آموزش تعویض ترموستات و هواگیری پژو پارس سمند و ۴۰۵ +تصاویر
راهنمای جامع تعویض ترموستات و هواگیری پژو پارس، سمند و ۴۰۵ (به همراه نکات تخصصی و تصاویر ذهنی)
اگر یکی از خودروهای خانواده پژو (پژو پارس، سمند یا پژو ۴۰۵) را رانندگی می‌کنید، احتمالاً خوب می‌دانید که سیستم خنک‌کننده این خودروها چقدر حساس و حیاتی است. قلب تپنده اکثر این خودروها موتورهای نام‌آشنای XU7 (و در برخی مدل‌ها TU5) است که به شدت به نوسانات دمایی حساس هستند. کوچک‌ترین بی‌توجهی به دمای آب موتور می‌تواند به قیمت واشر سرسیلندر تمام شود؛ هزینه‌ای سنگین که همه ما ترجیح می‌دهیم از آن دوری کنیم.
یکی از قطعات کلیدی در تنظیم دمای موتور، ترموستات است. در این مقاله جامع از وبلاگ، قصد داریم به زبان ساده اما کاملاً تخصصی، به آموزش گام‌به‌گام تعویض ترموستات و هواگیری سیستم خنک‌کننده پژو پارس، سمند و ۴۰۵ بپردازیم. با ما همراه باشید تا خودتان در خانه، یک مکانیک حرفه‌ای شوید!
ترموستات چیست و چرا خراب می‌شود؟
پیش از اینکه سراغ آچارکشی برویم، بیایید ببینیم وظیفه ترموستات چیست. ترموستات در واقع یک شیر مکانیکی (یا مومی) است که بین موتور و رادیاتور قرار دارد.
وقتی موتور سرد است: ترموستات بسته می‌ماند تا آب درون بلوک موتور سریع‌تر گرم شود و موتور به دمای ایده‌آل کاری (معمولاً حدود ۹۰ درجه سانتی‌گراد) برسد.
وقتی موتور داغ می‌شود: ترموستات باز می‌شود تا آب داغ به سمت رادیاتور هدایت شده و توسط هوا خنک شود.
نشانه‌های خرابی ترموستات در پژو پارس، سمند و ۴۰۵:
جوش آوردن ماشین: اگر آمپر آب به سرعت بالا می‌رود و رادیاتور همچنان سرد است، ترموستات قفل کرده و باز نمی‌شود.
دیر گرم شدن خودرو در زمستان: اگر آمپر آب بالا نمی‌آید و بخاری خودرو باد گرم تولید نمی‌کند، ترموستات در حالت باز گیر کرده است.
نوسانات شدید دمایی: آمپر آب مدام بین خط وسط و پایین‌تر نوسان می‌کند.
نکته تخصصی: برای خودروهای خانواده پژو با موتور XU7، معمولاً ترموستات‌های ۸۳ درجه یا ۸۸ درجه پیشنهاد می‌شوند. در مناطق گرمسیر استفاده از ترموستات ۸۳ درجه رایج‌تر است.
ابزار مورد نیاز برای تعویض ترموستات
پیش از شروع کار، ابزار زیر را آماده کنید:
ترموستات جدید (به همراه واشر آب‌بندی نو – حتماً واشر را تعویض کنید)
مایع خنک‌کننده (ضدیخ/ضدجوش) و آب مقطر
آچار بکس (معمولاً سایز ۱۰ یا ۱۳ بسته به مدل قاب ترموستات)
پیچ‌گوشتی دوسو
انبردست
ظرف مناسب برای تخلیه آبکهنه رادیاتور
چسب سیلیکون (واشر ساز) در صورت نیاز (البته با واشر باکیفیت نیازی به چسب نیست)
دستمال تمیز و کهنه
آموزش گام‌به‌گام تعویض ترموستات پژو پارس، سمند و ۴۰۵ (موتور XU7)
محل قرارگیری ترموستات در موتور XU7 در قسمت راست موتور (سمت راننده)، در انتهای شیلنگ بالایی رادیاتور و درون یک محفظه آلومینیومی (محفظه ترموستات) است.
