علائم خرابی میل لنگ، یاتاقان، شاطون، بوش، رینگ و پیستون موتور

۱. علائم خرابی میل‌لنگ (Crankshaft)

• صدای تق‌تق سنگین و بم (Knocking): صدایی شبیه به کوبش چکش به بلوک موتور، به‌ویژه هنگام گاز دادن یا در دورهای بالا که ناشی از لنگی، تاب برداشتن یا خرابی ژورنال‌های میل‌لنگ است.
• افت شدید فشار روغن: به دلیل گشاد شدن تلرانس یاتاقان‌ها و میل‌لنگ، روغن به راحتی تخلیه شده و چراغ روغن در دور آرام روشن می‌شود.
• لرزش شدید موتور: اگر میل‌لنگ از بالانس خارج شود، لرزش شدیدی در تمام بدنه خودرو و فرمان احساس می‌شود.
• روغن‌ریزی از کاسه‌نمدها: تاب برداشتن میل‌لنگ باعث گشاد شدن محل قرارگیری کاسه‌نمد سر و ته میل‌لنگ و نشت مداوم روغن می‌شود.

۲. علائم خرابی یاتاقان‌ها (Bearings)

• صدای چکش‌کاری یا جیغ فلزی (یخ زدن یاتاقان): بارزترین علامت «یاتاقان زدن»، ایجاد صدای خشک تق‌تق یا سایش فلز روی فلز در قسمت پایین موتور است که با افزایش دور موتور، صدای آن تیزتر و تندتر می‌شود.
• روشن شدن چراغ روغن: سایش شدید یاتاقان‌ها مسیر عبور روغن را گشاد کرده و باعث افت فشار روغن موتور می‌شود (چراغ روغن در دور آرام چشمک می‌زند یا روشن می‌ماند).
• خاموش شدن ناگهانی موتور (قفل کردن): در صورت از بین رفتن کامل لایه یاتاقان، میل‌لنگ به بدنه شاتون یا بلوک قفل شده و موتور کاملاً از حرکت می‌ایستد.

۳. علائم خرابی شاتون (Connecting Rod)

• صدای تق‌تق خشک و ریتمیک: صدای کوبش شدید که با دور موتور هماهنگ است و معمولاً هنگام کم کردن ناگهانی گاز (کاهش دور موتور) بیشتر شنیده می‌شود.
• پدیده شاتون زدن (شکستن شاتون): اگر شاتون کج شود یا بشکند، قطعه شکسته شده به دیواره سیلندر یا کارتر برخورد کرده، سوراخی در بلوک موتور ایجاد می‌کند و موتور به طور آنی متوقف می‌شود.
• کاهش توان و کمپرس سیلندر آسیب‌دیده: کج شدن شاتون باعث کاهش کورس حرکت پیستون و افت توان آن سیلندر (خام‌سوزی یا کارکرد سه‌کار کردن موتور) می‌شود.

۴. علائم خرابی بوش سیلندر (Cylinder Liner)

• کم شدن کمپرس و دود آبی رنگ: خط و خش افتادن یا ساییدگی بوش باعث نشت گازهای تراکم به کارتر و نفوذ روغن به بالای پیستون می‌شود (دود آبی از اگزوز).
• کاهش توان موتور (کم‌پوری): افت قدرت خودرو به دلیل فرار گازها از اطراف پیستون آسیب‌دیده.
• صدای شرشر یا حباب در رادیاتور: در بوش‌های تر (Wet Liners)، خرابی واشر آب‌بندی بوش یا سوراخ شدن خود بوش باعث نفوذ آب به روغن یا گازهای احتراق به سیستم خنک‌کننده می‌شود.

۵. علائم خرابی رینگ‌های پیستون (Piston Rings)

• خروج دود آبی (روغن‌سوزی): وقتی رینگ روغنی ساییده یا شکسته شود، روغن به بالای پیستون راه یافته و می‌سوزد (دود آبی رنگ از اگزوز به خصوص هنگام گاز دادن اولیه).
• کم شدن قدرت موتور و شتاب: با شکستن رینگ‌های تراکمی، فشار گازهای متراکم شده به کارتر فرار می‌کند (Blow-by) و قدرت موتور به شدت افت می‌کند.
• چرب شدن فیلتر هوا و بوی تند کارتر: فرار گازها و فشار کارتر باعث می‌شود بخار روغن زیادی از طریق لوله تهویه (PCV) به سمت مانیفولد هوا و فیلتر هوا برگردد.

۶. علائم خرابی پیستون (Piston)

• صدای تق‌تق سرسیلندر (Piston Slap): صدایی شبیه به برخورد فلز سبک که معمولاً در زمان سرد بودن موتور شنیده می‌شود و با گرم شدن موتور کمتر می‌شود (ناشی از گشادی پیستون در سیلندر).
• ذوب شدن یا سوراخ شدن تاج پیستون: در اثر احتراق ناقص شدید (ناک)، گرمای بیش از حد یا سوخت نامناسب ایجاد می‌شود که با افت شدید کمپرس آن سیلندر، سه کار کردن موتور و ورود روغن و آب به محفظه همراه است.
• کاهش شدید کمپرس (تست کمپرس صفر): اگر پیستون ترک بخورد یا بشکند، سیلندر مذکور کاملاً از کار می‌افتد.