مدار چراغ سقف خودرو و چراغ صندوق عقب پراید ، پژو ۴۰۵ و ۲۰۶
راهنمای جامع تعمیر و عیب‌یابی مدار چراغ سقف و چراغ صندوق عقب (پراید، پژو ۴۰۵ و ۲۰۶)
یکی از آزاردهنده‌ترین ایراداتی که ممکن است در خودروی خود با آن مواجه شوید، روشن نشدن چراغ سقف یا چراغ صندوق عقب است. این مشکل اگرچه در نگاه اول پیش‌پاافتاده به نظر می‌رسد، اما در تاریکی شب می‌تواند بسیار دردسرآفرین باشد. علاوه بر این، گاهی اوقات این خرابی با عمل نکردن سیستم قفل مرکزی یا اخطار باز بودن درب‌ها نیز گره می‌خورد.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی مدار چراغ سقف و چراغ صندوق عقب در سه خودروی محبوب پراید، پژو ۴۰۵ و پژو ۲۰۶ بپردازیم و روش‌های عیب‌یابی و تعمیر آن‌ها را به زبان ساده اما کاربردی شرح دهیم.
ساختار کلی مدار چراغ سقف و صندوق عقب چگونه است؟
پیش از اینکه سراغ خودروهای خاص برویم، بیایید نگاهی به اجزای اصلی این مدار بیندازیم. مدار روشنایی داخل کابین و صندوق شامل قطعات زیر است:
منبع تغذیه (باتری و جعبه فیوز): وظیفه تأمین برق ۱۲ ولت را بر عهده دارد.
کلید (سوئیچ) چراغ سقف: دارای سه حالت (خاموش، روشن دائم، و روشن با باز شدن درب‌ها).
لادری (Microswitch یا Door Pin Switch): کلید فشاری که با باز و بسته شدن درب‌ها عمل می‌کند و منفی مدار را وصل یا قطع می‌کند.
لامپ: مصرف‌کننده نهایی (معمولاً از نوع جاکنی یا SMD).
سیستم کنترل بدنه (در خودروهای مدرن‌تر مانند ۲۰۶ یا مدل‌های جدید): یونیت BSI یا ECU که مدیریت زمانAبندی خاموش شدن چراغ را بر عهده دارد.
۱. مدار چراغ سقف و صندوق عقب پراید
پراید یکی از ساده‌ترین سیستم‌های الکتریکی را دارد. در این خودرو، مدار بسیار بی‌مقدمه طراحی شده است.
مدار چراغ سقف پراید:
برق مثبت (+) همیشه از طریق فیوز مربوطه (معمولاً فیوز ۱۵ آمپر در جعبه فیوز زیر فرمان) به چراغ سقف می‌رسد.
اتصال بدنه (-) از طریق لادری‌ها تأمین می‌شود. وقتی درب باز می‌شود، لادری شاسی را به بدنه فلزی متصل کرده و مدار کامل می‌شود و لامپ روشن می‌گردد.
مدار چراغ صندوق عقب پراید:
در پراید صندوق‌دار (صبا یا ۱۳۱)، چراغ صندوق عقب مستقیماً از یک لادری مجزا که روی بدنه صندوق تعبیه شده است فرمان می‌گیرد. در مدل‌های هاچ‌بک (۱۴۱ یا ۱۱۱)، این سیستم مشابه درب‌های سرنشین است.
شایع‌ترین ایرادات در پراید:
اکسید شدن لادری‌ها: لادری‌های پراید به مرور زمان دچار زنگ‌زدگی و رسوب می‌شوند. با سنباده‌کشی یا تعویض آن‌ها مشکل حل می‌شود.
سوختن فیوز: اتصال کوتاه در سیم‌کشی صندوق عقب (محل خم شدن سیم‌ها در لولای درب صندوق) اغلب باعث سوختن فیوز مشترک ساعت و چراغ سقف می‌شود.
۲. مدار چراغ سقف و چراغ صندوق عقب پژو ۴۰۵ و پرشیا
پژو ۴۰۵ و سمند دارای سیستم سیم‌کشی نسبتاً مقاوم تری هستند، اما در بخش صندوق عقب مستعد قطعی سیم هستند.
مدار چراغ سقف پژو ۴۰۵:
در ۴۰۵، چراغ سقف جلو و عقب (در مدل‌های پارس یا ۴۰۵های جدیدتر) دارای یک مدار تاخیر (Timer) ساده هستند. این تایمر باعث می‌شود پس از بستن درب‌ها، چراغ به آرامی خاموش شود.
برق مثبت دائم از جعبه فیوز اصلی به تایمر می‌رسد و منفی از طریق لادری‌های چهار درب تامین می‌شود.
مدار چراغ صندوق عقب پژو ۴۰۵:
چراغ صندوق ۴۰۵ درون صندوق قرار دارد و کلید آن (لادری) معمولاً درون قفل صندوق تعبیه شده است.
