دلایل روغن زدن شمع دنا ،سمند و دیگر خودروهای EF7
اگر مالک یکی از خودروهای مجهز به موتور ملی (EF7) مانند دنا، سمند EF7 یا سورن هستید، احتمالاً می‌دانید که این پیشرانه با وجود قدرت و راندمان خوب، حساسیت‌ها و قلق‌های خاص خود را دارد. یکی از شایع‌ترین مشکلاتی که رانندگان این خودروها با آن مواجه می‌شوند، روغن زدن شمع است.
روغن زدن شمع (وجود روغن روی رزوه یا سر شمع) نه تنها باعث بد کار کردن موتور می‌شود، بلکه اگر به موقع برطرف نگردد، هزینه‌های سنگینی را به مالک خودرو تحمیل می‌کند. در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی دقیق دلایل روغن زدن شمع در موتورهای EF7، نشانه‌های آن و راه حل‌های تعمیراتی بپردازیم. با ما همراه باشید.
موتور EF7 و ساختار آن؛ چرا روغن زدن شمع در این موتور اهمیت دارد؟
موتور EF7 یکی از پیشرفته‌ترین موتورهای تولید داخل است که در سمند، دنا و دنا پلاس استفاده می‌شود. سیستم جرقه زنی این موتور شامل کوئل‌های منفرد روی هر شمع است. وقتی روغن وارد محفظه شمع (چاهک شمع) می‌شود، عایق کوئل و خود شمع را تحت تأثیر قرار داده و جریان الکتریکی را مختل می‌کند.
باید بین دو حالت «روغن زدن از بالا (واشر قالپاق سوپاپ)» و «روغن زدن از پایین (محفظه احتراق و رینگ پیستون)» تفاوت قائل شویم. تشخیص درست این دو حالت، کلید تعمیر صحیح است.
مهم‌ترین دلایل روغن زدن شمع در دنا، سمند و موتورهای EF7
۱. خرابی یا کیفیت پایین واشر قالپاق سوپاپ (شایع‌ترین دلیل)
در موتورهای EF7، واشر قالپاق سوپاپ وظیفه آب‌بندی روغن در بالای سر سیلندر را بر عهده دارد. با گذشت زمان، بر اثر حرارت بالای موتور، این واشر خشک، ترد و شکننده می‌شود.
- نتیجه: روغن از لبه‌های قالپاق نشت کرده و به درون چاهک‌های شمع (محل قرارگیری شمع و کوئل) نفوذ می‌کند.
- نکته: در این حالت، وقتی شمع را باز می‌کنید، فقط روی رزوه و بدنه شمع روغن می‌بینید، اما نوک الکترود شمع (که داخل محفظه احتراق است) ممکن است تمیز یا دوده زده باشد.
۲. خرابی لاستیک ساق سوپاپ (Oil Seal)
سوپاپ‌ها برای حرکت روان به روغن نیاز دارند، اما لاستیک‌های ساق سوپاپ مانع از ورود روغن به داخل محفظه احتراق می‌شوند. اگر این لاستیک‌ها گشاد شوند یا کیفیت خود را از دست بدهند، روغن از راه گاید سوپاپ به درون محفظه احتراق نشت کرده و روی سر شمع (الکترود) می‌نشیند.
- نکته: در این حالت، معمولاً خودرو در هنگام استارت سرد (اول صبح) از اگزوز دود آبی رنگ خارج می‌کند.
۳. فرسودگی رینگ پیستون و دیواره سیلندر
یکی از جدی‌ترین دلایل روغن زدن شمع، نشت روغن از پایین موتور است. رینگ‌های پیستون وظیفه تراشیدن روغن از دیواره سیلندر را دارند. اگر رینگ‌ها مستهلک شوند، بشکنند یا خط و خش روی دیواره سیلندر (کاسه سیلندر) ایجاد شود، روغن به بالای پیستون راه پیدا کرده و روی شمع رسوب می‌کند.
- نکته: این مشکل معمولاً در موتورهای کارکرده EF7 که کیلومتر بالایی دارند دیده می‌شود و نیاز به تعمیر اساسی (تعمیر موتور) دارد.
