علت تقه زدن موتور پراید ،پژو ۴۰۵ ،سمند و ۲۰۶ هنگام رها کردن کلاچ چیست ؟
علت تقه زدن موتور پراید، پژو ۴۰۵، سمند و ۲۰۶ هنگام رها کردن کلاچ چیست؟
آیا تا به حال برایتان پیش آمده که هنگام تعویض دنده و رها کردن کلاچ، صدای «تق» آزاردهنده‌ای از زیر پا یا موتور خودرو به گوش برسد و ماشین دچار تکان‌های ناگهانی (کله کردن) شود؟ این مشکل که بسیاری از رانندگان آن را با اصطلاح «تقه زدن هنگام رها کردن کلاچ» می‌شناسند، یکی از رایج‌ترین ایرادات سیستم انتقال قدرت در خودروهای داخلی مانند پراید، پژو ۴۰۵، سمند و پژو ۲۰۶ است.
این مشکل نه تنها لذت رانندگی را از بین می‌برد، بلکه اگر نادیده گرفته شود، می‌تواند به قطعات حیاتی گیربکس و موتور آسیب جدی وارد کند. در این مقاله تخصصی از وب‌سایت، قصد داریم به بررسی دقیق دلایل بروز این عارضه در خودروهای محبوب بازار ایران بپردازیم و راه حل‌های رفع آن را بررسی کنیم.
چرا خودرو هنگام رها کردن کلاچ تقه می‌زند؟ (نگاه کلی)
سیستم انتقال قدرت خودرو مجموعه‌ای هماهنگ از موتور، کلاچ، گیربکس، پلوس‌ها و دسته‌موتورها است. وظیفه اصلی این مجموعه، انتقال نرم نیروی موتور به چرخ‌هاست. هرگاه در یکی از این بخش‌ها خلاصی بیش از حد، خرابی، پارگی یا لقی وجود داشته باشد، هنگام اتصال دوباره نیرو (رها کردن کلاچ)، برخورد مکانیکی رخ داده و صدای تقه ایجاد می‌شود.
بیایید بررسی کنیم که این مشکل در خودروهای مختلف چه ریشه‌ای دارد.
۱. خرابی و پارگی دسته‌موتورها (شایع‌ترین علت در تمام خودروها)
دسته‌موتورها وظیفه مهار لرزش‌ها و تکان‌های شدید موتور و گیربکس را بر عهده دارند. وقتی کلاچ را رها می‌کنید، گشتاور ناگهانی موتور تغییر می‌کند. اگر دسته‌موتورها پاره شده باشند یا لاستیک آن‌ها خاصیت ارتجاعی خود را از دست داده باشد، موتور و گیربکس جابه‌جا شده و به بدنه یا سینی زیر موتور می‌کوبند.
پراید: دسته‌موتورهای پراید (به‌ویژه دسته‌موتور زیر باتری و دسته‌موتور پایین) مصرفی هستند و به دلیل کیفیت قطعات یدکی، زود تر خراب می‌شوند.
پژو ۴۰۵ و سمند: موتورهای سنگین XU7 گشتاور زیادی دارند. پاره شدن دسته‌موتورهای دوطرف یا دسته‌موتور زیر گیربکس (معروف به موشکی) اصلی‌ترین دلیل تقه زدن در این خودروهاست.
پژو ۲۰۶: دسته‌موتور بالا (معروف به دسته‌موتور گرد یا هیدرولیکی) و دسته‌موتور زیر باتری در ۲۰۶ مستعد خرابی هستند و لرزش و تقه شدیدی ایجاد می‌کنند.
۲. خلاصی بیش از حد پلوس و سرپلوس
مجموعه پلوس، نیروی خروجی از گیربکس را به چرخ‌ها منتقل می‌کند. با کارکرد, زیاد خودرو، هزارخاری‌های سرپلوس، مشعلی پلوس و خود شفت پلوس دچار ساییدگی و گشادی (خلاصی) می‌شوند.
نحوه تست: هنگام رها کردن کلاچ یا در زمان تعویض دنده (به‌خصوص معکوس دادن)، اگر با یک تاخیر کوتاه و صدای تق مواجه شدید، احتمال خرابی سرپلوس یا مشعلی پلوس بسیار بالاست. این مشکل در پراید و پژو ۴۰۵ بسیار شایع است.
۳. خرابی یا تاب برداشتن صفحه کلاچ، فنرهای دمپر و بلبرینگ
مجموعه صفحه و دیسک کلاچ نقش واسطه را دارد. روی صفحه کلاچ تعدادی فنر به نام فنرهای دمپر (پیچشی) وجود دارد که وظیفه جذب ضربات اولیه اتصال کلاچ را بر عهده دارند.
اگر این فنرها بشکنند، دفرمه شوند یا لق بزنند، ضربه ناشی از درگیر شدن صفحه با فلایویل به خوبی جذب نشده و صدای تقه تولید می‌کند.