نکته فنی: اگر چراغ صندوق ۴۰۵ روشن نمی‌ماند یا یک‌سره روشن می‌ماند، مشکل اصلی در میکروسوییچ داخل قفل صندوق یا قطعی سیم در خرطومی لاستیکی درب صندوق است.
۳. مدار چراغ سقف و صندوق عقب پژو ۲۰۶ (سیستم Multiplex)
پژو ۲۰۶ به دلیل داشتن سیستم برقmux (شبکه ای)، ساختار کاملاً متفاوتی با پراید و ۴۰۵ دارد. در اینجا دیگر سیم‌کشی‌ها مستقیم نیستند، بلکه دستورات از طریق یونیت BSI (کامپیوتر بدنه) صادر می‌شوند.
مدار چراغ سقف ۲۰۶:
لادری‌ها مستقیماً به BSI سیگنال می‌فرستند. BSI پس از دریافت سیگنال “درب باز”، رله داخلی چراغ سقف را فعال می‌کند.
اگر درب‌ها را باز کنید و چراغ روشن نشود، احتمال خرابی لادری (که در ۲۰۶ داخل خود مکانیزم قفل درب قرار دارد) یا مشکل نرم‌افزاری/سخت‌افزاری در BSI وجود دارد.
مدار چراغ صندوق عقب پژو ۲۰۶:
قفل صندوق ۲۰۶ دارای میکروسوییچ داخلی است. این میکروسوییچ وضعیت بسته یا باز بودن صندوق را به قفل مرکزی و BSI اعلام می‌کند.
اگر علامت باز بودن درب صندوق در صفحه کیلومتر (Display نوع A یا B) روشن بماند یا چراغ صندوق خاموش باشد، خرابی از قفل صندوق عقب (مجموعه میکروسوییچ) است که در ۲۰۶ بسیار شایع است.
راهنمای گام به گام عیب‌یابی و تعمیر (عمومی برای هر سه خودرو)
اگر چراغ سقف یا صندوق عقب خودروی شما کار نمی‌کند، مراحل زیر را به ترتیب برای عیب‌یابی طی کنید:
گام اول: تست لامپ
اولین و ساده‌ترین کار، بررسی خود لامپ است. فیلامنت لامپ را نگاه کنید یا آن را با یک لامپ سالم تست کنید. (امروزه استفاده از لامپ‌های SMD جایگزین مناسبی برای مدل‌های فابريک است).
گام دوم: بررسی فیوزها
به دفترچه راهنمای خودرو مراجعه کنید و فیوز مربوط به “ساعت، چراغ سقف و فندک” یا جعبه فیوز داخلی را پیدا کنید. فیوز سوخته را با یک فیوز با آمپر مشابه تعویض کنید. (توجه: اگر فیوز بلافاصله پس از تعویض بسوزد، خودرو اتصال کوتاه دارد).
گام سوم: بررسی لادری‌ها (کلیدهای فشاری درب)
درب‌ها را یکی‌یکی باز کنید. آیا علامت هشدار درب باز در پشت آمپر روشن می‌شود؟
اگر برای یک درب خاص هشدار روشن نمی‌شود، مشکل از لادری آن درب است. لادری را باز کنید، سوکت آن را تمیز کنید یا با یک تکه سیم، سر سیم لادری را به بدنه اتصال دهید (بدنه منفی است). اگر لامپ روشن شد، لادری خراب است و باید تعویض شود.
گام چهارم: بررسی سیم‌کشی صندوق عقب
در خودروهای هاچ‌بک و سدان، سیم‌هایی که از بدنه وارد درب صندوق عقب می‌شوند (از طریق خرطومی لاستیکی)، مدام در معرض خم شدن و قطعی هستند. خرطومی را کنار بزنید و سلامت سیم‌های چراغ صندوق و لادری را بررسی کنید.
نکات ایمنی مهم
هنگام بررسی سیم‌کشی و تست با فازمتر یا مولتی‌مدر، حتماً مراقب اتصالی کردن باشید تا به یونیت‌های الکترونیکی (به‌ویژه در پژو ۲۰۶) آسیبی نرسد.
برای تعویض لامپ‌های سقفی، حتماً کلید را در حالت خاموش قرار دهید تا به برد الکترونیکی یا فیوز آسیب نرسد.
نتیجه‌گیری
عیب‌یابی مدار چراغ سقف و صندوق عقب در پراید، پژو ۴۰۵ و ۲۰۶ کار چندان دشواری نیست و با داشتن ابزار ساده‌ای مثل یک پیچ‌گوشتی و فازمتر (یا مولتی‌متر) در خانه قابل انجام است. در پراید و ۴۰۵ بیشتر ایرادات مربوط به لادری و سیم‌کشی است، در حالی که در پژو ۲۰۶ مشکلات نرم‌افزاری BSI یا خرابی میکروسوییچ قفل‌ها نقش پررنگ‌تری دارند.
اگر شما هم در زمینه تعمیر این مدارها تجربه یا سوالی دارید، حتماً در بخش نظرات با ما در میان بگذارید!