تسمه تایم (Timing Belt) یکی از حیاتی‌ترین قطعات در موتورهای احتراق داخلی، از جمله موتور معروف K4M در خودروی تندر ۹۰ (L90)، رنو مگان و ساندرو است. این تسمه دندانه‌دار وظیفه هماهنگ‌سازی چرخش میل‌لنگ و میل‌سوپاپ‌ها (بادامک) را بر عهده دارد تا سوپاپ‌ها و پیستون‌ها در زمان‌بندی دقیق با یکدیگر حرکت کنند. پاره شدن یا رد کردن تسمه تایم در موتور K4M برابر با برخورد سوپاپ‌ها با پیستون و تحمیل هزینه‌های سنگین تعمیر موتور است. در این مقاله به آموزش گام‌به‌گام و اصولی تعویض تسمه تایم ال ۹۰ می‌پردازیم.
۱. زمان تعویض تسمه تایم ال ۹۰
طبق دستورالعمل شرکت سازنده، تسمه تایم ال ۹۰ باید در بازه‌های زمانی مشخص تعویض شود:
-
زمان پیشنهادی: هر ۶۰ هزار کیلومتر یا حداکثر هر ۴ سال (هر کدام زودتر فرا برسد).
-
نکته مهم: در خودروهایی که در ترافیک‌های شهری سنگین کار می‌کنند، بهتر است تعویض تسمه تایم و بلبرینگ‌های هرزگرد کمی زودتر (حدود ۵۰ هزار کیلومتر) انجام شود. همیشه توصیه می‌شود کیت کامل تایم (شامل تسمه، بلبرینگ هرزگرد ثابت و بلبرینگ تنظیم‌کننده) به همراه تسمه دینام تعویض گردد.
۲. ابزار و تجهیزات تخصصی مورد نیاز
-
جک خودرو و خرک ایمنی
-
ابزار قفل‌کن میل‌سوپاپ (ابزار تایمینگ موتور K4M)
-
پین قفل‌کن میل‌لنگ (پیچ تایم مخصوص بلوک سیلندر)
-
بکس‌های تخصصی (بکس سایز ۱۶ و ۱۸ برای پیچ سر میل‌لنگ، بکس تورکس و آچار تخت)
-
آچار ترکمتر برای سفت کردن پیچ‌ها با گشتاور استاندارد
۳. مراحل گام‌به‌گام تعویض تسمه تایم ال ۹۰ (موتور K4M)
1.قطع باتری و باز کردن چرخ سمت شاگرد و قاب‌ها:ایمنی و باز کردن متعلقات.
خودرو را در دنده ۱ قرار داده و ترمز دستی را بکشید. چرخ سمت راست جلو (شاگرد) را باز کنید و قاب محافظ پلاستیکی گلگیر را کنار بزنید. تسمه دینام (مجموعه محرک جانبی) را با شل کردن هرزگرد آزاد کرده و خارج کنید.
Verification: تسمه دینام کاملاً خارج شده و به پولی سر میل‌لنگ دسترسی کامل دارید.
2.جایگذاری ابزار قفل‌کن میل‌لنگ و میل‌سوپاپ:تنظیم تایم موتور (نقطه مرگ بالا).
پیچ کورکن بلوک سیلندر را باز کنید و پین مخصوص قفل‌کن میل‌لنگ را ببندید. میل‌لنگ را به آرامی بچرخانید تا بازوی میل‌لنگ با پین قفل شود. در این حالت، شیارهای انتهای دو میل‌سوپاپ در سر موتور باید کاملاً افقی و موازی با سطح سرسیلندر قرار بگیرند؛ ابزار قفل‌کن میل‌سوپاپ را در انتهای میل‌سوپاپ‌ها نصب کنید تا فیکس شوند.
Verification: پین میل‌لنگ به خوبی در نشیمنگاه خود نشسته و ابزار قفل‌کن میل‌سوپاپ بدون هیچ‌گونه لقی در جای خود فیکس شده است.
3.شل کردن بلبرینگ تنظیم‌کننده و خارج کردن تسمه تایم:باز کردن تسمه کهنه.
پیچ بلبرینگ تایم (تنظیم‌کننده) را شل کنید تا تنش تسمه آزاد شود. بلبرینگ هرزگرد ثابت و بلبرینگ تنظیم‌کننده را به همراه تسمه تایم کهنه باز کنید و خارج نمایید. رزوه‌ها و محل نصب را کاملاً تمیز کنید.
Verification: تسمه تایم کهنه و بلبرینگ‌های قدیمی کاملاً از روی موتور باز شده‌اند.
4.بستن کیت تایم جدید و تنظیم شاخص عقربه‌ای:نصب قطعات جدید و تنظیم تنش.
بلبرینگ هرزگرد ثابت و بلبرینگ تنظیم‌کننده جدید را ببندید. تسمه تایم جدید را با رعایت جهت چرخش (فلش‌های روی تسمه) و تطبیق خطوط روی تسمه با نشانه‌های روی پولی‌های میل‌لنگ و میل‌سوپاپ جا بزنید. با استفاده از آچار آلن روی بلبرینگ تنظیم‌کننده، عقربه متحرک را روی علامت استاندارد تنظیم کرده و پیچ بلبرینگ را با گشتاور مشخص سفت کنید.
Verification: ابزار‌های قفل‌کن را باز کنید، موتور را ۲ دور کامل با دست بچرخانید و مجدداً خطوط تایم و عقربه بلبرینگ را بررسی کنید تا کاملاً در وضعیت استاندارد باشند.
هشدار فنی بسیار مهم
پس از بستن تسمه تایم جدید و پیش از استارت زدن با سوئیچ، حتماً موتور را با استفاده از آچار روی پیچ میل‌لنگ دو دور کامل در جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید تا مطمئن شوید سوپاپ‌ها با پیستون برخورد نمی‌کنند و تایمینگ کاملاً صحیح است.
