مجموعه کلاچ (شامل دیسک، صفحه کلاچ و بلبرینگ کلاچ) نقش واسطه انتقال نیروی موتور به گیربکس و چرخ‌ها را بر عهده دارد. با گذشت زمان و استفاده مداوم، لنت‌های صفحه کلاچ دچار سایش شده و کارایی خود را از دست می‌دهند. لغزش کلاچ، بو گرفتن در سربالایی‌ها، سفت شدن پدال و جا نرفتن دنده‌ها از نشانه‌های بارز خرابی این قطعه است. در این مقاله به آموزش گام‌به‌گام عیب‌یابی، باز کردن و تعویض دیسک و صفحه کلاچ در خودروهای دنده‌ای می‌پردازیم.
۱. مهم‌ترین علائم خرابی دیسک و صفحه کلاچ
-
بکس باد کردن (خزش و لغزش کلاچ): هنگام فشردن پدال گاز در دنده‌های سنگین، دور موتور بالا می‌رود اما سرعت خودرو به همان نسبت زیاد نمی‌شود.
-
سفت شدن پدال کلاچ: به دلیل ضعیف شدن فنرهای خورشیدی دیسک یا خرابی سیم/سیلندر کلاچ.
-
لرزش خودرو هنگام حرکت اولیه (کلاچ‌گیری): ناشی از تاب برداشتن دیسک یا چرب شدن سطح اصطکاکی صفحه.
-
بد جا رفتن دنده یک و دنده عقب: عدم خلاص شدن کامل کلاچ هنگام فشردن پدال.
۲. ابزار و تجهیزات مورد نیاز
-
جک سوسماری و دو عدد خرک ایمنی مقاوم
-
مجموعه بکس، جغجغه و آچارهای تخت و رینقی (شماره‌های ۱۰، ۱۳، ۱۶، ۱۷، ۱۹)
-
ابزار تنظیم و فیکس‌کردن صفحه کلاچ (شفت راهنما یا خار تنظیم)
-
آچار ترکمتر
-
گریس نسوز مخصوص شفت گیربکس
۳. مراحل گام‌به‌گام تعویض دیسک و صفحه کلاچ
1.قطع باتری، باز کردن چرخ‌ها و خارج کردن پلوس‌ها:ایمنی و جداسازی پلوس‌ها.
سرباتری منفی را جدا کنید. چرخ‌های جلو را باز کنید، مهره سر پلوس‌ها را باز کرده و با آزاد کردن سیبک‌ها و سگدست، شفت‌های پلوس را از گیربکس خارج کنید (برای جلوگیری از ریختن روغن گیربکس، واسکازین را تخلیه کنید یا سر پلوس‌ها را با کیسه بپوشانید).
Verification: پلوس‌ها کاملاً از گیربکس جدا شده و به کنار هدایت شده‌اند.
2.باز کردن استارت، سیم کلاچ و کابل‌های ماهک:آزادسازی اتصالات و استارت.
سیم یا شیلنگ کلاچ، کابل‌های تعویض دنده (ماهک)، سوکت‌های فشنگی دنده عقب و پیچ‌های استارت متصل به گیربکس را باز کنید و کنار بگذارید.
Verification: تمامی اتصالات برقی و مکانیکی بدنه گیربکس آزاد شده‌اند.
3.موازی‌سازی جک زیر گیربکس و باز کردن پیچ‌های دور پوسته:پیاده‌سازی گیربکس.
یک جک مطمئن زیر پوسته گیربکس قرار دهید تا وزن آن مهار شود. پیچ‌های دور تا دور پوسته گیربکس که به بلوک موتور وصل است را باز کنید. گیربکس را با احتیاط و به صورت مستقیم به عقب بکشید تا شفت از صفحه کلاچ خارج شود و آن را پایین بیاورید.
Verification: گیربکس کاملاً از موتور جدا شده و از زیر خودرو خارج گردیده است.
4.باز کردن مجموعه کهنه، بررسی فلایویل و نصب کیت نو:تعویض دیسک، صفحه و بلبرینگ.
پیچ‌های دیسک کهنه را به صورت ضربدری باز کنید. دیسک و صفحه و بلبرینگ کلاچ را خارج کنید. سطح فلایویل را از نظر خط و خش بررسی کنید. صفحه کلاچ نو را با ابزار راهنما در مرکز فلایویل قرار داده، دیسک را روی آن بگذارید و پیچ‌ها را با ترکمتر سفت کنید. بلبرینگ کلاچ نو را روی شفت گیربکس جا بزنید و گیربکس را مجدد نصب کنید.
Verification: کیت کلاچ جدید به صورت کاملاً مرکز شده بسته شده و گیربکس در جای خود فیکس و پیچ‌ها محکم شده‌اند.
هشدار ایمنی بسیار مهم
گیربکس خودرو وزن بسیار زیادی دارد (بین ۳۰ تا ۵۰ کیلوگرم). هرگز بدون مهار کردن کامل گیربکس روی جک یا استفاده از کمک‌دست، اقدام به باز کردن آخرین پیچ‌های اتصال نکنید؛ سقوط ناگهانی گیربکس می‌تواند موجب آسیب‌های شدید بدنی یا شکستگی پوسته آلومینیومی آن شود.
