آموزش تعمیر موتور ،سرسیلندر ،سیستم کولر پژو ۴۰۵، پارس و سمند
راهنمای جامع تعمیر موتور، سرسیلندر و سیستم کولر پژو ۴۰۵، پارس و سمند (XU7)
پلتفرم خودروهای محبوب خانواده ایران‌خودرو یعنی پژو ۴۰۵، پژو پارس و سمند با موتور نام‌آشنای XU7 (موتور ۱۸۰۰ سی‌سی)، دهه‌هاست که سهم بزرگی از جاده‌های ایران را به خود اختصاص داده‌اند. این خودروها به دلیل دسترسی آسان به قطعات و تعمیرکاران، همچنان محبوب هستند؛ اما موتور XU7 و سیستم‌های جانبی آن نقاط ضعفی دارند که هر راننده‌ای دیر یا زود با آن‌ها مواجه می‌شود.
در این مقاله تخصصی از وب‌سایت، قصد داریم به بررسی عمیق و گام‌به‌گام تعمیر موتور، سرسیلندر و سیستم کولر این خودروها بپردازیم. اگر شما هم مالک یکی از این خودروها هستید یا به مباحث فنی علاقه دارید، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
۱. تعمیر موتور پژو ۴۰۵، پارس و سمند (موتور XU7)
موتور XU7 یک موتور ۴ سیلندر خطی است که طراحی نسبتاً قدیمی دارد. با این حال، اگر به موقع رسیدگی شود، بسیار نرم و پرقدرت کار می‌کند.
نشانه‌های خرابی و نیاز به تعمیر اساسی موتور (Overhaul):
کم کردن روغن: موتورهای XU7 به روغن‌سوزی در کارکرد بالا معروف هستند. اگر خودروی شما دود آبی از اگزوز خارج می‌کند یا مدام باید به آن روغن اضافه کنید، رینگ‌های پیستون یا لاستیک سوپاپ‌ها فرسوده شده‌اند.
کاهش شکش و قدرت موتور: اگر خودرو در سربالایی‌ها کشش سابق را ندارد، ممکن است کمپرس موتور افت کرده باشد.
صدای غیرطبیعی (یاتاقان زدن): شنیدن صدای تق‌تق یا خَرَخَرَ از درون کارتر موتور در هنگام گاز دادن، نشان‌دهنده خرابی یاتاقان‌ها و میل‌لنگ است که نیازمند اقدام فوری است.
مراحل تعمیر اساسی موتور:
۱. باز کردن موتور: تخلیه کامل روغن و آب، باز کردن سیم‌کشی‌ها، منیفولدها و در نهایت بیرون آوردن بلوک موتور از اتاق. ۲. بررسی قطعات (تراشکاری): سیلندر، پیستون، شاتون و میل‌لنگ باید توسط تراشکار بررسی شوند. در صورت خط داشتن دیواره سیلندر، موتور نیاز به بوش زدن یا تراش سیلندر و استفاده از پیستون سایز استاندارد یا تعمیراتی دارد. ۳. تعویض لوازم مصرفی: تعویض کامل واشرها، کاسه‌نمدها، یاتاقان‌های ثابت و متحرک، پمپ روغن (اویل پمپ) و تسمه تایم الزامی است.
۲. تعمیر و تعویض سرسیلندر پژو (پاشنه آشیل موتور XU7)
اگر از هر مکانیکی بپرسید بزرگترین نقطه ضعف موتور پژو ۴۰۵ و سمند چیست، بدون شک به “سوختن واشر سرسیلندر” اشاره خواهد کرد. سیستم خنک‌کننده این موتور حساسیت بالایی دارد و کوچکترین بی‌توجهی به آمپر آب، منجر به تاب برداشتن یا ترک خوردن سرسیلندر می‌شود.
دلایل اصلی سوختن واشر سرسیلندر:
خرابی ترموستات یا عمل نکردن به موقع فن‌ها
کمبود آب در رادیاتور (نشتی از رادیاتور یا واترپمپ)
گرفتگی رادیاتور یا جرم گرفتن مجاری آب موتور
رانندگی طولانی‌مدت در ترافیک سنگین با کولر روشن در روزهای گرم
علائم خرابی سرسیلندر و واشر آن:
مخلوط شدن آب و روغن (اصطلاحاً “آب روغن قاطی کردن” و شیری رنگ شدن روغن درون کارتر)
ورود دود یا گازهای احتراق به داخل سیستم خنک‌کننده و جوش آوردن سریع خودرو
کم شدن مداوم آب رادیاتور بدون نشتی مشخص از شلنگ‌ها
خروج دود سفید از اگزوز در هنکام گرم بودن موتور
کاهش توان موتور و بد کار کردن آن (سه کار کردن)
نکات مهم در تعمیر سرسیلندر:
کف‌تراشی: وقتی سرسیلندر باز می‌شود، حتماً باید توسط تراشکار بررسی شود تا تاب نداشت باشد. در صورت تاب برداشتن، عمل “کف‌تراشی” انجام می‌شود. توجه داشته باشید که سرسیلندرها حد مشخصی از کف‌تراشی را تحمل می‌کنند و اگر زیاد تراشیده شوند، تراکم موتور بالا رفته و مجدداً آسیب می‌بیند.
