آموزش تعویض تسمه تایم پژو ۲۰۶ (تصاویر)
تسمه تایم (Timing Belt) یکی از حیاتی‌ترین قطعات در موتور پژو ۲۰۶ است که وظیفه هماهنگ‌سازی حرکت میل‌لنگ و میل‌سوپاپ (سوپاپ‌ها) را بر عهده دارد. پاره شدن این تسمه در خودروی محبوب پژو ۲۰۶ (به‌ویژه در تیپ‌های مختلف با موتور TU3 و TU5) می‌تواند فاجعه‌بار باشد و هزینه‌های سنگینی شامل کج شدن سوپاپ‌ها و تعمیر اساسی سرسیلندر را به همراه داشته باشد.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به صورت گام‌به‌گام و تصویری، نحوه تعویض تسمه تایم پژو ۲۰۶ را به شما آموزش دهیم. اگر به کارهای فنی علاقه دارید یا می‌خواهید هزینه‌های نگهداری خودرو را کاهش دهید، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
چه زمانی باید تسمه تایم پژو ۲۰۶ را تعویض کرد؟
زمان تعویض تسمه تایم به عوامل مختلفی بستگی دارد، اما به طور کلی توصیه می‌شود موارد زیر را در نظر داشته باشید:
- کیلومتر کارکرد: طبق دستورالعمل سازنده، تسمه تایم پژو ۲۰۶ باید هر ۶۰,۰۰۰ تا ۸۰,۰۰۰ کیلومتر تعویض شود. (البته در مورد تسمه‌های متفرقه بازار، بهتر است این عدد را روی ۵۰ هزار کیلومتر در نظر بگیرید).
- مدت زمان: حتی اگر خودروی شما کم‌کارکرد است، پلاستیک تسمه به مرور زمان خاصیت خود را از دست می‌دهد. بنابراین، اگر ۳ الی ۴ سال از نصب تسمه قبلی گذشته باشد، حتماً باید تعویض گردد.
- نشانه‌های ظاهری: وجود ترک خوردگی، ساییدگی، روغنی شدن تسمه (نشاشی کاسه‌نمچ میل‌لنگ یا میل‌سوپاپ) و پریدگی دندانه‌ها نشان‌دهنده زمان تعویض فوری است.
ابزارهای مورد نیاز برای تعویض تسمه تایم ۲۰۶
پیش از شروع کار، ابزار زیر را آماده کنید:
- آچار بکس (شماره ۱۰، ۱۳ و ۱۶)
- آچار تخت (شماره ۱۰ و بکس ستاره‌ای یا آلن بسته به مدل هرزگرد)
- ابزار قفل‌کن میل‌سوپاپ (تایمینگ پین) یا مته مناسب برای فیکس کردن پولی‌ها
- جک و خرک (برای ایمنی)
- چراغ قوه
- تسمه تایم و بلبرینگ‌های هرزگرد جدید و باکیفیت
مراحل گام‌به‌گام تعویض تسمه تایم پژو ۲۰۶
نکته مهم: این آموزش برای موتورهای رایج TU5 (موتور ۱۶ سوپاپ – ۲۰۶ تیپ ۵ و ۶) و TU3 (موتور ۸ سوپاپ – ۲۰۶ تیپ ۲) کاربرد دارد، اما تمرکز اصلی ما روی موتور پرکاربرد TU5 است.
گام اول: آماده‌سازی و ایمنی
ابتدا خودرو را در یک سطح صاف پارک کنید، ترمز دستی را بکشید و سر باطری منفی را جدا کنید تا از بروز اتصالی جلوگیری شود. سپس خودرو را با جک بالا آورده و خرک کنید. چرخ جلو سمت راست (سمت شاگرد) را باز کنید تا به پولی میل‌لنگ دسترسی داشته باشید.
گام دوم: باز کردن قاب‌ها و تسمه دینام
۱. قاب محافظ بالایی تسمه تایم را با باز کردن پیچ‌های مربوطه (معمولاً با آچار ۱۰) بردارید. ۲. برای دسترسی به تسمه تایم، ابتدا باید تسمه دینام (تسمه تجهیزات) را باز کنید. برای این کار، با استفاده از یک آچار تخت یا بکس روی هرزگرد تسمه دینام فشار بیاورید تا فنر آن خلاص شود، سپس تسمه را خارج کنید. ۳. پیچ پولی سر میل‌لنگ را باز کنید. (برای باز کردن این پیچ معمولاً نیاز به قفل کردن فلایویل یا استفاده از ضربه ناگهانی با آچار بکس دارید، چون بسیار سفت است). پس از باز کردن پیچ، پولی میل‌لنگ را خارج کنید. ۴. قاب پایینی تسمه تایم را نیز باز کنید تا کل مجموعه تسمه نمایان شود.
[در اینجا تصویر باز کردن قاب و پولی میل‌لنگ قرار گیرد] (توضیح تصویر: نمای موتور پژو ۲۰۶ پس از باز کردن قاب‌های محافظ تسمه تایم)
گام سوم: تنظیم تایم (علامت‌های تایمینگ)
این مرحله حساس‌ترین بخش کار است. اگر تایم موتور به هم بخورد، موتور روشن نمی‌شود یا به سوپاپ‌ها آسیب می‌رسد.
