مزایا و معایب تویوتا 3f
موتور تویوتا ۳اف (Toyota 3F) یکی از محبوبترین، افسانهایترین و جانسختترین پیشرانههای ۶ سیلندر خطی تاریخ تویوتا است که در ایران بیشتر روی خودروهای تویوتا لندکروزر (سریهای معروف به کالسکه یا وانت دو کابین مدلهای اواخر دهه ۶۰ و دهه ۷۰ شمسی / اتاقهای FJ62 و FJ75) نصب شده است. این موتور به دلیل دوام فوقالعاده در شرایط سخت و کویری شناخته میشود.
در ادامه به بررسی جامع مزایا و معایب موتور تویوتا 3F میپردازیم:
۴ مزیت اصلی موتور تویوتا 3F
-
دوام، استقامت و جانسختی بینظیر: موتور ۳اف به داشتن بلوک سیلندر چدنی بسیار ضخیم و قطعات داخلی مقاوم معروف است. این پیشرانه طوری طراحی شده که میتواند در سختترین شرایط آبوهوایی (گرما و سرمای شدید)، مسیرهای صعبالعبور و زیر فشار سنگین آفرود بدون آوردن کمترین بهانهای کار کند.
-
گشتاور بسیار بالا در دور موتور پایین (مناسب آفرود): حجم بالای موتور (۴ لیتر) و طراحی ۶ سیلندر خطی آن باعث میشود گشتاور بسیار قوی در دورهای پایین تولید کند. این ویژگی برای عبور از موانع سخت، رملهای کویری، گلولای و کشیدن بارهای سنگین در آفرود فوقالعاده کاربردی است.
-
تعمیرپذیری آسان و مکانیکپسند: ساختار مکانیکی این موتور (بهویژه در مدلهای کاربراتوری) نسبت به موتورهای کامپیوتری و الکترونیکی امروزی بسیار ساده است. تقریباً هر مکانیک خودروهای دودیفرانسیل در ایران به قلقها، باز و بسته کردن و تعمیر این موتور مسلط است.
-
فراوانی نسبی قطعات داخلی و مصرفی: به دلیل حضور گسترده لندکروزرهای مجهز به موتور 3F در ایران، قطعات داخلی اصلی یا استوک این موتور (مانند پیستون، سوپاپ، واشرها و لوازم تعمیرگاهی) بهنسبت در بازار یافت میشوند و دغدغهای از بابت کمیابی قطعات اصلی موتوری وجود ندارد.
۶ عیب و نقطه ضعف موتور تویوتا 3F
-
مصرف سوخت بسیار بالا (اشتهای سیریناپذیر): بزرگترین و شایعترین مشکل موتور ۳اف، مصرف سوخت فوقالعاده بالای آن است. این موتور ۴ لیتری (بهویژه با سیستم کاربراتور فابریک) در شهر بهراحتی میتواند بین ۱۸ تا ۲۵ لیتر (و در آفرودهای سنگین حتی بیشتر) در هر ۱۰۰ کیلومتر بنزین مصرف کند که هزینههای نگهداری را به شدت بالا میبرد.
-
تکنولوژی قدیمی و استهلاک قطعات جانبی: این موتور متعلق به تکنولوژی دهه ۸۰ میلادی است. سیستم سوخترسانی کاربراتوری آن (اگر به انژکتور تبدیل نشده باشد) مدام نیازمند تنظیم و رسیدگی است و با توجه به سنوسال بالای موتور، قطعاتی مثل دینام، استارت، واترپمپ و پمپ بنزین مستعد استهلاک و خرابی هستند.
-
حساسیت بالا به داغ شدن (جوش آوردن در تابستان): پیشرانههای حجیم ۶ سیلندر خطی چدنی حرارت بالایی تولید میکنند. اگر سیستم خنککننده (رادیاتور، پروانه، ترموستات یا واترپمپ) کوچکترین نقصی داشته باشد یا در ترافیکهای سنگین تابستانی، موتور ۳اف بهشدت مستعد جوش آوردن است و داغ کردن بیش از حد میتواند به تاب برداشتن سرسیلندر منجر شود.
-
وزن سنگین و تأثیر منفی روی هندلینگ جلو: بلوک چدنی و حجیم موتور ۳اف وزن بسیار زیادی دارد. این وزن سنگین روی محور جلوی خودرو قرار میگیرد که علاوه بر فشار به سیستم جلوبندی، در سرعتهای بالا یا ترمزهای ناگهانی باعث سنگینی سر و کله خودرو و کاهش چابکی در فرمانپذیری میشود.
-
قدرت و شتاب نسبتاً متوسط در مقایسه با حجم موتور: با وجود حجم ۴ لیتری، توان خروجی این موتور (حدود ۱۵۵ اسب بخار در مدلهای کاربراتوری استاندارد) در مقایسه با موتورهای مدرن امروزی یا حتی نسخه بعدی خود یعنی موتور 1FZ (که روی لندکروزر افجی ۸۰ آمد)، عدد خیلی بالایی نیست و شتاب اولیه خودرو کند است.
-
صدای زیاد و لرزش موتورهای کارکرده: با گذشت سالها از ساخت این موتورها، لرزش و صدای ذاتی موتورهای ۶ سیلندر خطی قدیمی در دورهای بالا افزایش مییابد و عایقبندی کابین خودروهای قدیمی لندکروزر نیز مانع کامل ورود این صدا به داخل اتاق نمیشود.
