سیستم سوخت‌رسانی انژکتوری وظیفه دارد سوخت خامی را که از باک مکتش می‌شود، پس از تصفیه دقیق، با فشار مناسب به صورت پودر به داخل محفظه احتراق یا مانیفولد هوا تزریق کند. وجود ناخالصی، جرم، ذرات رطوبت و زنگ‌زدگی‌های موجود در بنزین می‌تواند باعث گرفتگی فیلتر (صافی) بنزین و مسدود شدن سوزن‌های حساس انژکتور شود. بی‌توجهی به تعویض به‌موقع صافی بنزین نه تنها راندمان موتور و شتاب خودرو را به شدت کاهش می‌دهد، بلکه به پمپ بنزین نیز فشار مضاعف وارد کرده و موجب سوزاندن آن می‌شود. در این مقاله به آموزش گام‌به‌گام عیب‌یابی، تعویض صافی بنزین و نحوه شستشوی انژکتورها می‌پردازیم.
۱. نشانه‌های گرفتگی صافی بنزین و کثیفی انژکتورها
-
کاهش شتاب و خفه کردن موتور زیر فشار: هنگام فشردن پدال گاز در سربالایی‌ها یا شتاب‌گیری ناگهانی، موتور اصطلاحاً «کپ» کرده یا خفه می‌کند.
-
کله زدن و ریپ زدن خودرو: ناشی از پاشش ناهمگون و سوزنی سوخت به جای پودرسازی کامل توسط انژکتورها.
-
بد روشن شدن موتور: به‌ویژه در استارت اول صبح که فشار سوخت پشت ریل سوخت به دلیل گرفتگی فیلتر دیر تامین می‌شود.
-
شنیده شدن صدای زوزه از پمپ بنزین: کارکرد پمپ بنزین تحت فشار بالا به دلیل مسدود بودن مسیر فیلتر.
-
افزایش مصرف سوخت و سیاه‌شدن شمع‌ها: به دلیل احتراق ناقص ناشی از چکه‌کردن یا بد پاشیدن سوخت توسط انژکتورهای کثیف.
۲. ابزار و تجهیزات مورد نیاز
-
صافی بنزین نو (متناسب با مدل خودرو، با پایه‌های سوکتی یا پیچی)
-
انبردست سوکت‌بازکن یا پیچ‌گوشتی تخت کوچک (برای آزاد کردن خارهای شیلنگ بنزین)
-
آچار بکس ۱۰ و ۱۲ (برای باز کردن ریل سوخت و پایه نگهدارنده فیلتر)
-
اسپری انژکتورشور (Injector Cleaner) یا دستگاه شستشوی انژکتور (اولتراسونیک)
-
اورینگ‌های نسوز جدید برای سوزن‌های انژکتور
۳. مراحل گام‌به‌گام تعویض صافی بنزین
فیلتر بنزین در اکثر خودروهای داخلی (مانند پراید، پژو ۲۰۶، 405 و سمند) یا زیر بدنه نزدیک باک بنزین قرار دارد یا در محفظه موتور متصل شده است.
1.تخلیه فشار بنزین و ایمن‌سازی:افت فشار مدار سوخت.
پیش از باز کردن لوله‌های بنزین، فیوز پمپ بنزین را از جعبه فیوز خارج کرده و یک بار استارت بزنید تا موتور خاموش شود و فشار بنزین داخل لوله‌ها کاملاً تخلیه گردد. سپس سر باتری منفی را جدا کنید.
Verification: با استارت مجدد، موتور روشن نمی‌شود و فشار بنزین در لوله‌ها تخلیه شده است.
2.باز کردن خارها و شیلنگ‌های ورودی و خروجی صافی:آزادسازی سوکت‌ها.
خارهای پلاستیکی یا فلزی نگهدارنده شیلنگ‌های بنزین در دو طرف صافی را با دست یا انبردست مخصوص فشار دهید و شیلنگ‌ها را به آرامی به عقب بکشید (یک ظرف یا پارچه زیر صافی بگیرید تا بنزین باقی‌مانده داخل فیلتر زمین نریزد).
Verification: شیلنگ‌های ورودی و خروجی بدون آسیب دیدن پین‌ها از صافی جدا شده‌اند.
