«برقدزدی» اصطلاحی عامیانه برای پدیده نشتی جریان الکتریکی است؛ به این معنا که حتی پس از بستن کامل سوئیچ و خارج کردن کلید، برخی قطعات یا سیمکشی موتورسیکلت همچنان از باتری جریان میکشند. این مشکل باعث میشود که اگر موتورسیکلت چند روز خاموش بماند، باتری کاملاً دشارژ (اصطلاحاً خوابیده) شود و موتور استارت نخورد. در این مقاله آموزشی، روش دقیق و اصولی تست و پیدا کردن منبع برقدزدی در موتورسیکلت را بررسی میکنیم.
۱. ابزار و تجهیزات مورد نیاز
۲. مراحل گامبهگام تست و پیدا کردن برقدزدی
1.قطع کامل مدارها و بستن سوئیچ:آمادهسازی موتورسیکلت و خاموش کردن تمامی مصرفکنندگان.
موتورسیکلت را کاملاً خاموش کنید، سوئیچ را ببندید و کلید را خارج کنید. مطمئن شوید که چراغها، دزدگیر (در صورت وجود)، چراغ صندوق عقب یا هیچیک از ادوات برقی روشن نباشند.
Verification: موتور کاملاً خاموش است و هیچ چراغ یا بوقی کار نمیکند.
2.باز کردن کابل منفی از قطب باتری:جداسازی کابل منفی باتری.
درب باتری (معمولاً زیر صندلی یا پشت قاب بغل) را باز کنید. پیچ کابل منفی (-) باتری را شل کرده و کابل را کاملاً از قطب باتری جدا کنید و مطمئن بدنه فلزی موتور برخورد نکند.
Verification: کابل منفی کاملاً از باتری جدا و آزاد است.
3.قرار دادن پروبها در حالت سنجش جریان میلیآمپر:تنظیم مولتیمتر روی حالت آمپرمتر.
مولتیمتر را روشن کرده و رنج آن را روی حالت جریان مستقیم (DC Amps یا میلیآمپر mA) تنظیم کنید. پروب قرمز رنگ را به پورت مخصوص آمپر (معمولاً 10A یا mA) و پروب مشکی را به پورت COM متصل کنید.
Verification: مولتیمتر آماده اندازهگیری جریان (آمپر) است.
4.اتصال پروبها بین کابل منفی و قطب باتری:سری کردن مولتیمتر در مدار باتری.
پروب قرمز مولتیمتر را به کابل منفی جداشده و پروب مشکی را به قطب منفی (-) باتری بزنید (به صورت سری). در این حالت تمام جریان خروجی از باتری باید از مولتیمتر عبور کند. عدد روی نمایشگر را بخوانید.
Verification: مقدار جریان نشتی روی مولتیمتر نمایش داده میشود.
5.خارج کردن فیوزها یکی پس از دیگری جهت ردیابی قطعه معیوب:تحلیل عدد نشتی و پیدا کردن مقصر اصلی.
در حالت عادی (روی موتورسیکلتهای استاندارد)، جریان نشتی مجاز باید بسیار ناچیز و زیر ۵۰ میلیآمپر (0.05 آمپر) باشد (اگر دزدگیر یا ساعت دیجیتال داشته باشد). اگر عدد نمایشدادهشده بالاتر از این مقدار بود (مثلاً چند صد میلیآمپر یا بالای ۱ آمپر)، یعنی برقدزدی وجود دارد. برای پیدا کردن بخش مقصر، به سراغ جعبهفیوز بروید و فیوزها را تکتک و به نوبت خارج کنید. هر زمان با خارج کردن یک فیوز، عدد روی مولتیمتر به شدت افت کرد و به حالت نرمال برگشت، یعنی مشکل دقیقاً در همان مدار متصل به آن فیوز است (مثلاً مدار بوق، استوپ ترمز، رله دزدگیر یا شارژر).
Verification: با کشیدن فیوز معیوب، جریان نشتی روی مولتیمتر بلافاصله قطع یا بسیار کم میشود.
هشدار فنی بسیار مهم
هنگامی که مولتیمتر را در حالت اندازهگیری آمپر (جریان) قرار دادهاید، به هیچ عنوان استارت نزنید یا سوئیچ را در حالتی که مصرفکنندههای بزرگ (مانند چراغهای بزرگ) روشن میشوند قرار ندهید؛ جریان بالای استارت یا روشنایی باعث سوختن فیوز داخلی مولتیمتر یا آسیب دیدن دستگاه خواهد شد.