درجه بندی کاری روغن موتور +جدول سطح کیفی روغن موتور
درجه‌بندی و انتخاب روغن موتور مناسب، بر اساس دو معیار اصلی انجام می‌شود: گرانروی یا ویسکوزیته (درجه کاری SAE) و سطح کیفیت (استاندارد API).
در ادامه، راهنمای جامع درجه‌بندی کاری روغن موتور به همراه جدول استاندارد کیفی را مشاهده می‌کنید:
۱. درجه‌بندی کاری روغن موتور (درجه ویسکوزیته – SAE)
درجه‌بندی کاری SAE تعیین می‌کند که روغن در دماهای مختلف (سرد و گرم) چقدر روان یا غلیظ است. امروزه اکثر خودروها از روغن‌های چند درجه‌ای (Multi-Grade) استفاده می‌کنند که با الگویی مانند
SAE 10W-40 نشان داده می‌شوند:-
عدد قبل از W (مثلاً 10W): نشان‌دهنده گرانروی در فصل سرما و هنگام استارت اولیه موتور است (W مخفف Winter). هرچه این عدد کوچک‌تر باشد، روغن در سرما روان‌تر است و استارت اولیه موتور آسان‌تر و کم‌استهلاک‌تر خواهد بود.
-
عدد بعد از W (مثلاً 40): نشان‌دهنده گرانروی روغن در دمای کاری موتور (حدود ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد) است. هرچه این عدد بزرگ‌تر باشد، روغن در دمای بالا و زیر فشار کاری غلیظ‌تر باقی می‌ماند و لایه محافظ قوی‌تری تشکیل می‌دهد.
درجه‌های کاری رایج و کاربرد آن‌ها:
-
0W-20 / 5W-20: بسیار روان، مخصوص خودروهای جدید، هیبریدی و موتورهای با تلرانس قطعات بسیار دقیق (صرفه‌جویی عالی در مصرف سوخت).
-
5W-30 / 5W-40: محبوب‌ترین درجه کاری برای خودروهای مدرن، توربوشارژ و استفاده چهارفصل.
-
10W-40: درجه کاری استاندارد و بسیار پرکاربرد برای اکثر خودروهای داخلی و موتورهای نسل متوسط.
-
20W-50: روغن غلیظ‌تر، مناسب برای خودروهای قدیمی‌تر، موتورهای دارای کارکرد بالا یا مناطق بسیار گرمسیر.
۲. جدول سطح کیفی روغن موتور (API)
مؤسسه نفت آمریکا (API) سطح کیفی روغن‌ها را با دو حرف مشخص می‌کند:
-
حرف اول: نوع سوخت را مشخص می‌کند (S برای موتورهای بنزینی و C برای موتورهای دیزلی).
-
حرف دوم: نشان‌دهنده سطح کیفیت تکنولوژی روغن است. در الفبای انگلیسی، هرچه این حرف جلوتر باشد (مثلاً N در مقایسه با L)، روغن کیفیت بالاتر و فرمولاسیون مدرن‌تری دارد.
جدول سطح کیفیت روغن موتورهای بنزینی (API – Service Category)
| سطح کیفیت (API) | سال معرفی | وضعیت فعلی | ویژگی‌ها و کاربرد |
| SP | ۲۰۲۰ | جدیدترین و بالاترین | محافظت ویژه در برابر پدیده پدیدار شدن پیش‌اشتغال در دور پایین (LSPI) در موتورهای توربو، کاهش مصرف سوخت و محافظت عالی از زنجیر تایم. |
| SN / SN Plus | ۲۰۱۰ – ۲۰۱۸ | فعال (بسیار رایج) | محافظت عالی در برابر رسوبات دمای بالا، کنترل لجن موتور، سازگار با سیستم‌های کنترل آلایندگی و موتورهای توربوشارژ. |
| SM | ۲۰۰۴ | فعال | مقاومت خوب در برابر اکسیداسیون، محافظت در برابر سایش و عملکرد مناسب در دمای پایین. |
| SL | ۲۰۰۱ | فعال | مناسب برای خودروهای تولیدی قبل از سال ۲۰۰۴ و اکثر خودروهای داخلی با تکنولوژی قدیمی‌تر. |
| SJ | ۱۹۹۶ | منسوخ / محدود | برای خودروهای سال ۲۰۰۱ و قدیمی‌تر. |
| SH تا SA | قدیمی‌تر | منسوخ شده | سطوح کیفی بسیار قدیمی که امروزه به هیچ وجه برای خودروهای مدرن پیشنهاد نمی‌شوند. |
نکته: هر سطح کیفی جدیدتر (مثلاً SP)، به طور کامل پوشش‌دهنده و جایگزین سطوح کیفی قدیمی‌تر (مثل SN یا SM) است.
راهنمای خلاصه برای انتخاب روغن مناسب
۱. دفترچه راهنمای خودرو: همیشه اولویت اول با درجه SAE و سطح کیفی API قید شده در دفترچه راهنمای خودروی شماست. ۲. اقلیم و آب‌وهوا: در مناطق سردسیر استفاده از روغن‌های با عدد W پایین‌تر (مثل 5W) و در مناطق بسیار گرمسیر استفاده از روغن‌های با گرانروی بالاتر توصیه می‌شود. ۳. نوع ساختار روغن: روغن‌های تمام سنتتیک (Fully Synthetic) نسبت به روغن‌های نیمه‌سنتتیک و معدنی (Mineral)، طول عمر بیشتر و مقاومت حرارتی بسیار بالاتری دارند.