آموزش تعویض واسکازین روغن گیربکس پژو ۴۰۵ ،سمند و پژو پارس
آموزش جامع تعویض واسکازین (روغن گیربکس) پژو ۴۰۵، سمند و پژو پارس (راهنمای گام‌به‌گام)
اگر یکی از خودروهای خانواده پژو و سمند (پژو ۴۰۵، سمند ملی یا XU7، پژو پارس) را رانندگی می‌کنید، احتمالاً می‌دانید که قلب تپنده این خودروها موتور آن‌هاست، اما سیستم انتقال قدرت یا همان گیربکس نقش حیاتی در حرکت نرم و بی‌صدای خودرو دارد. یکی از مهم‌ترین کارهایی که برای حفظ سلامت گیربکس دستی این خودروها باید انجام دهید، تعویض به‌موقع واسکازین یا روغن گیربکس است.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به زبان ساده اما کاملاً فنی، به آموزش تعویض واسکازین پژو ۴۰۵، سمند و پژو پارس بپردازیم. با ما همراه باشید تا بدانید چه زمانی، چه روغنی و چگونه باید این کار را انجام دهید.
واسکازین چیست و چرا تعویض آن اهمیت دارد؟
واشکازین (Vasculine) که نام درست آن روغن دنده (Gear Oil) است، وظیفه روانکاری چرخ‌دنده‌ها، کاهش اصطکاک، خنک‌کاری و برداشتن براده‌های ناشی از سایش قطعات داخل گیربکس را بر عهده دارد.
بسیاری از رانندگان فکر می‌کنند روغن گیربکس نیازی به تعویض ندارد؛ این یک باور غلط است! واسکازین به مرور زمان، بر اثر حرارت بالا و کارکرد زیاد، خاصیت روانکاری خود را از دست می‌دهد، براده‌های آهن در آن معلق می‌شوند و در نتیجه تعویض دنده‌ها سخت شده و به چرخ‌دنده‌ها آسیب جدی وارد می‌شود.
بهترین زمان برای تعویض روغن گیربکس پژو و سمند
به طور میانگین، توصیه می‌شود واسکازین خودروهای پژو ۴۰۵، پارس و سمند (با گیربکس دستی BE3 یا مشابه) هر ۵۰,۰۰۰ تا ۶۰,۰۰۰ کیلومتر تعویض شود.
با این حال، اگر با نشانه‌های زیر روبرو شدید، حتی اگر مسافت کمتری طی کرده‌اید، باید روغن گیربکس را تعویض کنید:
سخت جا رفتن دنده‌ها (به‌ویژه دنده یک و دنده عقب در هوای سرد).
زوزه کشیدن گیربکس در هنگام حرکت (صدای زو زوو از زیر پا).
بیرون زدن دنده (مثلاً دنده ۴ یا ۵ خود به خود خلاص شود).
گذشتن بیش از ۳ سال از آخرین زمان تعویض روغن گیربکس.
چه نوع واسکازینی برای پژو ۴۰۵، پارس و سمند بخریم؟
برای گیربکس دستی این خودروها، معمولاً دو نوع گرانروی (Viscosity) پیشنهاد می‌شود:
سطح کیفیت API: معمولاً GL-4 یا GL-5 (برای گیربکس‌های دستی پژو، معمولاً GL-4 یا روغن‌های ترکیبی GL-4/GL-5 توصیه می‌شود تا به برنجی‌های گیربکس آسیب نزند).
گرانروی (Viscosity):
روغن استاندارد و چهار فصل: 85W90 یا 75W80 (برای مناطق سردسیر روغن ۷۵۸۰ یا ۷۵۸۵ روان‌تر است و دنده‌ها بهتر جا می‌روند).
حجم مورد نیاز: گیربکس این خودروها به حدود ۲ لیتر (دقیقاً ۱.۹ تا ۲ لیتر) روغن نیاز دارد. پیشنهاد می‌شود همیشه ۲ لیتر کامل خریداری کنید.
ابزار مورد نیاز برای تعویض واسکازین
قبل از شروع کار، ابزار زیر را آماده کنید:
آچار بکس یا آچار تخت مخصوص (معمولاً آچار چهارگوش یا آلن برای پیچ تخلیه، بستگی به مدل پوسته گیربکس دارد؛ در اکثر پژوها پیچ تخلیه آچار چهارگوش یا مهره استاندارد است).
یک عدد سرنگ بزرگ تزریق روغن یا لوله قیف‌دار بلند.
ظرف مناسب برای جمع‌آوری روغن سوخته (لگن یا تشت کم‌عمق).
دستکش کار و کهنه برای تمیزکاری.
جک و خرک (برای ایمنی بیشتر زیر خودرو).
