آموزش اورهال کردن گیربکس اتوماتیک پژو ۲۰۶ (AL4)
راهنمای جامع آموزش اورهال کردن گیربکس اتوماتیک پژو ۲۰۶ (گیربکس AL4)
گیربکس اتوماتیک AL4 که روی خودروهای محبوب خانواده پژو (به‌ویژه پژو ۲۰۶، ۲۰۷ و رنو مگان) نصب شده است، یکی از رایج‌ترین گیربکس‌های اتوماتیک در بازار ایران به شمار می‌رود. این گیربکس با وجود عملکرد نرم در زمان سلامت، به حساسیت بالا معروف است و معمولاً پس از کارکرد مشخصی (معمولاً بالای ۱۰۰ هزار کیلومتر) نیاز به تعمیر اساسی یا اصطلاحاً اورهال (Overhaul) پیدا می‌کند.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به صورت گام‌به‌گام به بررسی مراحل، نکات فنی و هزینه‌های اورهال گیربکس AL4 پژو ۲۰۶ بپردازیم. اگر خودروی شما دچار ضربه در تعویض دنده، گاز هرز خوردن یا رفتن به حالت اضطراری (مد اضطراری یا همان گیر کردن در دنده ۳) شده است، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
چرا گیربکس AL4 پژو ۲۰۶ نیاز به اورهال پیدا می‌کند؟
پیش از ورود به بحث آموزش تعمیر، بهتر است بدانیم چه عواملی باعث خرابی این گیربکس می‌شوند. مهم‌ترین دلایل مراجعه خودروهای ۲۰۶ اتوماتیک به تعمیرگاه عبارتند از:
خرابی شیر برقی‌ها (Solenoïdes): شیر برقی‌های فشار روغن در AL4 مصرفی هستند و پس از مدتی افت فشار ایجاد می‌کنند.
فرسودگی صفحه کلاچ‌ها: تمام شدن اصطکاک صفحات به دلیل رانندگی پرفشار یا عدم تعویض به‌موقع روغن.
مشکلات سیستم خنک‌کننده: این گیربکس حساسیتی شدید به دمای بالا دارد. خرابی رادیاتور آب و گیربکس باعث سوختن روغن و آسیب جدی به قطعات داخلی می‌شود.
نشری روغن و کاهش سطح آن: کم شدن روغن، روان‌کاری را مختل کرده و به توربین و قطعات مکانیکی آسیب می‌زند.
علائم هشداردهنده برای اورهال گیربکس AL4
چه زمانی باید برای اورهال اقدام کنیم؟ مشاهده هر یک از نشانه‌های زیر زنگ خطری جدی است:
چک شدن چراغ‌های برف و اسنو ( و S) به صورت چشمک‌زن* روی پشت آمپر.
ضپه شدید (لگد زدن) هنگام قرار دادن دسته دنده در حالت D یا R.
تأخیر در تعویض دنده‌ها یا گاز هرز خوردن موتور هنگام تعویض دنده.
گیر کردن گیربکس در دنده ۳ (مد اضطراری).
شنیدن صداهای غیرطبیعی (زوزه کشیدن) از سمت گیربکس.
مراحل گام‌به‌گام اورهال گیربکس اتوماتیک پژو ۲۰۶ (AL4)
اورهال کردن یک فرآیند کاملاً تخصصی است که نیاز به ابزار مخصوص، دقت بالا و دانش فنی دارد. در ادامه مراحل کلی این فرآیند را مرور می‌کنیم:
گام اول: عیب‌یابی اولیه و تست با دستگاه (Diagnois)
پیش از باز کردن گیربکس، تکنسین باید با استفاده از دستگاه دیاگ (PP2000 یا Diagbox مخصوص پژو)، خطاهای موجود در کامپیوتر گیربکس (ECU) را بررسی کند تا مشخص شود آیا مشکل صرفاً الکترونیکی است (مانند خرابی سنسور سرعت یا شیر برقی) یا نیاز به تعمیر مکانیکی دارد.
گام دوم: تخلیه روغن و پیاده‌سازی گیربکس از روی خودرو
خودرو روی جک بالابر قرار می‌گیرد.
سینی موتور و محافظ‌های زیر خودرو باز می‌شوند.
روغن گیربکس تخلیه می‌شود.
پلوس‌ها، استارت، باتری و متعلقات اطراف گیربکس باز شده و در نهایت گیربکس با استفاده از جک سوسماری به آرامی از موتور جدا و پایین آورده می‌شود.
گام سوم: دمونتاژ کامل (باز کردن قطعات گیربکس)
روی میز کار تمیز، گیربکس به صورت اصولی باز می‌شود:
باز کردن کارتر روغن و ساعت گیربکس (Valve Body): در این مرحله ساعت گیربکس و شیر برقی‌ها جدا می‌شوند. ساعت گیربکس باید با مواد مخصوص شستشو داده شود تا رسوبات براده‌های آهن پاک شوند.
