علامت رنگی روی لاستیک چه معنایی دارد ؟
تا به حال به لاستیک‌های نو خودروی خود نگاه کرده‌اید و متوجه خطوط رنگی (قرمز، زرد، آبی، سفید) یا نقطه‌های رنگی روی سطح آج یا دیواره آن‌ها شده‌اید؟ بسیاری از رانندگان تصور می‌کنند این علامت‌ها نشان‌دهنده تاریخ تولید، درجه کیفیت یا قیمت لاستیک است؛ اما حقیقت چیز دیگری است!
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، به عنوان یک کارشناس حوزه خودرو، قصد داریم راز این علامت‌های مرموز را فاش کنیم و بگوییم این خطوط و نقطه‌های رنگی روی لاستیک چه معنایی دارند و چه کاربردی در کارخانه و هنگام نصب دارند.
۱. خطوط رنگی روی آج لاستیک (Tread Colored Stripes)
اگر به لاستیک‌های تازه تولید شده نگاه کنید، خطوط رنگی موازی را می‌بینید که در طول لاستیک کشیده شده‌اند.
- کاربرد در انبارداری و کارخانه: این خطوط راه راه در واقع سیستم کدگذاری کارخانه سازنده هستند. وقتی لاستیک‌ها در انبارهای بزرگ کارخانه یا مراکز توزیع روی یکدیگر انباشته می‌شوند، تشخیص سایز، مدل و نوع لاستیک از راه دور یا از کنار کار دشواری است. کارگران با استفاده از این خطوط رنگی رنگارنگ، به سرعت نوع لاستیک را تشخیص می‌دهند.
- آیا ربطی به کیفیت دارد؟ خیر. این خطوط هیچ ارتباطی با کیفیت، پایداری، تاریخ مصرف یا performance (عملکرد) لاستیک ندارند.
- آیا پاک می‌شوند؟ بله. پس از اینکه چند کیلومتر با خودرو رانندگی کنید، این خطوط در اثر اصطکاک با زمین به طور کامل ساییده شده و پاک می‌شوند.
۲. نقطه‌های رنگی روی دیواره لاستیک (Colored Dots)
علاوه بر خطوط روی آج، ممکن است نقطه‌های رنگی کوچک (معمولاً زرد یا قرمز) را روی دیواره جانبی (Sidewalk) لاستیک ببینید. این نقطه‌ها برخلاف خطوط، اطلاعات بسیار مهمی را برای آپاراتی‌ها و نصابان لاستیک به همراه دارند:
الف) نقطه زرد روی لاستیک (Light Spot)
- معنا: نقطه زرد مخفف یا نشانگر سبک‌ترین نقطه لاستیک است.
- دلیل وجود: هیچ لاستیکی در تمام نقاط خود وزن کاملاً یکسانی ندارد. در فرآیند ساخت، نقطه‌ای که کمترین وزن را دارد با رنگ زرد مشخص می‌کنند.
- کاربرد: هنگام نصب لاستیک روی رینگ، آپاراتی متبحر باید نقطه زرد را دقیقاً در مقابل سنگین‌ترین نقطه رینگ (که معمولاً محل قرارگیری والو یا سوزن هواست) قرار دهد. این کار به بالانس بهتر چرخ کمک می‌کند و نیاز به سرب کمتری برای بالانس کردن دارد.
ب) نقطه قرمز روی لاستیک (Uniformity Mark / Hard Spot)
- معنا: نقطه قرمز نشان‌دهنده نقطه اوج نیروی شعاعی یا سنگین‌تر/سخت‌تر بودن آن بخش از لاستیک است.
- دلیل وجود: لاستیک‌ها ممکن است در برخی نقاط دارای کمی اختلاف در ضخامت یا سفتی دیواره باشند که به آن «یرمغی» یا عدم انحراف هندسی می‌گویند.
- کاربرد: این نقطه بیشتر در لاستیک‌های فابریک کارخانه (OE) روی خودروهای صفر کیلومتر دیده می‌شود. اگر روی رینگ خودرو علامت خاصی (مانند فرورفتگی یا نقطه رنگی دیگر) وجود داشته باشد، نقطه قرمز لاستیک باید بر آن منطبق شود. در رینگ‌های متفرقه بازار آزاد، معمولاً به نقطه زرد بیشتر اتکا می‌شود.
۳. مثلث کوچک یا حرف TWI روی دیواره لاستیک
یکی دیگر از نشانه‌های مهم روی لاستیک، مثلث‌های کوچکی (و گاهی حروف TWI مخفف Tread Wear Indicator) هستند که در لبه بیرونی آج لاستیک حک شده‌اند.
- معنای واقعی: این علامت‌ها به شما نشان می‌دهند که شاخص‌های سایش آج در آن راستا قرار دارند. اگر دست خود را در امتداد این مثلث‌ها به سمت داخل شیارهای لاستیک ببرید، برجستگی‌های کوچکی را می‌بینید. وقتی آج لاستیک تا سطح این برجستگی‌ها ساییده شود، یعنی لاستیک شما تمام شده و باید تعویض گردد؛ چرا که دیگر توانایی دفع آب در جاده‌های بارانی را ندارد و خطر پنچری یا سر خوردن (Aquaplaning) به شدت افزایش می‌یابد.
۴. عدد DOT (تاریخ تولید لاستیک)
بسیاری از افراد علامت‌های رنگی را با تاریخ تولید اشتباه می‌گیرند. تاریخ تولید لاستیک به صورت یک عدد ۴ رقمی درون یک کضی بیضی‌شکل روی دیواره لاستیک حک شده است (مثلا 2421).
- دو رقم اول: هفته تولید (هفته بیست و چهارم سال)
- دو رقم دوم: سال تولید (سال ۲۰۲۱)
جمع‌بندی؛ آیا باید نگران این رنگ‌ها باشیم؟
به عنوان پاسخ نهایی باید گفت: خیر، جای هیچ‌گونه نگرانی نیست.
خطوط و نقطه‌های رنگی روی لاستیک، ابزارهای کمتری برای کارخانه، انباردار و نصاب لاستیک هستند تا فرآیند تولید، دسته‌بندی و بالانس کردن چرخ‌ها به دقت انجام شود. پس از مدتیرانندگی، این رنگ‌ها محو می‌شوند و هیچ تاثیری روی ایمنی یا زیبایی خودروی شما نخواهند گذاشت. هنگام خرید لاستیک نو، تنها به اصالت کالا، سایز استاندارد و تاریخ تولید آن توجه کنید.
پیشنهاد سردبیر: اگر سوالی درباره نشانه‌های روی لاستیک یا انتخاب بهترین لاستیک برای خودروی خود دارید، در بخش نظرات با ما در میان بگذارید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.