پاسخ به سوالات متداول درباره گاز CNG (سوخت پاک در خودروها)
استفاده از گاز طبیعی فشرده (CNG – Compressed Natural Gas) به عنوان یک سوخت جایگزین در کشور ما سابقه طولانی دارد. با توجه به تفاوت قیمت چشمگیر گاز نسبت به بنزین، بسیاری از رانندگان خودروهای خود را دوگانهسوز کرده یا از خودروهای کارخانهای دوگانهسوز استفاده میکنند. با این حال، استفاده از این سوخت همواره با ابهاماتی در زمینه ایمنی، تاثیر بر موتور، میزان افت شتاب و هزینههای نگهداری همراه است.
در این مقاله تخصصی، مهمترین و پرتکرارترین سوالات متداول درباره گاز CNG در خودروها را پاسخ میدهیم.
۱. آیا استفاده از CNG به موتور خودرو آسیب میزند؟
-
پاسخ: گاز CNG به دلیل عدد اکتان بسیار بالا (حدود ۱۳۰)، در برابر پدیده احتراق خودسوز یا ناک (Knock) بسیار مقاوم است؛ اما از آنجا که گاز فاقد خاصیت روانکنندگیِ بنزین است و دمای احتراق بالاتری دارد، سوپاپها، سیت سوپاپ و گاید سوپاپ در موتورهای غیرموتورملی (یا موتورهایی که برای گاز طراحی نشدهاند) تحت فشار حرارتی بیشتری قرار میگیرند. در صورت تنظیم نبودن سیستم گاز، احتمال سوختن سوپاپها یا افت کمپرس سرسیلندر در بلندمدت وجود دارد.
۲. چرا خودرو روی حالت گاز CNG دچار افت شتاب و کپ کردن میشود؟
-
پاسخ: چگالی انرژی گاز CNG نسبت به بنزین کمتر است؛ یعنی در هر سیکل مکش، حجم کمتری از انرژی درون سیلندر آزاد میشود. به همین دلیل، خودروهای دوگانهسوز معمولاً در سربالاییها یا هنگام کولر گرفتن روی حالت گاز، افت شتاب محسوسی (حدود ۱۵ الی ۲۰ درصد) نسبت به بنزین دارند. این مشکل در سیستمهای نسل جدید (انژکتوری گازسوز – ECU مجزا یا یکپارچه) تا حد زیادی بهینهسازی شده است.
۳. آیا مخزن CNG خودرو خطر انفجار دارد؟
-
پاسخ: این یکی از شایعترین ترسهای رانندگان است. مخزنهای CNG استانداردی که در خودروها نصب میشوند (بهویژه مخزنهای کامپوزیتی یا فولادی بدون درز)، بسیار ضخیم و مقاوم طراحی شدهاند و در تستهای کارخانهای فشار کاری تا ۳ برابر فشار عادی را تحمل میکنند. خطر انفجار عمدتاً زمانی رخ میدهد که از مخزنهای فرسوده تاریخگذشته، مخزنهای دستدوم قاچاق یا آسیبدیده بر اثر تصادف استفاده شود. همچنین وجود شیر اطمینان (PRD) در مخزن، جریان گاز را در صورت بروز حرارت شدید مهار میکند.
۴. چرا خودروی دوگانهسوز در حالت درجا (Idling) لرزش دارد؟
-
پاسخ: لرزش موتور در حالت درجا روی گاز معمولاً ناشی از موارد زیر است:
-
تنظیم نبودن میزان پاشش گاز (استپر موتور یا ریل سوخت گاز).
-
ضعیف بودن شمعها (موتور گازسوز به دلیل مقاومت الکتریکی بالاتر گاز، نیازمند شمعهای باکیفیتتر و فیلر دقیقتر است).
-
کثیف بودن انژکتورهای گاز.
-