۴. خرابی سیستم تهویه کارتر (PCV Valve و شلنگ‌های بخار روغن)
سیستم PCV وظیفه هدایت بخارهای روغن از کارتر به سمت منیفولد هوا برای سوزانده شدن مجدد را دارد. اگر سوپاپ PCV مسدود شود یا شلنگ‌های آن دچار گرفتگی و پارگی شوند، فشار داخل کارتر بالا رفته و روغن از ضعیف‌ترین نقاط، از جمله کاسه نمدها و واشرها، به سمت محفظه احتراق و شمع‌ها رانده می‌شود.
۵. تاب برداشتن سر سیلندر یا خرابی واشر سر سیلندر
اگر موتور EF7 به دلیل بی‌احتیاطی دچار داغ کردن شدید (آمپر آب بالا) شود، احتمال تاب برداشتن سر سیلندر وجود دارد. این پدیده باعث می‌شود مسیرهای آب و روغن و محفظه احتراق از آب‌بندی خارج شده و روغن به داخل سیلندر و در نتیجه روی شمع‌ها نفوذ کند.
علائم هشداردهنده روغن زدن شمع در خودروهای EF7
چگونه بفهمیم شمع‌های دنا یا سمند ما روغن زده است؟
- کاهش توان و شتاب موتور: خودرو در سربالایی‌ها کشش همیشگی را ندارد.
- لرزش موتور (ریپ زدن): به دلیل عدم جرقه زنی صحیح در یکی از سیلندرها، موتور در حالت درجا نامنظم کار می‌کند.
- روشن شدن چراغ چک: کامپیوتر خودرو (ECU) خطای احتراق ناقص (Misfire) را ثبت می‌کند.
- افزایش مصرف سوخت: چون یک سیلندر به خوبی کار نمی‌کند، مصرف سوخت برای جبران توان از دست رفته بالا می‌رود.
- دود آبی رنگ از اگزوز: نشان‌دهنده سوختن روغن در محفظه احتراق (مشکل رینگ یا لاستیک ساق سوپاپ).
- بوی دود و روغن سوخته: استشمام بوی نامطبوع از ناحیه موتور.
روش‌های پیشگیری و رفع مشکل روغن زدن شمع EF7
- استفاده از قطعات باکیفیت: در صورت خرابی واشر قالپاق سوپاپ، حتماً از واشرهای جنس مرغوب (ترجیحاً اورجینال یا برندهای معتبر سیلیکونی) استفاده کنید، زیرا جنس‌های متفرقه زود خشک می‌شوند.
- تعویض به‌موقع روغن موتور: استفاده از روغن موتور نامرغوب یا دیر عوض کردن روغن، باعث رسوب گذاری و خرابی زودهنگام قطعات لاستیکی و رینگ‌ها می‌شود. برای موتور EF7 استفاده از روغن‌های استاندارد (معمولاً 10W40 یا 5W40 بسته به سال تولید و دستور کارخانه) توصیه می‌شود.
- بررسی سیستم خنک‌کننده: موتور EF7 به گرمای بیش از حد حساس است. همیشه سلامت ترموستات، رادیاتور و سطح آب را بررسی کنید تا موتور جوش نیاورد و سر سیلندر تاب برندارد.
- مراجعه به مکانیک متخصص: تشخیص اینکه روغن زدن از واشر قالپاق است یا رینگ پیستون، نیاز به باز کردن شمع‌ها و تست کمپرس موتور دارد. حتماً به یک تعمیرکار مسلط به موتورهای EF7 مراجعه کنید.
نتیجه‌گیری
روغن زدن شمع در دنا، سمند و دیگر خودروهای مجهز به موتور EF7 مشکلی است که نباید آن را پشت گوش اندازید. اگر این مشکل در حد نشت از واشر قالپاق سوپاپ باشد، با هزینه کم و تعویض واشر برطرف می‌شود؛ اما اگر منشأ آن رینگ پیستون یا لاستیک ساق سوپاپ باشد، نیازمند تعمیرات جدی‌تر است. بررسی دوره‌ای شمع‌ها در سرویس‌های دوره‌ای خودرو، بهترین راه برای تشخیص زودهنگام این عیب و جلوگیری از آسیب‌های بزرگ‌تر به پیشرانه است.
اگر شما هم تجربه ای در خصوص روغن زدن شمع در خودروی EF7 خود دارید، حتماً نظرات و سوالات خود را در بخش کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید.