وظیفه واترپمپ در خودرو چیست و چرا خراب می شود ؟
واترپمپ (Water Pump) یا همان پمپ آب، در واقع «قلب تپنده» سیستم خنککننده خودرو است. وظیفه حیاتی این قطعه، به جریان انداختن مداوم آب و ضد یخ بین موتور و رادیاتور است تا دمای موتور در حد استاندارد حفظ شود.
در ادامه وظایف دقیق و دلایل اصلی خرابی واترپمپ را با هم مرور میکنیم:
وظایف اصلی واترپمپ در خودرو
۱. گردش مداوم مایع خنککننده: واترپمپ با نیرویی که از طریق تسمه (تسمه تایم یا تسمه دینام بسته به نوع موتور) میگیرد، مایع درون رادیاتور را به سمت بلوک موتور و مجاری دور سیلندر پمپاژ میکند. ۲. جذب و انتقال حرارت: مایع خنککننده هنگام عبور از اطراف سیلندرها، گرمای شدید ناشی از احتراق را جذب کرده و دوباره به سمت رادیاتور بازمیگرداند تا توسط جریان هوا خنک شود. ۳. مدیریت دمای موتور: با همکاری ترموستات، کمک میکند تا موتور در کوتاهترین زمان پس از استارت به دمای کاری مناسب برسد و از جوش آوردن آن در ترافیک یا دور بالا جلوگیری میکند.
چرا واترپمپ خراب میشود؟ (دلایل خرابی)
خرابی واترپمپ معمولاً به مرور زمان یا به دلیل بیتوجهی به سرویسهای دورهای اتفاق میافتد. مهمترین دلایل عبارتند از:
-
استفاده از آب معمولی به جای ضد یخ/ضد جوش: آب لولهکشی دارای املاح است که به مرور زمان درون واترپمپ و مجاری موتور رسوب میکند. همچنین آب باعث زنگ زدن پرههای داخلی واترپمپ و خورده شدن آنها میشود.
-
سفت بودن بیش از حد تسمه (تسمه دینام یا تایم): اگر مکانیک تسمه را بیش از حد استاندارد سفت کند، فشار جانبی زیادی به بلبرینگ و شفت واترپمپ وارد میشود که در نهایت باعث بریدن شفت، گشاد شدن بلبرینگ و صدای زوزه یا خرخر میشود.
-
فرسودگی کاسهنمد و واشر آببندی: قطعات لاستیکی و کاسهنمد داخلی واترپمپ به مرور زمان و بر اثر حرارت بالا خشک و پوسیده میشوند که نتیجه آن شروع نشتی آب از سوراخ تخلیه (ویپ هول) واترپمپ است.
-
استفاده از ضد یخ بیکیفیت یا تعویض نکردن بهموقع آن: ضد یخها خاصیت ضدخورندگی دارند که پس از ۱ الی ۲ سال از بین میرود. اگر ضد یخ به موقع تعویض نشود، مواد شیمیایی آن به قطعات آلومینیومی واترپمپ آسیب میزنند.
مهمترین نشانههای خرابی واترپمپ
-
نشتی آب یا ضد یخ از زیر خودرو (معمولاً سمت راست یا زیر موتور).
-
شنیدن صدای زوزه، سوت یا خرخر از سمت تسمهها هنگام گاز دادن.
-
بالا رفتن ناگهانی آمپر آب و داغ کردن موتور (به دلیل عدم گردش صحیح آب).
-
کم شدن مداوم آب رادیاتور در حالی که نشتی مشخصی در شیلنگها دیده نمیشود.
اگر واترپمپ دچار نشتی یا خرابی بلبرینگ شود، تعویض بهموقع آن حیاتی است؛ چرا که قفل کردن واترپمپ میتواند باعث بریدن تسمه تایم و خسارت سنگین به موتور شود.
