وظایف سنسور نقطه مرگ بالا (آبی) تندر ۹۰ (ال۹۰)
سنسور نقطه مرگ بالا (TDC) یا همان سنسور دور موتور (CKP) در خودروی تندر ۹۰ (ال۹۰) که در بازار به «سنسور دور موتور پایه آبی» نیز معروف است، یکی از حیاتی‌ترین قطعات سیستم مدیریت الکترونیکی موتور (ECU) است.
این سنسور از نوع مغناطیسی/القایی بوده و در بالای پوسته گیربکس، درست روبروی فلایویل (دنده فرایویل) نصب می‌شود.
۱. اصلی‌ترین وظایف سنسور نقطه مرگ بالا (آبی)
-
تشخیص نقطه مرگ بالا (TDC):سنسور با پایش دندانه‌های روی فلایویل، زمان به نقطه اوج رسیدن پیستون سیلندر ۱ و ۴ (TDC) را دقیقاً شناسایی کرده و سیگنال آن را به ECU ارسال می‌کند.
-
محاسبه و اعلام دور موتور (RPM):با شمارش تعداد عبور دندانه‌های فلایویل از مقابل سنسور، سرعت چرخش میل‌لنگ (دور موتور) محاسبه شده و به کامپیوتر خودرو و نمایشگر آمپر دور موتور منتقل می‌شود.
-
تنظیم زمان‌پاشش سوخت (تایمینگ انژکتورها):کامپیوتر خودرو (ECU) بر اساس موقعیت دقیق پیستون‌ها متوجه می‌شود که چه زمانی انژکتور کدام سیلندر باید سوخت را پاشش کند.
-
تنظیم زمان جرقه زدن شمع‌ها (تایمینگ کویل‌ها):اطلاعات این سنسور تعیین می‌کند که کویل‌ها در چه صدم ثانیه‌ای باید به شمع فرمان جرقه ارسال کنند.
-
تنظیم کارکرد موتور در حالت درجا (Idling):اطلاعات دور موتور این سنسور به استپر موتور / دریچه گاز کمک می‌کند تا میزان عبور هوا در زمان درجا کار کردن موتور به گونه‌ای تنظیم شود که خودرو خاموش نشود.
۲. اهمیت رنگ آبی پایه سنسور در ال۹۰
در موتورهای خانواده رنو (کدهای K4M مانند ال۹۰، ساندرو و مگان)، سنسورهای دور موتور در چند مدل (پایه مشکی، پایه قهوه‌ای و پایه آبی) تولید شده‌اند. پایه آبی در مدل‌های جدیدتر ال۹۰ برای اصلاح مقاومت امپدانس، دقت بالاتر در پایش سیگنال و حل مشکل استارت خوردن بد خودرو در هوای سرد/گرم طراحی و جایگزین گردید.
۳. علائم خرابی یا کثیفی سنسور آبی ال۹۰
از آنجایی که موتور ال۹۰ بدون سیگنال این سنسور قادر به جرقه‌زنی و پاشش سوخت نیست، خرابی یا آلودگی آن با نشانه‌های زیر همراه است:
-
روشن نشدن خودرو (استارت خوردن طولانی بدون روشن شدن): رایج‌ترین علامت است.
-
خاموش شدن ناگهانی موتور: به ویژه پس از گرم شدن موتور یا حین رانندگی.
-
نوسان دور موتور یا ریپ زدن: شتاب‌گیری نامنظم و لرزش شدید.
-
کار نکردن عقربه دور موتور: خوابیدن عقربه دور موتور در پشت آمپر.
نکته کاربردی: در اغلب موارد به دلیل قرارگیری این سنسور در بالای گیربکس، براده‌های فلزی دیسک و صفحه یا گرد و غبار روی نوک مغناطیسی آن می‌نشیند و باعث اختلال در ارسال سیگنال می‌شود. در بسیاری از مواقع، تمیز کردن نوک سنسور با یک دستمال یا اسپری خشک مشکل روشن نشدن خودرو را برطرف می‌سازد.