گام اول: ایمنی و خنک شدن موتور
هرگز روی موتور داغ کار نکنید! باز کردن درِ رادیاتور یا محفظه ترموستات در حالی که آب موتور داغ است، خطر سوختگی شدید با بخار و آب جوش را به همراه دارد. اجازه دهید موتور کاملاً خنک شود.
گام دوم: تخلیه بخشی از ضدخ/آب رادیاتور
برای اینکه هنگام باز کردن محفظه ترموستات، آب روی دینام و قطعات برقی نریزد، بهتر است مقداری از مایع خنک‌کننده را خالی کنید.
می‌توانید شیلنگ پایینی رادیاتور را باز کنید یا از شیر تخلیه پایین رادیاتور استفاده کنید.
مقداری آب خالی کنید تا سطح آب از سطح ترموستات پایین‌تر برود.
گام سوم: باز کردن شیلنگ بالایی رادیاتور
با استفاده از انبردست، بست فلزی شیلنگ بالای رادیاتور را شل کرده و به عقب بکشید. سپس شیلنگ را با کمی چرخش از روی محفظه ترموستات جدا کنید.
گام چهارم: باز کردن پیچ‌های محفظه ترموستات
محفظه ترموستات با دو یا سه پیچ به سیلندر متصل است. با استفاده از بکس مناسب، این پیچ‌ها را به آرامی باز کنید.
تصویر ذهنی: محفظه را به آرامی جدا کنید. ممکن است کمی به دلیل رسوبات بچسبد؛ با ضربات بسیار آرام توسط دسته پیچ‌گوشتی آن را آزاد کنید.
گام پنجم: خارج کردن ترموستات کهنه و تمیز کردن سطح
ترموستات قدیمی و واشر کهنه را خارج کنید.
بسیار مهم: با یک کاردک پلاستیکی یا دستمال، رسوبات، جرم‌ها و واشر قبلی گیر کرده روی سطح آلومینیومی را کاملاً تمیز کنید. سطح باید کاملاً صاف و تمیز باشد تا نشتی آب رخ ندهد.
گام ششم: نصب ترموستات جدید
ترموستات جدید را همراه با واشر لاستیکی دور آن در جای خود قرار دهید.
نکته بسیار مهم: سوپاپ کوچک روی ترموستات (سوراخ هواگیری ریز) باید همیشه در بالاترین نقطه قرار گیرد تا هوای محبوس شده پشت ترموستات خارج شود.
محفظه ترموستات را سر جای خود بگذارید و پیچ‌ها را به صورت ضربدری و به اندازه سفت کنید (از سفت کردن بیش از حد که منجر به شکستن پایه محفظه می‌شود، خودداری کنید).
شیلنگ رادیاتور را دوباره وصل کرده و بست آن را محکم کنید.
آموزش جامع هواگیری سیستم خنک‌کننده (پژو پارس، سمند و ۴۰۵)
هواگیری نکردن صحیح سیستم خنک‌کننده پژو، بزرگترین دلیل واشر سرسیلندر سوزاندن است! اگر هوا داخل مدار بماند، آب به ترموستات نمی‌رسد تا فرمان باز شدن صادر شود، در نتیجه موتور در عرض چند دقیقه جوش می‌آورد.
پیچ‌های هواگیری در خودروهای خانواده پژو معمولاً در دو نقطه قرار دارند:
پیچ هواگیری روی ترموستات (یا روی لوله آلومینیومی بالای موتور).
پیچ هواگیری روی رادیاتور بخاری (در قسمت پایین شیشه‌جلو، پشت موتور در محفظه موتور).