تمام شدن لنت صفحه کلاچ یا تاب برداشتن دیسک نیز می‌تواند باعث درگیری ناهمگون و تقه زدن خودرو هنگام حرکت اولیه یا تعویض دنده شود.
۴. خرابی ماهک‌های دنده و اتصالات اهرم تعویض دنده
گاهی اوقات صدای تقه ربطی به کلاچ ندارد، بلکه ناشی از شل بودن ماهک‌ها، گشاد شدن بوش‌های ماهک دنده یا خرابی سیم کلاچ (در خودروهایی که سیم کلاچ دارند مثل پراید) است. وقتی دنده به خوبی در جای خود جا نمی‌افتد یا اتصالات اهرم لق هستند، با رها کردن کلاچ، ماهک تکان خورده و صدا تولید می‌کند.
۵. خرابی دفرانسیل و هرزگردها
در دیفرانسیل خودروها، چرخدنده‌هایی وجود دارد که ممکن است به مرور زمان دچار خوردگی و ایجاد خلاصی (بک‌لش) شوند. هنگام رها کردن کلاچ، برخورد دندانه‌های این چرخدنده‌ها با هم صدای تقه ایجاد می‌کند. این مورد بیشتر در خودروهای با کارکرد بالا (مانند پژو ۴۰۵ و سمند با کارکرد بالای ۱۵۰ هزار کیلومتر) دیده می‌شود.
بررسی اختصاصی تقه زدن در خودروهای پرطرفدار
علت تقه زدن پراید هنگام رها کردن کلاچ:
علاوه بر دسته‌موتورها، در پراید «پلوس» و «سیم کلاچ» نقش پررنگی دارند. تنظیم نبودن رگلاژ سیم کلاچ (خیلی سفت یا خیلی شل بودن) باعث درگیری ناگهانی صفحه و ایجاد تقه می‌شود. همچنین، خرابی پلوس سمت شاگرد در پراید بسیار شایع است.
علت تقه زدن پژو ۴۰۵ و سمند:
موتور XU7 این خودروها لرزش ذاتی بالایی دارد. شایع‌ترین دلیل تقه در ۴۰۵ و سمند، پاره شدن دسته‌موتور زیر گیربکس و خلاصی در مجموعه‌ی دیفرانسیل و پلوس‌ها است. گاهی شل شدن پیچ‌های پلوس یا گیربکس نیز این مشکل را تشدید می‌کند.
علت تقه زدن پژو ۲۰۶ (تیپ ۲ و ۵):
در پژو ۲۰۶، سیستم کلاچ در برخی مدل‌ها سیمی و در برخی هیدرولیک است. خرابی دسته‌موتور بالای موتور، گشاد شدن بوش‌های زیر جعبه دنده، و همچنین خرابی مشعلی پلوس از مهم‌ترین دلایل تقه زدن ۲۰۶ هنگام رها کردن کلاچ به شمار می‌روند.
چگونه مشکل تقه زدن را برطرف کنیم؟ (راه حل‌ها)
برای رفع این مشکل، بهترین کار مراجعه به یک مکانیک متخصص برای عیب‌یابی دقیق است. روند تعمیر معمولاً شامل موارد زیر است:
بازرسی و تعویض دسته‌موتورها: اگر دسته‌موتورها پاره یا شل شده‌اند، باید تعویض شوند (توصیه می‌شود از قطعات باکیفیت و شرکتی استفاده کنید).
بررسی مجموعه کلاچ: اگر کارکرد صفحه کلاچ بالاست یا فنرهای دمپر آن آسیب دیده اند، تعویض کامل دیسک و صفحه ضروری است.
چک کردن پلوس‌ها: مکانیک باید پلوس‌ها را از نظر داشتن خلاصی (لقی طولی و عرضی) بررسی کند. در صورت خرابی سرپلوس یا مشعلی، تعویض آن‌ها الزامی است.
تنظیم کلاچ: در پراید، تنظیم صحیح سیم کلاچ می‌تواند بسیاری از تقه‌ها را برطرف کند. در خودروهای با کلاچ هیدرولیک (مثل ۲۰۶)، هواگیری سیستم بررسی می‌شود.
سفت کردن پیچ‌های گیربکس و پلوس: گاهی شل شدن چند پیچ ساده باعث ایجاد این صدا می‌شود که با آچارکشی رفع می‌گردد.
نتیجه‌گیری
تقه زدن موتور پراید، پژو ۴۰۵، سمند و پژو ۲۰۶ هنگام رها کردن کلاچ، زنگ خطری برای سیستم انتقال قدرت خودروی شماست. بی‌توجهی به این صدا می‌تواند در کوتاه‌مدت باعث خرابی قطعات گران‌قیمت‌تری مانند گیربکس یا پلوس کامل شود. به محض شنیدن این صدا، خودرو را به یک تعمیرکار نشان دهید تا با هزینه‌ای معقول، مشکل برطرف شده و رانندگی نرم و بی‌سروصدایی را تجربه کنید.
اگر شما هم تجربه مشابهی در خودروی خود دارید، نظرات و سوالات خود را در پایین همین مقاله با ما در میان بگذارید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.