وظیفه سنسور اکسیژن دوم (پس از کاتالیزور) چیست و چگونه کار می‌کند؟
سنسور اکسیژن دوم (Rear O2 Sensor یا سنسور پس از کاتالیزور) که به آن سنسور مانیتورینگ نیز می‌گویند، برخلاف سنسور اول (پیش از کاتالیزور) که وظیفه تنظیم لحظه‌ای سوخت را بر عهده دارد، نقشی نظارتی و تشخیصی ایفا می‌کند. وظیفه اصلی این سنسور، ارزیابی سلامت و میزان راندمان مبدل کاتالیستی است.
در این مقاله آموزشی، نحوه کارکرد، وظایف و روش عیب‌یابی سنسور اکسیژن دوم را بررسی می‌کنیم.
۱. وظیفه اصلی سنسور اکسیژن دوم چیست؟
-
پایش سلامت کاتالیزور: کاتالیزور با انجام واکنش‌های شیمیایی، گازهای سمی را به گازهای بی‌خطر تبدیل می‌کند و در این فرآیند، مقداری از اکسیژن باقی‌مانده را مصرف می‌کند.
-
تشخیص خطای راندمان (Catalytic Efficiency): اگر کاتالیزور مسدود، ذوب‌شده یا فرسوده شده باشد، نمی‌تواند اکسیژن را به درستی مصرف کند؛ در نتیجه، گازهای خروجی در ورودی و خروجی کاتالیزور تقریباً یکسان خواهند بود که توسط سنسور دوم شناسایی می‌شود.
۲. سنسور اکسیژن دوم چگونه کار می‌کند؟
-
مقایسه سیگنال‌ها: ایسیو (ECU) هم‌زمان اطلاعات سنسور اول (پیش از کاتالیزور) و سنسور دوم (پس از کاتالیزور) را مقایسه می‌کند.
-
سنسور اول (پیش از کاتالیزور): به دلیل تغییرات مداوم نسبت سوخت و هوا، ولتاژ خود را به سرعت و پیوسته بین ۰.۱ تا ۰.۹ ولت نوسان می‌دهد.
-
سنسور دوم (پس از کاتالیزور): به دلیل عملکرد کاتالیزور و تصفیه گازها، باید ولتاژی بسیار پایدار و ثابت (معمولاً حول‌وحوش ۰.۴۵ تا ۰.۶ ولت) داشته باشد و نباید نوسانات سریع سنسور اول را تقلید کند.
-
-
ثبت خطا در صورت خرابی: اگر نوسانات سنسور دوم شبیه سنسور اول شود، ایسیو بلافاصله متوجه از کار افتادن کاتالیزور شده و چراغ چک را با کدهای خطای معروف P0420 (برای بانک یک) یا P0430 روشن می‌کند.