بررسی مشکلات اصلی سیستم کلاچ خودرو و روش‌های عیب‌یابی آن
سیستم کلاچ یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های خودروهای دنده‌ای است که وظیفه اتصال و قطع انتقال نیرو از موتور به جعبه‌دنده (گیربکس) را بر عهده دارد. با توجه به فشار کاری بالا و استفاده مداوم در ترافیک شهری، مجموعه کلاچ (شامل صفحه کلاچ، دیسک، بلبرینگ و سیم یا سیستم هیدرولیک) پس از مدتی دچار استهلاک و خرابی می‌شود. شناخت زودهنگام نشانه‌ها و مشکلات سیستم کلاچ از آسیب‌های جدی به گیربکس و موتور جلوگیری می‌کند.
۱. تمام شدن صفحه کلاچ (لغزش کلاچ)
شایع‌ترین مشکل سیستم کلاچ، فرسایش و به اصطلاح «تمام شدن» لنت‌های صفحه کلاچ است.
-
علائم: هنگام فشردن پدال گاز در سربالایی‌ها، دور موتور بالا می‌رود اما سرعت خودرو متناسب با آن افزایش نمی‌یابد (اصطلاحاً دیسک و صفحه بو می‌اندازد یا بکسواد می‌کند). همچنین بوی سوختگی خاصی در کابین استشمام می‌شود.
-
روش بررسی و تأیید: خودرو را در دنده ۲ قرار داده، ترمز دستی را بکشید و به‌آرامی پدال کلاچ را رها کنید؛ اگر موتور فوراً خاموش نشد، صفحه کلاچ تمام شده است.
۲. سفت شدن پدال کلاچ
سختی بیش از حد پدال کلاچ باعث خستگی پای راننده در ترافیک می‌شود.
-
علائم: پدال کلاچ با نیروی زیادی فشرده می‌شود یا در انتهای کورس خود حالت خشکی دارد.
-
علت و رفع: خرابی یا تاب برداشتن فنرهای خورشیدی دیسک کلاچ، فرسودگی و گیر کردن سیم کلاچ (در خودروهای کابلی) یا خرابی پمپ‌های کلاچ هیدرولیکی. تعویض مجموعه دیسک و صفحه یا روغن‌کاری و تعویض سیم کلاچ مشکل را برطرف می‌کند.
۳. لرزش کلاچ هنگام حرکت اولیه
-
علائم: هنگام شروع حرکت و رها کردن پدال کلاچ در دنده یک، اتاق خودرو یا پدال دچار لرزش و پرش شدید می‌شود.
-
علت و رفع: چرب شدن سطح صفحه کلاچ (به دلیل نشتی روغن ته میل‌لنگ یا کاسه‌نمد گیربکس)، تاب برداشتن دیسک یا فلایویل. برای رفع این ایراد، باز کردن گیربکس، تعویض صفحه کلاچ و رفع نشتی روغن الزامی است.
۴. جا نرفتن دنده‌ها (عدم خلاص شدن کامل)
-
علائم: دنده یک یا دنده عقب با صدا، مقاومت و سفتی جا می‌رود، حتی زمانی که پدال کلاچ تا انتها فشرده شده است.
-
علت و رفع: رگلاژ نبودن کلاچ، وجود هوا در سیستم هیدرولیک کلاچ، یا خرابی بلبرینگ کلاچ و دیسک که باعث می‌شود صفحه کاملاً از فلایویل جدا نشود.