خروج پمپ روغن (اول پمپ) و توربین.
باز کردن پوسته گیربکس برای دسترسی به مجموعه دنده‌ها (Planetaries)، درام‌ها و صفحه کلاچ‌ها.
گام چهارم: شستشو و قطعه‌شناسی (Inspection)
تمام قطعات داخلی باید با تینر فوری یا مواد شوینده مخصوص شستشو داده شوند. سپس کارشناس قطعات را بررسی می‌کند:
بررسی میزان ساییدگی صفحات کلاچ و آهن‌ها.
تست سلامت بوش‌ها و توربین.
بررسی وضعیت مجموعه دنده سیاره‌ای (Planet Gear).
گام پنجم: تعویض قطعات مصرفی و مونتاژ مجدد (Reassembly)
در فرآیند اورهال، مجموعه قطعات زیر باید تعویض شوند (کیت اورهال استاندارد):
کیت کامل کاسه‌نمدها و اورینگ‌ها (Overhaul Kit): برای جلوگیری از نشری روغن.
صفحات کلاچ (Frictions): تعویض صفحات کهنه با صفحات نو با کیفیت.
شیر برقی‌ها (در صورت نیاز): معمولاً در اورهال کامل، هر دو شیر برقی اصلی (ترجیحاً مدل‌های تقویت‌شده اورجینال بورگ وارنر) تعویض می‌شوند.
فیلتر روغن گیربکس (که در داخل گیربکس AL4 قرار دارد و تعویض آن هنگام اورهال الزامی است).
سپس گیربکس با رعایت گشتاورهای استاندارد کارخانه مونتاژ می‌شود.
گام ششم: نصب روی خودرو و ریست ایسیو (Adaptation)
پس از نصب مجدد گیربکس روی پژو ۲۰۶، روغن گیربکس با استاندارد مشخص (معمولاً روغن‌های تایید شده با استاندارد LT 71141 یا ATF مناسب AL4) به میزان دقیق تزریق می‌شود. سپس با استفاده از دستگاه دیاگ، مقادیر تطبیقی (Adaptation) ایسیو گیربکس ریست می‌شود تا سیستم خود را با قطعات نو تطبیق دهد.
نکات طلایی برای افزایش طول عمر گیربکس AL4 پس از اورهال
اگر می‌خواهید پس از خرج هزینه برای اورهال، دوباره درگیر خرابی گیربکس نشوید، به این نکات توجه کنید:
نصب رادیاتور روغن اضافی (Cooler): نصب یک خنک‌کننده روغن اضافه‌تر یکی از بهترین راه‌ها برای پایین نگه داشتن دمای گیربکس AL4 در ترافیک‌های سنگین است.
تعویض به‌موقع روغن: روغن گیربکس AL4 باید هر ۳۰ هزار تا ۴۰ هزار کیلومتر تعویض شود (ترجیحاً به روش دستگاه نه دستی).
پرهیز از پر گاز رفتن در حالت سرد: اجازه دهید صبح‌ها پیش از حرکت، گیربکس و روغن آن کمی گرم شوند.
عدم استفاده از دنده معکوس‌های ناگهانی و پر فشار.
هزینه اورهال گیربکس پژو ۲۰۶ AL4
هزینه اورهال گیربکس اتوماتیک به چند عامل بستگی دارد:
کیفیت قطعات مصرفی (استفاده از کیت‌های اورجینال یا کره‌ای/چینی درجه دو).
میزان آسیب‌دیدگی قطعات داخلی (آیا توربین یا پوسته آسیب دیده‌اند؟).
دستمزد تعمیرکار متخصص.
به طور کلی، با توجه به نوسانات بازار، اورهال این گیربکس نیاز به بودجه‌ای قابل توجه دارد؛ اما انجام اصولی آن توسط مکانیک متخصص، خیال شما را تا سال‌ها از بابت عملکرد بی‌نقص خودرو راحت می‌کند.
نتیجه‌گیری
اورهال کردن گیربکس اتوماتیک پژو ۲۰۶ (AL4) پایان راه این خودرو نیست، بلکه به نوعی تولد دوباره آن است. اگر خودروی شما علائم خرابی بروز داده است، از به تعویق انداختن تعمیرات خودداری کنید چرا که تأخیر در این امر می‌تواند هزینه‌های بسیار سنگین‌تری را به شما تحمیل کند. حتماً برای این کار به تعمیرکاران متخصص و مسلط به سیستم‌های فرانسوی مراجعه کنید.
اگر شما هم تجربه تعمیر یا اورهال گیربکس AL4 پژو ۲۰۶ را دارید، نظرات و سوالات خود را در بخش دیدگاه‌ها با ما در میان بگذارید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.