مراحل هواگیری اصولی:
۱. پر کردن اولیه رادیاتور
درِ رادیاتور (یا قمقمه انبساط در مدل‌های جدیدتر) را باز کنید. مخلوط ۵۰-۵۰ آب مقطر و ضدیخ را به آرامی درون سیستم بریزید تا رادیاتور پر شود. درِ رادیاتور را فعلاً نبندید.
۲. باز کردن پیچ‌های هواگیری
پیچ هواگیری روی ترموستات (یا لوله آب) را با پیچ‌گوشتی یا آچار به آرامی باز کنید تا هوا و آب خارج شود. وقتی آب بدون حباب هوا از پیچ خارج شد، آن را ببندید.
به سراغ پیچ هواگیری بخاری (پشت موتور) بروید. آن را باز کنید تا هوای این قسمت نیز خارج شود و آب جاری شود. سپس آن را محکم کنید.
۳. روشن کردن خودرو و ماساژ شیلنگ‌ها
خودرو را روشن کنید و اجازه دهید درجا کار کند.
بخاری خودرو را روی بالاترین درجه گرما قرار دهید تا آب وارد رادیاتور بخاری شود و هوای آن خارج گردد.
شیلنگ‌های آب (به‌خصوص شیلنگ بالای رادیاتور) را با دست (با پوشیدن دستکش ایمنی) به آرامی فشار دهید و رها کنید تا حباب‌های هوا به سمت بالا هدایت شوند.
۴. کنترل سطح مایع خنک‌کننده
همزمان با کار کردن موتور، به سطح آب درون رادیاتور یا قمقمه نگاه کنید. با خارج شدن هوا، سطح آب افت می‌کند. مرتباً به آن مایع خنک‌کننده اضافه کنید تا سطح آب روی خط Maximum ثابت بماند.
۵. تست نهایی عملکرد فن‌ها
صبر کنید تا آمپر آب به خط وسط برسد و فن‌های دور تند و کند عمل کنند.
عملکرد ترموستات را بررسی کنید؛ شیلنگ پایین رادیاتور باید پس از باز شدن ترموستات داغ شود.
درِ رادیاتور را ببندید. (حتماً مطمئن شوید درِ رادیاتور سالم است و سوپاپ آن عمل می‌کند، چون فشاری شدن سیستم برای نقطه جوش آب حیاتی است).
نکات طلایی برای جلوگیری از مشکلات سیستم خنک‌کننده
هرگز از آب لوله‌کشی استفاده نکنید: املاح موجود در آب شهری باعث رسوب‌گذاری روی ترموستات، رادیاتور و مسدود شدن مجاری بلوک موتور می‌شود. همیشه از آب مقطر استفاده کنید.
ضدیخ را فراموش نکنید: ضدیخ فقط برای زمستان نیست؛ نقطه جوش آب را بالا می‌برد و از خوردگی قطعات آلومینیومی موتور جلوگیری می‌کند. تعویض سالانه ضدیخ الزامی است.
سلامتی درِ رادیاتور: درِ رادیاتور خراب اجازه نمی‌دهد سیستم تحت فشار استاندارد بماند و نقطه جوش آب کاهش می‌یابد.
نتیجه‌گیری
تعویض ترموستات و هواگیری پژو پارس، سمند و ۴۰۵ کار چندان پیچیده‌ای نیست و با داشتن ابزار ساده، حوصله و دقت بالا می‌توانید از پس آن بربیایید. با انجام به موقع این کار، نه تنها کارکرد بهینه‌تری از موتور خودروی خود دریافت می‌کنید، بلکه از هزینه‌های سرسام‌آور تعمیر موتور و تعویض واشر سرسیلندر جلوگیری خواهید کرد.
اگر این مقاله برای شما مفید بود، آن را با دوستان خود که راننده پژو هستند به اشتراک بگذارید و نظرات یا سوالات خود را در بخش دیدگاه‌ها با ما در میان بگذارید. مکانیک خود باشید!