3.خارج کردن صافی کهنه و جاگذاری صافی جدید با رعایت جهت:تعویض فیلتر.
پیچ بست نگهدارنده صافی را باز کرده و فیلتر کهنه را خارج کنید. صافی جدید را در جای خود قرار دهید. توجه بسیار مهم: فلش (Arrow) حک‌شده روی بدنه صافی جدید که جهت جریان بنزین (از باک به سمت موتور) را نشان می‌دهد، دقیقاً رعایت کنید.
Verification: صافی جدید در جهت درست جریان بنزین نصب شده و بست آن محکم شده است.
4.جا زدن سوکت‌ها و تست نشتی سوخت:اتصال و تست نهایی.
شیلنگ‌های بنزین را روی لوله‌های صافی جدید فشار دهید تا صدای «کلیک» جا افتادن خارهای نگهدارنده را بشنوید. فیوز پمپ بنزین و کابل باتری را متصل کنید. سوئیچ را دو بار باز و بسته کنید تا پمپ بنزین مسیر را پر کند، سپس محل اتصالات را از نظر عدم نشتی بررسی نمایید.
Verification: هیچ‌گونه نشت بنزین در اطراف سوکت‌ها مشاهده نمی‌شود و موتور به نرمی روشن می‌شود.
۴. مراحل گام‌به‌گام تمیز کردن انژکتورها (روی خودرو یا به صورت روکار)
برای پاکسازی عمقی انژکتورها و رفع گرفتگی سوزن‌ها، می‌توان آن‌ها را از روی ریل سوخت باز نمود یا به صورت روکار با اسپری شستشو داد:
1.جدا کردن سوکت‌های برق و باز کردن پیچ‌های ریل:باز کردن ریل سوخت.
سوکت‌های الکتریکی متصل به هر یک از انژکتورها را جدا کنید. پیچ‌های اصلی نگهدارنده ریل سوخت به مانیفولد را باز کرده و ریل سوخت را به همراه ۴ سوزن انژکتور با احتیاط کشیده و بیرون آورید.
Verification: مجموعه ریل و سوزن‌های انژکتور به طور کامل از روی سرسیلندر جدا گردیده‌اند.
2.شستشوی سوزن‌ها با اسپری انژکتورشور و منبع ۱۲ ولت:تست و تمیزکاری انژکتور.
خارهای فلزی هر انژکتور را باز کرده و سوزن‌ها را از ریل خارج کنید. با اعمال جریان ۱۲ ولت لحظه‌ای به پین‌های انژکتور (برای باز شدن سوراخ سوزن) و پاشش هم‌زمان اسپری انژکتورشور به داخل مجرای ورودی، رسوبات و دوده‌ها را کاملاً پاک کنید تا نحوه پاشش به صورت چتری و پودری کامل درآید.
Verification: سوخت خروجی از سوراخ‌های سوزن به صورت کاملاً یکنواخت و پودری (مایع بدون قطره) اسپری می‌شود.
3.نصب اورینگ‌های نسوز جدید و مونتاژ ریل سوخت:تعویض اورینگ‌ها.
اورینگ‌های لاستیکی بالا و پایین هر سوزن انژکتور را تعویض کنید (استفاده از اورینگ کهنه باعث نشت بنزین یا مکش هوای اضافی می‌شود). لایه بسیار کمی گریس پایه سیلیکون روی اورینگ‌ها بزنید و سوزن‌ها را روی ریل و مانیفولد جا بزنید و پیچ‌ها را ببندید.
Verification: اورینگ‌های نو بدون زدگی در جای خود نشسته‌اند و هیچ‌گونه نشتی سوختی وجود ندارد.
هشدار ایمنی بسیار مهم
بنزین ماده‌ای بسیار اشتعال‌زا و فرار است. هنگام تعویض صافی یا باز کردن انژکتورها، از انجام این کار در محیط‌های بسته بدون تهویه خودداری کنید. حتماً از عینک ایمنی استفاده نمایید و مطمئن شوید هیچ‌گونه منبع تولید جرقه یا شعله (مانند سیگار، چراغ سیار غیر استاندارد یا اتصال کابل‌های باتری) در نزدیکی شما وجود ندارد.
