دلایل خروج دود مشکی از اگزوز تندر ۹۰ (L90)
خودروی رنو تندر ۹۰ (Renault Logan / L90) به لطف پیشرانه فوق‌العاده باکیفیت و مهندسی‌شده K4M، یکی از کم‌استهلاک‌ترین و با‌دوام‌ترین سدان‌های بازار ایران به شمار می‌رود. ساختار الکترونیکی و مکانیکی این خودرو به گونه‌ای طراحی شده است که در شرایط عادی، احتراق بهینه‌ای را در سیلندرها انجام می‌دهد. با این حال، گاهی اوقات مالکان تندر ۹۰ پس از سال‌ها کارکرد یا به دلیل بروز نقص فنی در سیستم سوخت‌رسانی و هوارسانی، با پدیده نگران‌کننده خروج دود سیاه (مشکی) از لوله اگزوز مواجه می‌شوند. خروج دود سیاه نشانه قطعی و بارز «احتراق ناقص به دلیل غنی بودن بیش از حد مخلوط سوخت و هوا (Rich Mixture)» است؛ به این معنا که مقدار بنزین تزریق‌شده به درون سیلندرها بسیار بیشتر از میزان اکسیژن موجود برای سوزاندن کامل آن است. در این مقاله به بررسی تخصصی و موشکافانه علل خروج دود سیاه از اگزوز تندر ۹۰ و روش‌های عیب‌یابی آن می‌پردازیم.
۱. تحلیل ریشه‌ای دلایل خروج دود مشکی از اگزوز L90
الف) گرفتگی، کثیفی شدید یا خرابی فیلتر هوا
یکی از ساده‌ترین و شایع‌ترین عوامل ایجاد دود سیاه، مسدود شدن منافذ فیلتر هوا است. فیلتر هوای کاغذی تندر ۹۰ وظیفه دارد هوای پاک و کافی را به منیفولد برساند. اگر فیلتر هوا بیش از حد کثیف و پر از گرد و غبار شود یا در اثر ورود آب و رطوبت کیپ گردد، حجم هوای ورودی به موتور به شدت افت می‌کند. از آنجا که ایسیو (ECU) بر اساس فرامین سنسورها بنزین ثابتی پاشش می‌کند اما هوای کمتری به سیلندر می‌رسد، نسبت سوخت به هوا به هم خورده و بنزین اضافی به صورت دود سیاه از اگزوز خارج می‌شود.
ب) خرابی یا ارسال سیگنال اشتباه توسط سنسور اکسیژن (Oxygen Sensor)
سنسور اکسیژن که روی لوله اگزوز (پیش از کاتالیزور) نصب شده است، مقدار اکسیژن نسوخته در گازهای خروجی را اندازه‌گیری کرده و به ایسیو گزارش می‌دهد تا ایسیو میزان پاشش انژکتورها را تنظیم کند.
-
اگر سنسور اکسیژن معیوب شود، بسوزد یا روی آن لایه‌ای از دوده بنشیند، اطلاعات نادرستی مبنی بر «کم بودن سوخت» به ایسیو ارسال می‌کند.
-
ایسیو به تصور کمبود بنزین، دستور پاشش مداوم سوخت مازاد را صادر می‌کند که نتیجه آن ایجاد دود سیاه غلیظ، افزایش شدید مصرف سوخت و بوی تند بنزین در اگزوز است.
ج) نشتی، شره کردن یا گیر کردن سوزن‌های انژکتور
سوزن‌های انژکتور تندر ۹۰ باید بنزین را به شکل پودر بسیار ریزی درون سیلندر بپاشند. اگر یکی از سوزن‌ها رسوب ببندد و فنر داخلی آن نتواند سوزن را به موقع ببندد، انژکتور اصطلاحاً «شره» می‌کند و بنزین به صورت قطرات درشت به داخل سیلندر نشت می‌کند. این حجم از سوخت در دما و زمان استاندارد کامل نمی‌سوزد و ایجاد دود سیاه می‌کند.
د) خرابی سنسور دمای آب (CTS) و خطای سنسور MAP
گزارش دمای پایین‌تر از حد واقعی توسط سنسور آب به ایسیو، باعث فعال ماندن دائم ساسات الکترونیکی و پاشش بیش از حد سوخت می‌شود.
۲. مراحل جامع عیب‌یابی و برطرف کردن مشکل
-
بررسی و تعویض فیلتر هوا: فیلتر هوای موتور را باز کرده و در صورت کثیفی، آن را با نمونه استاندارد شرکتی تعویض کنید.
-
بررسی پاشش انژکتورها: با دستگاه دیاگ پاشش انژکتورها را تست کرده و در صورت نشتی، سوزن‌ها را با دستگاه اولتراسونیک شستشو دهید.
-
تست سلامت سنسور اکسیژن با دستگاه دیاگ و بررسی نمودار نوسانات ولتاژ آن.
-
بررسی فشار ریل سوخت جهت اطمینان از عملکرد صحیح رگولاتور بنزین.