راهنمای تخصصی سیستم اگزوز، کاتالیزور و رفع آلایندگی در خودروهای دوو
۱. مقدمه
سیستم اگزوز خودروهای کلاسیکی مانند دوو سیلو، ریسر و ماتیز وظیفه هدایت گازهای داغ حاصل از احتراق، کاهش صدای ناشی از انفجار سیلندرها و تصفیه گازهای سمی آلاینده محیط زیست را بر عهده دارد. با گذشت زمان و استهلاک قطعات اگزوز، مشکلاتی نظیر سوراخ شدن انبارها، گرفتگی کاتالیزور، شکستن گلویی اگزوز و افزایش غیرطبیعی صدای موتور یا انتشار بوی بد در کابین بروز می‌کند. در این مقاله به بررسی ساختار اگزوز دوو و راهون‌های رفع عیوب آن می‌پردازیم.
۲. اجزای اصلی سیستم اگزوز دوو
سیستم اگزوز دوو از بخش‌های زیر تشکیل شده است:
-
منیفولد دود (Exhaust Manifold): متصل به سرسیلندر جهت جمع‌آوری دود سه یا چهار سیلندر.
-
لوله جلو و گلویی اگزوز (Flex Pipe / Downpipe): مجهز به لوله انعطاف‌پذیر حصیری (فلکسیبل) جهت جذب لرزش‌های موتور.
-
مبدل کاتالیستی (Catalytic Converter): در مدل‌های انژکتوری جهت تسویه گازهای منواکسید کربن و هیدروکربن‌ها.
-
انبار وسط و انبار عقب (Mufflers): جهت افت صدا و شکستن امواج صوتی خروجی.
۳. عیب‌یابی مشکلات رایج اگزوز در دوو
الف) پاره شدن لوله حصیری (فلکسیبل) و ایجاد صدای تراکتور
-
علت: لرزش‌های شدید موتور یا خرابی دسته‌موتورها باعث فشار مکانیکی به لوله حصیری زیر موتور شده و توری فلزی آن پاره می‌شود.
-
نشانه: صدای بم و زوزه مانند در زیر پای راننده که با گاز دادن شدیدتر می‌شود، به همراه نشت دود از زیر کاپوت.
-
راهکار: برشکاری و جوش دادن یک لوله حصیری استیل جدید توسط تعمیرکار اگزوز.
ب) گرفتگی کاتالیزور و افت شدید شتاب خودرو
-
علت: استفاده از بنزین بی‌کیفیت یا روغن‌سوزی موتور باعث ذوب شدن و گرفتگی مجاری سرامیکی داخل کاتالیزور می‌شود.
-
نشانه: موتور به سختی گاز می‌خورد، در سرپایینی‌ها سرعت می‌گیرد اما در سربالایی‌ها به شدت افت توان دارد و آمپر آب به دلیل عدم خروج آسان دود داغ بالا می‌رود.
-
راهکار: تست فشار پشت کاتالیزور یا تعویض/خالی کردن کاتالیزور مسدودشده (در صورت عدم پاس کردن معاینه فنی با نمونه جایگزین استاندارد).
ج) پوسیدگی و سوراخ شدن انبارهای اگزوز
-
علت: جمع شدن آب حاصل از تقطیر گازهای اگزوز در داخل انبار عقب (به‌ویژه در رانندگی‌های شهری کوتاه مدت که اگزوز فرصت گرم شدن کامل را پیدا نمی‌کند).
-
نشانه: صدای بم و زوزه در عقب خودرو و شنیده شدن بوی دود در کابین هنگام توقف. تعویض انبار عقب پوسیده با نمونه ورق ضخیم معتبر تنها راه حل اصولی است.