دلایل روشن شدن چراغ روغن چیست و چگونه باید رفع کرد ؟
روشن شدن چراغ روغن در پشت آمپر خودرو، یکی از آن هشدارهایی است که هرگز نباید آن را نادیده بگیرید. این چراغ کوچک، که معمولاً شبیه به یک اردک چربی‌دان یا قطره روغن است، ارتباط مستقیمی با سلامت قلب تپنده خودروی شما (موتور) دارد. بی‌توجهی به این هشدار می‌تواند در کمتر از چند دقیقه هزینه‌های سرسام‌آوری روی دست شما بگذارد و حتی به تعویض کامل موتور منجر شود.
در این مقاله تخصصی از مجله خودرو، قصد داریم به بررسی دقیق دلایل روشن شدن چراغ روغن و روش‌های عیب‌یابی و رفع آن بپردازیم تا با آمادگی کامل با این مشکل مواجه شوید.
چراغ روغن خودرو چه زمانی روشن می‌شود؟
پیش از بررسی دلایل، بهتر است بدانیم وظیفه سیستم روغن‌کاری چیست. روغن موتور وظیفه روان‌کاری قطعات متحرک، کاهش اصطکاک و خنک‌کاری موتور را بر عهده دارد. پمپ روغن (اویل پمپ) وظیفه دارد این مایع حیاتی را با فشار معین به تمام بخش‌های موتور برساند.
هنگامی که فشار روغن در سیستم به کمتر از حد استاندارد برسد، فشارسنج روغن (سنسور فشار) این افت فشار را تشخیص داده و با ارسال سیگنال، چراغ روغن را در کابین روشن می‌کند.
اصلی‌ترین دلایل روشن شدن چراغ روغن
روشن شدن این چراغ دلایل مختلفی دارد که از مسائل ساده مثل کمبود روغن تا خرابی‌های مکانیکی پیچیده متغیر است. در ادامه رایج‌ترین آن‌ها را بررسی می‌کنیم:
۱. کم بودن سطح روغن موتور (شایع‌ترین دلیل)
اگر روغن موتور به هر دلیلی (نشت، روغن‌سوزی تبخیر) کاهش یابد، اویل پمپ نمی‌تواند فشار کافی را ایجاد کند.
- نکته: همیشه توصیه می‌شود سطح روغن را به صورت هفتگی با استفاده از گیج (مداح) روغن بررسی کنید.
۲. خرابی سنسور فشار روغن (Oil Pressure Switch)
گاهی اوقات میزان روغن و فشار آن کاملاً نرمال است، اما خود سنسور فشار (مذکور) معیوب شده یا اتصال برق آن دچار مشکل شده است. این قطعه به مرور زمان ممکن است دچار نشتی یا خرابی داخلی شود و به اشتباه چراغ را روشن کند.
۳. استفاده از روغن نامرغوب یا غیراستاندارد
اگر از روغنی با ویسکوزیته (غلظت) نامناسب استفاده کنید، ممکن است پمپ روغن نتواند آن را به درستی پمپاژ کند. همچنین، روغن‌های بی‌کیفیت پس از کارکرد کوتاه، خاصیت خود را از دست داده و رقیق می‌شوند که این امر افت فشار روغن را در پی دارد.
۴. خرابی اویل پمپ (پمپ روغن)
اویل پمپ قلب سیستم روغن‌کاری است. اگر دنده‌ها یا قطعات داخلی اویل پمپ دچار فرسودگی شوند، توانایی ایجاد فشار لازم برای چرخش روغن در موتور را نخواهند داشت. خرابی اویل پمپ یک بحران جدی برای موتور است.
۵. گرفتگی فیلتر روغن
فیلتر روغن وظیفه تصفیه ذرات معلق و آلودگی‌ها را دارد. اگر فیلتر روغن به موقع تعویض نشود، مسیر عبور روغن مسدود شده و فشار در سیستم افت می‌کند. استفاده از فیلترهای تقلبی و بی‌کیفیت نیز یکی از دلایل رایج این مشکل است.
۶. فرسودگی قطعات داخلی موتور (یاتاقان‌ها و بوش‌ها)
با کارکرد بالای موتور، فاصله بین قطعات متحرک (مانند یاتاقان‌های میل‌لنگ و شاتون‌ها) به مرور زمان زیاد می‌شود. این لایه‌های گشادشده اجازه می‌دهند روغن به راحتی فرار کند و در نتیجه فشار روغن کل سیستم افت می‌کند (معمولاً در دور آرام موتور).
هنگام روشن شدن چراغ روغن چه کنیم؟ (اقدامات اورژانسی)
اگر در حال رانندگی هستید و ناگهان چراغ روغن روشن شد، خونسردی خود را حفظ کرده و طبق دستورالعمل زیر عمل کنید:
- بلافاصله خودرو را متوقف کنید: در اولین فرصت در محل ایمنی (شانه خاکی جاده یا پارکینگ) توقف کنید و موتور را خاموش کنید. ادامه دادن به رانندگی با چراغ روشن مساوی است با قفل کردن و سوزاندن موتور!
- سطح روغن را بررسی کنید: اجازه دهید موتور چند دقیقه خنک شود، کاپوت را بالا بزنید و با استفاده از گیج روغن، سطح روغن را بررسی کنید.
- علائم نشتی را چک کنید: زیر خودرو را نگاه کنید تا اثری از نشتی شدید روغن نبینید.
- بررسی لکه‌های روغن روی موتور: اطراف فیلتر روغن و سنسور فشار را برای نشتی بررسی کنید.
روش‌های رفع مشکل روشن شدن چراغ روغن
بسته به اینکه علت اصلی چیست، راه‌حل‌های زیر پیشنهاد می‌شود:
- اگر سطح روغن پایین است: مقداری روغن با مشخصات دقیقاً مشابه روغن موجود در موتور (برند، ویسکوزیته و سطح کیفی یکسان) به موتور اضافه کنید و سپس بررسی کنید که آیا چراغ خاموش می‌شود یا خیر.
- تعویض به موقع روغن و فیلتر: اگر زمان تعویض روغن فرا رسیده است، حتماً روغن و فیلتر را با نمونه باکیفیت و استاندارد تعویض کنید.
- تعویض سنسور فشار روغن: اگر مکانیک با تست مکانیکی (استفاده از فشارسنج عقربه‌ای) مطمئن شد که فشار روغن واقعی موتور مشکلی ندارد، احتمالاً با تعویض سنسور (مهره روغن) مشکل برطرف خواهد شد.
- تعمیر یا تعویض اویل پمپ: اگر مشکل از افت فشار واقعی ناشی از خرابی پمپ روغن باشد، باید خودرو را با خودروبر به تعمیرگاه منتقل کنید تا اویل پمپ تعویض شود.
- تعمیرات اساسی موتور (تعمیر کامل): در بدترین حالت، اگر افت فشار ناشی از گشادی یاتاقان‌ها و فرسودگی قطعات داخلی باشد، موتور نیاز به باز شدن و تعمیر اساسی (Overhaul) دارد.
پیشگیری، بهتر و ارزان‌تر از درمان!
برای اینکه هرگز با کابوس روشن شدن چراغ روغن و هزینه‌های سنگین تعمیر موتور مواجه نشوید، نکات زیر را رعایت کنید:
- تعویض به موقع روغن: هرگز تعویض روغن را به تعویق نیندازید (پیشنهاد می‌شود هر ۵۰۰۰ تا ۷۰۰۰ کیلومتر بسته به نوع روغن).
- خرید روغن و فیلتر اصل: همیشه از روغن‌های استاندارد و توصیه شده توسط شرکت سازنده خودرو استفاده کنید و فیلتر روغن‌های اورجینال بخرید.
- چک کردن دوره‌ای: حداقل ماهی یک‌بار سطح روغن موتور را شخصاً بررسی کنید.
سخن پایانی
روشن شدن چراغ روغن زنگ خطری است که خودرو به شما نشان می‌دهد. هیچ‌گاه با این فرض که «شاید سنسور خراب است» به مسیر خود ادامه ندهید. اقدام به موقع در مواجهه با این مشکل می‌تواند از آسیب چند ده میلیونی به موتور خودروی شما جلوگیری کند.
اگر شما هم تجربه مشابهی در مورد روشن شدن چراغ روغن خودروی خود دارید، تجربیات و سوالات خود را در بخش نظرات با ما و سایر خوانندگان به اشتراک بگذارید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.