سیستم ترمز چرخ‌های عقب کیا ریو (مونتاژ سایپا) از نوع کاسه‌ای (Drum Brake) است که برخلاف سیستم‌های دیسکی، از کفشک‌های هلالی‌شکل دارای لنت (بنت کفشکی) و یک مکانیزم فنری و رگلاتور خودکار تشکیل شده است. تعویض به موقع کفشک‌ها نقش حیاتی در قدرت ترمزگیری، پایداری خودرو در توقف‌های ناگهانی و عملکرد صحیح ترمز دستی دارد. در این مقاله آموزشی، مراحل کامل تعویض کفشک‌های ترمز عقب ریو را بررسی می‌کنیم.
۱. مهم‌ترین علائم خرابی و نیاز به تعویض کفشک ترمز عقب
-
صدای سایش فلز یا خرخر هنگام ترمزگیری عقب: نشانه تمام شدن لنت کفشک و برخورد آهن آن با سطح داخلی کاسه چرخ.
-
کاهش قدرت ترمز دستی: با وجود رگلاژ کابل، ترمز دستی خودرو ضعیف عمل می‌کند.
-
ایجاد لبه یا گودی عمیق روی کاسه چرخ عقب همراه با کاهش شتاب یا درگیری دائمی چرخ.
۲. ابزار و تجهیزات مورد نیاز
-
جک روغنی و خرک‌های ایمنی استاندارد
-
آچار چرخ و مجموعه آچارهای بکس (بکس‌های ۱۴ و ۱۲)
-
انبردست مخصوص فنرفنر ترمز (یا انبر باریک معمولی) و پیچ‌گوشتی دوسو
-
فرچه سیمی، اسپری پاک‌کننده ترمز (Brake Cleaner) و گریس نسوز
-
کفشک‌های ترمز عقب نو و استاندارد ریو
۳. مراحل گام‌به‌گام تعویض کفشک‌های ترمز عقب ریو
1.جک زدن ایمن و خارج کردن کاسه چرخ عقب:بالا بردن خودرو و باز کردن چرخ و کاسه چرخ.
خودرو را در سطح صاف پارک کرده، دنده را درگیر کنید (ترمز دستی را آزاد بگذارید تا کفشک‌ها گیر نکنند). چرخ عقب را باز کنید. مهره وسط توپی (در صورت نیاز به باز کردن کامل بلبرینگ) یا پیچ‌های نگهدارنده کاسه چرخ را باز کنید و کاسه چرخ را به بیرون بکشید.
Verification: کاسه چرخ خارج شده و مجموعه فنرها و کفشک‌های کهنه نمایان است.
2.آزادسازی فنرهای کششی و فنرهای نگهدارنده کفشک:باز کردن فنرها و مکانیزم رگلاتور.
با استفاده از انبردست فنر یا انبر تخت، فنرهای کششی بالا و پایین و فنرهای نگهدارنده پین مرکزی (کاسه‌ای فنر) را به آرامی باز کنید. مکانیزم اتوماتیک رگلاتور را جدا کرده و کفشک‌ها را از روی پس‌صفحه (Backing Plate) آزاد کنید.
Verification: فنرها و کفشک‌های کهنه بدون آسیب به قطعات جانبی خارج شده‌اند.
3.شستشوی محیطی با اسپری پاک‌کننده و گریس‌کاری نقاط اتصال:تمیزکاری قطعات و آماده‌سازی پس‌صفحه.
محیط داخلی پس‌صفحه را با اسپری پاک‌کننده ترمز و فرچه سیمی کاملاً از دوده و گرد لنت پاک کنید. نقاط اتکای کفشک روی پس‌صفحه را با لایه نازکی از گریس نسوز آغشته کنید و رگلاتور مکانیکی را تمیز و روان کنید.
Verification: سطح پس‌صفحه کاملاً تمیز و عاری از چربی یا گرد کربن است.
4.جاگذاری کفشک‌های جدید و بستن فنرهای کششی:نصب کفشک‌های نو و اتصال فنرها.
کفشک‌های نو را روی پس‌صفحه قرار دهید، پین‌ها و فنرهای نگهدارنده مرکزی را جا بزنید، رگلاتور را در جای خود نصب کنید و در نهایت فنرهای کششی بالا و پایین را با کمک انبر به دقت در جایگاه خود قلاب کنید.
Verification: کفشک‌ها کاملاً محکم و به صورت متقارن در جای خود مستقر شده‌اند و لقی ندارند.
5.رگلاژ دستی کفشک‌ها و نصب کاسه چرخ نو یا تراش‌خورده:تنظیم اولیه رگلاتور و بستن کاسه چرخ.
مهره رگلاتور را کمی بچرخانید تا فاصله کفشک‌ها تنظیم شود. کاسه چرخ را در جای خود جا بزنید؛ کاسه چرخ باید با کمی مقاومت و بدون گیر کردن شدید جا بیفتد. چرخ را ببندید و در نهایت ترمز دستی را رگلاژ کنید.
Verification: چرخ پس از بستن کاسه، با دست آزادانه می‌چرخد و با فشردن پدال ترمز قفل می‌شود.
هشدار ایمنی بسیار مهم
گرد و غبار لنت‌های ترمز کهنه ممکن است حاوی ذرات آزبست یا مواد زیان‌آور باشد؛ هرگز برای تمیز کردن کاسه چرخ از فشار باد یا دمیدن استفاده نکنید و حتماً از اسپری پاک‌کننده ترمز یا دستمال مرطوب استفاده نمایید.
