تیک آف (Take Off) چیست و چه صدماتی به خودرو می زند؟
تیک‌آف (Take Off) در اصطلاح عامیانه و خودرویی به عمل «هرزگردی ناگهانی چرخ‌های محرک» گفته می‌شود که معمولاً هنگام شروع حرکت از حالت سکون رخ می‌دهد.
در این حالت، راننده با بالا بردن ناگهانی دور موتور (گاز دادن شدید) و رها کردن سریع پدال کلاچ (در خودروهای دنده دستی) یا فشردن هم‌زمان ترمز و گاز (در برخی تکنیک‌های استارت سریع)، گشتاوری بسیار بیشتر از چسبندگی لاستیک به آسفالت به چرخ‌ها منتقل می‌کند. در نتیجه، لاستیک‌ها به جای هل دادن خودرو به جلو، شروع به لغزش و چرخش سریع روی زمین کرده و همراه با دود و صدای جیغ بلند، اصطکاک شدیدی ایجاد می‌کنند.
صدمات و آسیب‌های تیک‌آف به خودرو
اگرچه تیک‌آف کردن ممکن است از نظر برخی افراد هیجان‌انگیز به نظر برسد، اما یکی از مخرب‌ترین کارها برای سیستم انتقال قدرت و قطعات مکانیکی خودرو است. مهم‌ترین آسیب‌های آن عبارتند از:
۱. نابودی زودهنگام صفحه کلاچ و فلایویل
-
سایش شدید لنت کلاچ: انتقال ناگهانی نیروی عظیمی از موتور به گیربکس در کسری از ثانیه، اصطکاک فوق‌العاده بالایی ایجاد می‌کند که باعث داغ شدن شدید، سوختن لنت صفحه کلاچ و کاهش عمر مفید آن می‌شود.
-
تاب برداشتن فلایویل: حرارت بسیار بالای ناشی از هرزگردی صفحه روی فلایویل، می‌تواند باعث تاب‌برداشتن یا ترک خوردن سطح فلایویل شود.
۲. فشار مرگبار به گیربکس و بریدن پلوس‌ها
-
شوک بارگذاری (Shock Loading): وقتی چرخ‌ها ناگهان از حالت سکون با دور موتور بالا می‌چرخند و ناگهان با آسفالت چسبندگی پیدا می‌کنند، کل این ضربه مکانیکی به چرخ‌دنده‌های گیربکس و میل‌گاردان منتقل می‌شود.
-
شکستن یا تاب برداشتن پلوس: محورهای انتقال قدرت (پلوس‌ها) و سرپلوس‌ها ضعیف‌ترین نقطه در برابر این ضربات ناگهانی هستند و احتمال بریدن پلوس یا خرابی سرپلوس در اثر تیک‌آف‌های مکرر بسیار بالاست.
۳. ساییدگی شدید و نابودی لاستیک‌ها
-
چرخش سریع چرخ در حالی که خودرو ثابت است یا سرعت کمی دارد، لایه بیرونی لاستیک را به شدت می‌ساید. تیک‌آف‌های پی در پی می‌تواند عاج لاستیک را در مدت کوتاهی کاملاً از بین ببرد و خطر ترکیدن لاستیک در سرعت‌های بالا را به شدت افزایش دهد.
۴. پارگی دسته‌موتورها و آسیب به سیستم تعلیق
-
موتور خودرو در اثر گاز دادن ناگهانی تمایل شدیدی به چرخش در جای خود دارد. دسته‌موتورها وظیفه مهار این تکان‌ها را دارند. ضربات شدید ناشی از تیک‌آف باعث پاره شدن یا شل شدن لاستیک‌های دسته‌موتور و حتی آسیب به قطعات جلوبندی و سیستم تعلیق (مثل سیبک‌ها و طبق‌ها) می‌شود.
۵. آسیب به موتور در اثر اوررِو (Over-rev)
-
بالا بردن بی‌رویه دور موتور در حالت خلاص یا در لحظه رها کردن کلاچ (بدون زیر بار بودن اصولی موتور)، فشاری فراتر از حد استاندارد به سوپاپ‌ها، شاتون‌ها و میل‌لنگ وارد می‌کند که گاهی می‌تواند منجر به خروج موتور از تایم یا صدمات داخلی سنگین شود.