آموزش تعویض روغن و فیلتر روغن پراید ، تیبا ، ریو

🧰 ابزار و قطعات مورد نیاز

• روغن موتور جدید:
  • پراید: حدود ۳ تا ۳.۵ لیتر (با تعویض فیلتر) – معمولاً ویسکوزیته‌های ۲۰W50 یا ۱۰W40
  • تیبا: حدود ۳.۴ تا ۳.۸ لیتر – معمولاً ۱۰W40 یا ۵W30
  • ریو: حدود ۳.۸ تا ۴ لیتر (با تعویض فیلتر) – معمولاً ۱۰W40
• فیلتر روغن جدید: متناسب با مدل خودرو (فیلتر پراید، تیبا و ریو با هم متفاوت هستند).
• واشر پیچ کارتر: نو (برای جلوگیری از نشتی).
• آچار بکس یا تخت: آچار شماره ۱۷ (برای پیچ تخلیه کارتر پراید و تیبا) یا شماره ۱۴/۱۷ (برای ریو).
• آچار فیلتر روغن: (تسمه‌ای یا زنجیری) در صورتی که فیلتر کهنه با دست باز نشود.
• تشت جمع‌آوری روغن کهنه، قیف تمیز، دستمال و جک/خرک.

مراحل گام‌به‌گام تعویض روغن و فیلتر

۱. گرم کردن اولیه موتور (اختیاری اما مفید)

• ماشین را برای ۲ تا ۳ دقیقه روشن کنید تا روغن موتور کمی گرم شود (روغن گرم رقیق‌تر می‌شود و رسوبات و آلودگی‌ها را بهتر همراه خود به بیرون هدایت می‌کند).
• هشدار: مراقب باشید روغن خیلی داغ نشود که دستتان را بسوزاند. موتور را خاموش کنید و ترمز دستی را بکشید.

۲. تخلیه روغن کهنه (کارتـر)

• خودرو را با جک بالا بیاورید و خرک مطمئن زیر آن قرار دهید (یا روی چاله‌ی تعویض روغن ببرید).
• تشت تخلیه را دقیقا زیر پیچ کارتر (پیچ زیرین موتور) قرار دهید.
• با آچار مناسب، پیچ کارتر را در خلاف جهت عقربه‌های ساعت شل کنید و با دست به آرامی باز کنید. مراقب باشید پیچ ناگهان داخل تشت روغن نیفتد.
• اجازه دهید روغن کاملاً تخلیه شود (چند دقیقه زمان بدهید تا قطره‌قطره روغن کهنه خارج شود).
• برای هواکش و سرعت گرفتن تخلیه، درِ محفظه روغن بالای موتور (درِ قالپاق سوپاپ) را باز کنید.

۳. تعویض فیلتر روغن

• فیلتر روغن کهنه را در قسمت جلویی یا پایینی موتور پیدا کنید.
• با دست یا آچار فیلتر، آن را در خلاف جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید تا باز شود. مقداری روغن کهنه از فیلتر می‌ریزد، پس تشت را زیر آن نگه دارید.
• نکته مهم نصب فیلتر جدید:
  1. با انگشت تمیز، کمی روغن تازه به واشر لاستیکی دور فیلتر نو بمالید (این کار باعث آب‌بندی بهتر و باز شدن راحت‌تر در سرویس بعدی می‌شود).
  2. فیلتر جدید را با دست در جای خود ببندید. فیلتر را بیش از حد با آچار سفت نکنید؛ سفت کردن با دست تا جایی که واشر مهار شود کافی است (سفت کردن بیش از حد باعث پاره شدن واشر و نشتی روغن می‌شود).

۴. بستن پیچ کارتر و ریختن روغن تازه

• پیچ کارتر را تمیز کنید، واشر نو را روی آن قرار دهید و با دست در جای خود ببندید، سپس با آچار محکم کنید (از سفت کردن بیش از حد که رزوه کارتر را خراب کند، خودداری کنید).
• قیف تمیز را در دهانه ورودی روغن موتور (بالای سرسیلندر) قرار دهید.
• مقدار مشخصی از روغن موتور تازه را بر اساس استاندارد خودرو بریزید (ابتدا حدود نیم لیتر کمتر از ظرفیت نهایی را بریزید).

۵. بررسی سطح روغن و تست نهایی

• درِ موتور را ببندید، خودرو را روشن کنید و اجازه دهید ۱ دقیقه درجا کار کند تا فیلتر روغن پر شود. در این مدت زیر ماشین را نگاه کنید که نشتی از سمت فیلتر یا پیچ کارتر وجود نداشته باشد.
• موتور را خاموش کنید، ۲ دقیقه صبر کنید تا روغن به کارتر برگردد.
• گیج روغن (سیخ اندازه گیری روغن) را بیرون بکشید، با دستمال تمیز کنید، دوباره تا انتها وارد کنید و بیرون بیاورید. سطح روغن باید دقیقاً مابین علامت Min و Max (نزدیک به مکس) باشد.

💡 تفاوت‌های کوچک در پراید، تیبا و ریو:

• پراید: کارتر و پیچ تخلیه بسیار در دسترس است و فیلتر روغن آن کوچک و استاندارد است.
• تیبا: موتور تیبا (M15) شبیه پراید است اما ظرفیت روغن آن کمی بیشتر است و فیلتر روغن آن بزرگ‌تر از پراید است.
• ریو: فیلتر روغن ریو در بخش جلویی و پایینی موتور قرار دارد و دسترسی به آن نیازمند دقت به لوله‌های اطراف است. ظرفیت روغن ریو نزدیک به ۴ لیتر است.