کویل دوبل (Ignition Coil Pack) در موتور TU5 وظیفه تأمین ولتاژ بسیار بالا برای ایجاد جرقه در شمعهای سیلندرهای ۱ و ۴ (و به صورت جفت برای ۲ و ۳) را بر عهده دارد. خرابی کویل باعث افت شدید توان موتور، لرزش و ثبت خطای احتراق ناقص (Misfire) میشود. در ادامه روشهای تست سلامت کویل را با مولتیمتر و تست جرقه گامبهگام بررسی میکنیم.
۱. ابزار و تجهیزات مورد نیاز
۲. روش اول: تست مقاومت سیمپیچهای کویل با مولتیمتر
کویل دوبل دارای دو سیمپیچ اولیه (ثانویه متصل به سوکت) و ثانویه است. برای بررسی قطعی یا اتصال کوتاه داخلی مراحل زیر را انجام دهید:
1.باز کردن کویل از روی موتور:جداسازی و دسترسی.
سویچ خودرو را ببندید و بست منفی باتری را جدا کنید. پیچهای کویل دوبل را باز کرده، سوکت برق آن را آزاد کنید و کویل را کاملاً از موتور جدا کنید تا پایهها کاملاً در دسترس باشند.
Verification: کویل دوبل کاملاً جدا شده و پینهای ورودی برق و خروجیهای شمع تمیز هستند.
2.اندازهگیری مقاومت پایههای سوکت:تست سیمپیچ اولیه (Primary Winding).
کلید مولتیمتر را روی کمترین رنج مقاومت ($\Omega$ ۲۰۰) قرار دهید. پرابها را به پایههای کنترلی ورودی سوکت کویل متصل کنید (در کویل TU5 معمولاً بین پین وسط (برق مثبت) با پایههای کناری ۱ و ۳).
Verification: مقدار مقاومت باید بسیار پایین و معمولاً بین ۰.۵ تا ۲ اهم باشد. مقاومت صفر نشانه اتصال کوتاه و مقاومت بینهایت ($\text{OL}$) نشانه قطع بودن سیمپیچ اولیه است.
3.اندازهگیری مقاومت خروجیهای برجکی شمع:تست سیمپیچ ثانویه (Secondary Winding).
مولتیمتر را روی رنج کیلواهم ($\text{k}\Omega$) تنظیم کنید. پرابها را به خروجیهای برجک شمع متصل کنید (مثلاً برجک سیلندر ۱ به برجک سیلندر ۴، و برجک سیلندر ۲ به برجک سیلندر ۳).
Verification: مقاومت سیمپیچ ثانویه باید در محدوده استاندارد (معمولاً بین ۸ تا ۱۲ کیلواهم) باشد. اگر مقدار بسیار متفاوت یا بینهایت باشد، کویل از داخل معیوب است.
۳. روش دوم: تست جرقه بصری (Spark Test)
اگر تست اهمی سالم بود اما شک دارید که کویل ضعیف شده یا جرقهای ارسال نمیکند، تست جرقه را انجام دهید:
1.متصل کردن شمع به وایر/برجک کویل:آمادهسازی تست جرقه.
یکی از شمعهای بازشده را به فنر خروجی کویل متصل کنید و رزوه فلزی بدنه شمع را با یک کابل کمکی یا با اتصال محکم به بدنه فلزی موتور (منفی بدنه) وصل کنید تا اتصال زمین برقرار شود.
Verification: بدنه شمع کاملاً با بدنه فلزی موتور در تماس باشد تا خطر برقگرفتگی یا آسیب به ECU ایجاد نشود.
2.استارت زدن و مشاهده رنگ جرقه:بررسی وجود جرقه در زمان استارت.
از یک نفر بخواهید موتور را استارت بزنید. در حین استارت، نوک الکترود شمع را بررسی کنید.
Verification: باید یک جرقه قوی، آبیرنگ و منظم بین الکترودها دیده شود. اگر جرقه ضعیف، زردرنگ یا کاملاً قطع باشد، کویل معیوب است و باید تعویض شود.
هشدار ایمنی الکتریکی
ولتاژ خروجی سیمپیچ ثانویه کویل بسیار بالا (چندین هزار ولت) است و خطر شوک الکتریکی شدید دارد. در هنگام تست جرقه به هیچ عنوان پایههای خروجی یا بدنه فلزی شمع را با دست لمس نکنید و همیشه از انبردست عایق استفاده کنید.