یکی از رایج‌ترین شکایت‌ها در خودروهای کارکرده، احساس لرزش شدید در فرمان، صندلی‌ها یا داشبورد (به‌ویژه در حالت درجا یا هنگام تعویض دنده) است. پیشرانه و گیربکس خودرو وزن بسیار زیادی دارند و برای مهار ارتعاشات ناشی از احتراق و حرکت، روی قطعاتی به نام دسته‌موتور (Engine Mounts) سوار می‌شوند. دسته‌موتورها از ترکیب فلز و لاستیک‌های فشرده (یا گاهی هیدرولیکی) ساخته شده‌اند که وظیفه جذب ضربات و جلوگیری از انتقال لرزش به اتاق را بر عهده دارند. در این مقاله به بررسی علائم خرابی دسته‌موتورها و آموزش گام‌به‌گام تعویض آن‌ها می‌پردازیم.
۱. مهم‌ترین علائم خرابی دسته‌موتور
-
لرزش شدید کابین در حالت درجا (Idle): وقتی خودرو متوقف است اما موتور روشن است، فرمان و داشبورد می‌لرزند.
-
تکان خوردن شدید موتور هنگام گاز دادن یا تعویض دنده: تقه زدن یا تکان محسوس پیشرانه زیر کاپوت به هنگام رها کردن کلاچ یا تعویض دنده.
-
صدای کوبش یا تق‌تق از زیر کاپوت: ناشی از پاره شدن لاستیک داخلی دسته‌موتور و برخورد قطعات فلزی موتور به بدنه.
-
کج شدن یا افتادگی پیشرانه: بررسی چشمی نشان می‌دهد که یکی از طرفین موتور پایین‌تر از حد استاندارد قرار دارد.
۲. ابزار و تجهیزات مورد نیاز
۳. مراحل گام‌به‌گام عیب‌یابی و تعویض دسته‌موتورها
1.بالا بردن خودرو و مهار زیر کارتل موتور با جک:مهار موتور و ایمنی.
خودرو را روی سطح صاف پارک کرده و ترمز دستی را بکشید. کاپوت را باز کنید. یک جک سوسماری به همراه یک تخته چوب پهن (برای توزیع فشار) با احتیاط زیر کارتل روغن موتور قرار دهید و وزن موتور را به آرامی مهار کنید (موتور را بلند نکنید، فقط وزن آن را نگه دارید تا پس از باز کردن دسته‌موتور سقوط نکند).
Verification: جک کاملاً زیر کارتل فیکس شده و وزنه پیشرانه را مهار کرده است.
2.باز کردن پیچ‌های اتصال به بدنه و پوسته موتور:باز کردن دسته‌موتور معیوب.
دسته‌موتور معیوب (مثلاً دسته‌موتور بالا راست، پایین یا زیر باتری) را شناسایی کنید. ابتدا پیچ‌های متصل به بدنه خودرو و سپس پیچ‌های متصل به پایه موتور را با آچار بکس باز کنید. دسته‌موتور کهنه را با کمی حرکت دادن جک (تنظیم ارتفاع جزئی موتور) به بیرون بکشید.
Verification: دسته‌موتور خراب کاملاً از جای خود خارج شده است.
3.جاگذاری دسته‌موتور جدید و تنظیم تراز موتور:بررسی پایه و نصب قطعه نو.
محل نشست دسته‌موتور را تمیز کنید. دسته‌موتور نو و استاندارد را در جای خود قرار دهید. با تنظیم ارتفاع جک زیر کارتل، سوراخ‌های پیچ را کاملاً روبه‌روی هم قرار دهید. پیچ‌ها را با دست بپیچانید تا از رزوه شدن صحیح مطمئن شوید.
Verification: دسته‌موتور جدید بدون فشار غیرعادی در جای خود نشسته است.
4.آچارکشی نهایی و تست لرزش درجا:سفت کردن نهایی و تست.
پیچ‌های دسته‌موتور را با گشتاور استاندارد کاملاً سفت کنید. جک زیر کارتل را به آرامی پایین بیاورید و خارج کنید. کاپوت را ببندید، خودرو را روشن کنید و وضعیت لرزش کابین را در حالت درجا و تعویض دنده‌ها بررسی نمایید.
Verification: موتور تراز شده و لرزش شدید کابین کاملاً برطرف شده است.
هشدار فنی بسیار مهم
هرگز جک را مستقیم و بدون تخته چوب زیر کارتل آلومینیومی موتور قرار ندهید؛ کارتل روغن بسیار شکننده است و فشار مستقیم جک می‌تواند باعث ترک خوردن کارتل، تخلیه روغن و آسیب جدی به موتور شود.