۱. میل‌لنگ را با استفاده از بکس روی پیچ میل‌لنگ در جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید تا علامت‌های روی پولی‌های میل‌سوپاپ و بدنه موتور در یک راستا قرار گیرند. ۲. روی پولی‌های میل‌سوپاپ در موتور TU5، سوراخ‌هایی تعبیه شده که باید با سوراخ‌های پشت آن‌ها روی سیلندر هم‌راستا شوند. می‌توانید از دو مته یا پین مخصوص استفاده کنید و آن‌ها را در سوراخ‌ها فرو کنید تا میل‌سوپاپ‌ها کاملاً قفل شوند و تکان نخورند. ۳. در قسمت پایین (میل‌لنگ) نیز علامت روی دندانه میل‌لنگ باید با علامت روی بلوک سیلندر تطابق داشته باشد.
[در اینجا تصویر نشانه‌گذاری و پین کردن میل‌سوپاپ‌ها قرار گیرد] (توضیح تصویر: تطبیق نشانه‌های تایم و استفاده از پین برای قفل کردن میل‌سوپاپ‌های پژو ۲۰۶)
گام چهارم: باز کردن تسمه کهنه و هرزگردها
۱. مهره سفت‌کن (تنظیم‌کننده) تسمه تایم را شل کنید تا تسمه شل شود. ۲. تسمه تایم قدیمی را به همراه بلبرینگ‌های هرزگرد (سفت‌کن و هرزگرد ثابت) خارج کنید. ۳. توصیه مهم: همیشه هم‌زمان با تعویض تسمه تایم، بلبرینگ‌های هرزگرد را نیز تعویض کنید تا در آینده نزدیک دچار صدا یا گیرپاژ نشوند. همچنین حتماً واترپمپ (پمپ آب) را بررسی کنید که نشتی نداشته باشد.
گام پنجم: نصب تسمه تایم جدید
۱. بلبرینگ‌های هرزگرد جدید را در جای خود ببندید اما پیچ آن‌ها را خیلی سفت نکنید تا رگلاژ به راحتی انجام شود. ۲. تسمه تایم جدید را ابتدا از پولی میل‌لنگ (پایین) جا بزنید و به سمت بالا، از روی پولی هرزگرد ثابت، پولی‌های میل‌سوپاپ و در نهایت روی بلبرینگ سفت‌کن هدایت کنید. (نکته: به جهت فلش‌های روی تسمه توجه کنید که باید در جهت چرخش موتور باشند). ۳. سفت‌کن تسمه تایم را تنظیم کنید. در پژو ۲۰۶، روی بلبرینگ سفت‌کن یک شاخص (نشانگر) وجود دارد که با چرخش آچار آلن یا تخت در جهت مناسب، عقربه باید روی علامت مشخص‌شده قرار گیرد (نه خیلی سفت و نه خیلی شل). سپس مهره سفت‌کن را محکم کنید.
[در اینجا تصویر نحوه تنظیم عقربه سفت‌کن تسمه تایم قرار گیرد] (توضیح تصویر: تنظیم صحیح سفت‌کن تسمه تایم TU5 با استفاده از شاخص)
گام ششم: تست و بررسی نهایی
۱. پین‌ها یا مته‌های قفل‌کننده میل‌سوپاپ را خارج کنید. ۲. موتور را با آچار (از طریق پیچ میل‌لنگ) حداقل دو دور کامل در جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید. ۳. مجدداً علامت‌های تایم (روی میل‌سوپاپ و میل‌لنگ) را بررسی کنید تا دقیقاً روبروی هم قرار گرفته باشند. اگر علامت‌ها جابجا نشده بود، یعنی کار را به درستی انجام داده‌اید. ۴. حالا تمامی مراحل باز کردن را به صورت معکوس انجام دهید:
- بستن قاب پایینی تسمه تایم
- بستن پولی میل‌لنگ و سفت کردن پیچ آن با گشتاور مناسب
- نصب تسمه دینام و هرزگرد آن
- بستن قاب بالایی تسمه تایم
- جا زدن چرخ جلو و پایین آوردن خودرو
نکات طلایی برای افزایش طول عمر تسمه تایم ۲۰۶
- جلوگیری از نشتی روغن: کاسه‌نمد میل‌لنگ و میل‌سوپاپ را بررسی کنید. روغن موتور دشمن اصلی لاستیک تسمه تایم است و آن را می‌پوساند.
- قطعات اصلی (OEM): حتماً از تسمه تایم‌های با برندهای معتبر و اصلی (مانند ایساکو، پاپرک، گیتس، دایکو یا هنس) استفاده کنید. نمونه‌های تقلبی موجود در بازار بسیار خطرناک هستند.
- رانندگی صحیح: از معکوس دادن‌های ناگهانی و دور موتورهای بسیار بالا در دنده‌های سبک خودداری کنید تا فشار کمتری به تسمه وارد شود.
نتیجه‌گیری
تعویض تسمه تایم پژو ۲۰۶ نیاز به دقت، حوصله و ابزار مناسب دارد. اگرچه انجام این کار در خانه امکان‌پذیر است، اما اگر ابزار لازم را ندارید یا احساس اعتمادبه‌نفس کافی نمی‌کنید، بهتر است کار را به یک مکانیک باتجربه بسپارید؛ چرا که یک اشتباه کوچک در تایمینگ می‌تواند خسارت مالی سنگینی به همراه داشته باشد.
امیدواریم این مقاله آموزشی برای شما مفید بوده باشد. اگر سوال یا تجربه‌ای در زمینه تعویض تسمه تایم ۲۰۶ دارید، حتماً در بخش نظرات با ما در میان بگذارید!