استفاده از واشر سرسیلندر باکیفیت: پیشنهاد می‌شود از واشر سرسیلندرهای نسوز (مثل واشر مسی یا آزبست‌دار مرغوب) استفاده کنید. همچنین بستن پیچ‌های سرسیلندر با ترکمتر و طبق استاندارد کارخانه (به صورت ضربدری و در چند مرحله) بسیار حیاتی است.
۳. تعمیر و عیب‌یابی سیستم کولر پژو ۴۰۵، پارس و سمند
سیستم تهویه مطبوع و کولر این خودروها در فصل تابستان به شدت تحت فشار است. افت توان موتور هنگام روشن کردن کولر در مدل‌های قدیمی‌تر (دریچه گاز سیمی) مشهود است، اما سیستم کولر خود نیز ممکن است دچار خرابی‌هایی شود.
اجزای اصلی سیستم کولر:
کمپرسور (قلب تپنده کولر)
کندانسور (رادیاتور کولر در جلو)
اواپراتور (داخل کابین)
شیر انبساط (Expansion Valve)
کپسول خشک‌کن (فیلتر درایر)
مشکلات رایج سیستم کولر و روش‌های تعمیر:
الف) کولر باد خنک نمی‌زند (کمبود گاز یا نشتی)
اگر سیستم باد معمولی می‌زند، احتمالاً گاز کولر تخلیه شده است. ابتدا باید با ازت یا دستگاه نشت‌یاب، محل نشتی (معمولاً از اورینگ‌ها، لوله‌های آلومینیومی، یا سوراخ شدن کندانسور بر اثر برخورد سنگ‌ریزه) پیدا و رفع شود. سپس وکیوم کامل انجام شده و گاز R134a به مقدار استاندارد شارژ گردد.
ب) خرابی کمپرسور کولر
اگر کمپرسور درگیر نمی‌شود (کلاچ کمپرسور صدا می‌دهد اما قطع و وصل نمی‌شود یا اصلا کار نمی‌کند)، ممکن است بوبین کمپرسور سوخته باشد یا کمپرسور اصطلاحاً قفل کرده (سند کرده) باشد. در صورت قفل کردن کمپرسور، سیستم باید شستشو (فلاشینگ) شود تا براده‌های آهن به اواپراتور و کندانسور آسیب نزنند و سپس کمپرسور تعمیر یا تعویض گردد.
ج) بوی نامطبوع هنگام روشن کردن کولر
این مشکل به دلیل رشد باکتری‌ها و قارچ‌ها روی سطح اواپراتور مرطوب داخل داشبورد ایجاد می‌شود. با تعویض به موقع فیلتر کابین و استفاده از اسپری‌های ضدعفونی‌کننده کولر (فوم‌های مخصوص اواپراتور) این مشکل حل می‌شود.
نکات طلایی برای افزایش طول عمر موتور و کولر پژو
مدیریت آمپر آب: همیشه به عقربه آمپر آب چشم بدوزید. اجازه ندهید خودرو به منطقه قرمز برسد. تعویض به موقع ضدآب (مایع خنک‌کننده) از خوردگی بلوک و سرسیلندر جلوگیری می‌کند.
سرویس دوره‌ای کولر: پیش از شروع فصل گرما، کندانسور کولر را با فشار آب بشویید تا گردوغبار و حشرات مانع تبادل حرارت نشوند.
روغن موتور مناسب: از روغن‌های باکیفیت و با گرانروی پیشنهادی سازنده (معمولاً 10W40 یا 20W50 بسته به آب‌وهوا و کارکرد موتور) استفاده کنید و هر ۷۰۰۰ کیلومتر آن را تعویض نمایید.
نتیجه‌گیری
موتور XU7 و سیستم‌های وابسته به آن در پژو ۴۰۵، پارس و سمند، فناوری پیچیده‌ای ندارند اما نیازمند دقت، رسیدگی منظم و پیشگیری هستند. بی‌توجهی به یک جوش آوردن ساده می‌تواند هزینه‌های سنگین تعمیر سرسیلندر و موتور را به شما تحمیل کند. پیشنهاد می‌شود در صورت بروز هرگونه صدای غیرعطبی، کم کردن آب یا روغن، حتماً به یک تعمیرکار مجرب مراجعه کنید تا از بروز خسارت‌های بزرگ‌تر جلوگیری شود.
اگر شما هم تجربه‌ای در زمینه تعمیر موتور یا کولر این خودروها دارید، حتماً در بخش نظرات با ما و سایر خوانندگان به اشتراک بگذارید!