مراحل گام‌به‌گام تعویض واسکازین پژو ۴۰۵، سمند و پارس
گام اول: گرم کردن گیربکس
بهتر است قبل از شروع کار، خودرو را به مدت ۵ الی ۱۰ دقیقه روشن کنید یا کمی با آن رانندگی کنید. گرم شدن روغن باعث می‌شود روان‌تر شود و رسوبات و براده‌های معلق به همراه روغن کهنه بهتر تخلیه شوند.
گام دوم: بالا بردن خودرو
خودرو را روی سطح کاملاً صاف پارک کنید. با استفاده از جک، سمت راننده (یا کل جلو) را بالا بیاورید و حتماً از خرک برای ایمنی استفاده کنید تا زیر خودرو کاملاً امن باشد.
گام سوم: پیدا کردن پیچ پرکن و تخلیه
زیر خودرو، روی پوسته گیربکس دو پیچ وجود دارد:
پیچ تخلیه (Drain Plug): در پایین‌ترین نقطه گیربکس قرار دارد.
پیچ پرکن (Fill Plug): در قسمت بالاتر گیربکس قرار دارد.
نکته طلایی و بسیار مهم: همیشه ابتدا پیچ پرکن را باز کنید! اگر به هر دلیلی پیچ پرکن باز نشود و شما اول روغن کهنه را تخلیه کنید، خودرو بی‌استفاده می‌شود و نمی‌توانید روغن جدید بریزید. پس اول از سالم باز شدن پیچ پرکن مطمئن شوید.
گام چهارم: تخلیه روغن کهنه
ظرف جمع‌آوری روغن را دقیقا زیر پیچ تخلیه قرار دهید.
پیچ تخلیه را با آچار مناسب باز کنید.
مراقب پاشش روغن داغ باشید. اجازه دهید روغن کاملاً (به مدت ۱۰ الی ۱۵ دقیقه) تخلیه شود.
سر پیچ تخلیه معمولاً مجهز به یک آهنربا (مگنت) است که براده‌های آهن را به خود جذب می‌کند. حتماً این مگنت را کاملاً تمیز کنید و بشویید.
واشر پیچ تخلیه را بررسی کنید و در صورت خرابی آن را تعویض کنید تا بعداً نشتی روغن نداشته باشید.
پیچ تخلیه را ببندید و با نیروی مناسب سفت کنید (زیاد از حد سفت نکنید که رزوه پوسته آلومینیومی گیربکس هرز شود).
گام پنجم: تزریق واسکازین جدید
به سراغ پیچ پرکن بروید.
با استفاده از یک قیف با شلنگ بلند یا سرنگ مخصوص تزریق روغن، واسکازین جدید را از طریق سوراخ پیچ پرکن به داخل گیربکس تزریق کنید.
حجم استاندارد حدود ۲ لیتر است. تزریق را ادامه دهید تا زمانی که سطح روغن به لبه پایینی رزوه سوراخ پرکن برسد و روغن کمی سرریز شود (اصطلاحاً لب‌به‌لب شود).
گام ششم: بستن پیچ پرکن و تست نهایی
پس از اتمام تزریق، پیچ پرکن را سر جای خود ببندید و محکم کنید. اطراف گیربکس را با دستمال تمیز کنید تا اگر روغنی ریخته شده پاک شود (این کار به شما کمک می‌کند بعداً متوجه هرگونه نشتی احتمالی بشوید). خودرو را از زیر جک پایین بیاورید. چند متر به جلو و عقب حرکت کنید و دنده‌ها را عوض کنید تا روغن جدید در تمامی بخش‌های گیربکس گردش کند.
نکات طلایی برای افزایش عمر گیربکس پژو
بررسی نشتی: تا چند روز آینده، زیر خودرو را چک کنید تا مطمئن شوید از پیچ‌ها یا کاسه‌نمدها نشتی واسکازین وجود ندارد.
کیفیت روغن: هرگز از روغن‌های متفرقه و بسیار ارزان‌قیمت استفاده نکنید؛ گیربکس خودروهای فرانسوی نسبت به کیفیت روغن حساس است.
عدم تعویض دنده معکوس ناگهانی: در سرعت‌های بالا، معکوس‌های سنگین و ناگهانی به دنده‌ها و واسکازین فشار زیادی می‌آورد.
نتیجه‌گیری
تعویض واسکازین پژو ۴۰۵، سمند و پژو پارس کار چندان سختی نیست و با داشتن ابزار اولیه در خانه نیز قابل انجام است. با صرف هزینه ناچیزی برای خرید ۲ لیتر روغن گیربکس مرغوب و صرف ۳۰ دقیقه زمان، می‌توانید از تعمیرات سنگین و میلیونی گیربکس جلوگیری کنید. اگر این مقاله برای شما مفید بود، آن را با دوستان خود که صاحب این خودروها هستند به اشتراک بگذارید و اگر سوالی در این زمینه دارید، در بخش نظرات از ما بپرسید.