منظور از کارتل خشک چیست ؟
کارتل خشک (Dry Sump) در ترمینولوژی خودرو و مکانیک، به نوعی از سیستم روغن‌کاری موتور گفته می‌شود که برخلاف خودروهای معمولی، مخزن ذخیره روغن در آن جدا از بدنه اصلی کارتل قرار دارد.
برای درک بهتر، سیستم‌های روغن‌کاری موتور به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:
۱. کارتل تر (Wet Sump) – سیستم رایج
در خودروهای معمولی، روغن موتور پس از چرخش و روان‌کاری قطعات، به لطف نیروی جاذبه به پایین‌ترین نقطه موتور یعنی داخل خودِ کارتل (مخزن زیر موتور) بازمی‌گردد و پمپ روغن (اویل پمپ) مستقیماً روغن را از همان‌جا مکش کرده و به موتور پمپاژ می‌کند.
۲. کارتل خشک (Dry Sump) – سیستم پیشرفته
در سیستم کارتل خشک، مخزنی که در زیر موتور قرار دارد بسیار کم‌عمق است و روغن بلافاصله پس از ورود به آن، توسط یک یا چند پمپ مکشِ قوی (Scavenge Pumps) جمع‌آوری شده و به یک مخزن جداگانه روغن (که معمولاً در محفظه موتور یا جای دیگری از خودرو نصب شده است) انتقال می‌یابد. سپس پمپ اصلی، روغن را از آن مخزن مجزا برای روغن‌کاری به درون موتور می‌فرستد.
مزایای اصلی کارتل خشک:
-
کاهش ارتفاع موتور و مرکز ثقل پایین‌تر: از آنجا که کارتل زیر موتور بسیار کم‌عمق است، موتور می‌تواند پایین‌تر در شاسی خودرو نصب شود. این امر باعث بهبود هندلینگ، پایداری و تعادل خودرو می‌شود.
-
جلوگیری از افت فشار روغن در مانورهای شدید: در پیچ‌های تند، شتاب‌گیری‌های سنگین یا ترمزهای ناگهانی در خودروهای مسابقه‌ای، نیروی گریز از مرکز باعث تکان خوردن روغن در کارتل تر و اصطلاحاً هوا گرفتن اویل پمپ می‌شود. در کارتل خشک به دلیل ساختار مخزن جداگانه، این مشکل هرگز رخ نمی‌دهد و روغن‌کاری موتور در هر شرایطی پایدار می‌ماند.
-
خنک‌کاری و حجم بهتر روغن: روغن در یک مخزن جداگانه فرصت بهتری برای خنک شدن و حباب‌زدایی دارد و می‌توان حجم روغن بیشتری را در سیستم به کار گرفت.
کاربرد:
این سیستم به دلیل پیچیدگی بالا، قطعات بیشتر و قیمت گران‌تر، معمولاً در خودروهای مسابقه‌ای، سوپراسپرت‌ها و برخی خودروهای آفرود سنگین استفاده می‌شود که تحت فشارهای جانبی شدید قرار دارند.