ شفت گئرباکس) است.
- نشانه: صدای زوزه یا غرش در حالت خلاص بیشتر به گوش میرسد و وقتی کلاچ را میگیرید، صدای چرخش شفت و گیربکس متوقف شده و صدا قطع میشود.
- علت خرابی: کمبود واسکازین (روغن گیربکس)، کیفیت پایین روغن، یا فرسودگی طبیعی قطعه پس از سالها کارکرد.
سومین احتمال: مشکلات مجموعه دیسک و صفحه کلاچ
گاهی اوقات صداهای ناشی از خرابی فنرهای دیسک کلاچ یا لق شدن پرههای آن میتواند باعث ایجاد صداهای نامعمول شود.
- فنرهای پیچشی صفحه کلاچ: اگر این فنرها بشکنند یا گشاد شوند، در حالت درگیری کلاچ ایجاد صدا و لرزش میکنند که با فشردن پدال کلاچ و خلاص شدن سیستم، صدا قطع میشود.
آیا این مشکل خطرناک است؟ (آیا میتوان با ماشین رانندگی کرد؟)
پاسخ کوتاه: بله، خطرناک است و نباید آن را پشت گوش بیندازید.
اگر مشکل تنها از یک بلبرینگ کلاچ خشکشده باشد، شاید بتوانید مدتی با آن رانندگی کنید؛ اما بیتوجهی به آن عواقبی به همراه دارد:
- گیرپاژ کردن بلبرینگ: اگر بلبرینگ کاملاً قفل شود (گیرپاژ کند)، میتواند به دوشاخه کلاچ، فنر خورشیدی صفحه کلاچ و حتی شفت گیربکس آسیب جدی و پرهزینه وارد کند.
- جام کردن کلاچ: در بدترین حالت، ممکن است نتوانید دندهها را تعویض کنید و خودرو در خیابان خاموش شود.
هزینههای تعمیر و راهحل نهایی
برای رفع این مشکل، متاسفانه راه حل جادویی یا افزودنیهای روغن (روغنریزی دستی) وجود ندارد. تنها راه اصولی، پایین آوردن گیربکس (گیربکسدرآوردن) است.
- اجرت کار: از آنجا که برای تعویض بلبرینگ کلاچ باید گیربکس خودرو کاملاً باز شود، اجرت مکانیک نسبتاً بالاست (چون زمانبر است).
- قطعات تعویضی: توصیه میشود حتماً در صورت باز شدن گیربکس، کل مجموعه دیسک، صفحه و بلبرینگ کلاچ را با نمونه باکیفیت و شرکتی تعویض کنید؛ چرا که اجرت باز کردن گیربکس بالاست و منطقی نیست که بعد از چند ماه دوباره به خاطر یک قطعه ارزانقیمت دیگر، همان هزینه اجرت را پرداخت کنید.
کلام آخر
اگر از خودروی خود صدای زوزه میشنوید که با گرفتن کلاچ قطع میشود، این در واقع یک هشدار زودهنگام از سوی خودروی شماست. تشخیص بهموقع این مشکل به شما کمک میکند پیش از اینکه گیربکس آسیب جدی ببیند و در راه بمانید، با یک تعویض سادهی بلبرینگ یا مجموعه کلاچ، آرامش و سکوت را به کابین خودرو بازگردانید.
پیشنهاد میکنیم در اولین فرصت خودرو را نزد یک مکانیک باتجربه ببرید تا منشاء دقیق صدا را بررسی کند.
آیا شما هم این تجربه را داشتهاید؟ در قسمت نظرات برای ما بنویسید که خودروی شما چه مدلی است و مکانیک چه قطعهای را برای رفع این مشکل تعویض کرده است!