سیستم یونیت انژکتور چیست ؟
سیستم یونیت انژکتور (Unit Injector System – مخفف UIS) که در زبان عامیانه و تعمیرگاهی به آن «پمپسرخود» یا سیستم انژکتوری پمپ-انژکتور هم میگویند، یکی از پیشرفتهترین و کارآمدترین فناوریهای تزریق سوخت دیزل است که در آن، پمپ فشار قوی سوخت و انژکتور (پاششگر) در یک قطعه واحد ادغام شدهاند.
این سیستم عمدتاً در خودروهای سنگین (کامیونها، اتوبوسها)، ماشینآلات راهسازی و موتورهای دیزلی صنعتی بزرگ (مانند موتورهای سنگین شرکت ولوو، اسکانیا، کاترپیلار و دیتریش) کاربرد دارد.
چرا سیستم یونیت انژکتور ابداع شد؟
در سیستمهای سنتی انژکتور دیزل (مانند پمپ انژکتورهای خطی یا روتاری مکانیکی)، سوخت با فشار بسیار بالا در داخل یک پمپ مرکزی تولید میشد و سپس از طریق لولههای فلزی ضخیم به انژکتورهای روی سیلندرها میرسید. اما با افزایش استانداردهای آلایندگی و نیاز به فشارهای بسیار بالا (برای احتراق کاملتر و کاهش دود)، لولههای فشار قوی دچار اتلاف انرژی و محدودیت فشار میشدند. مهندسان با حذف لولههای فشار قوی و قرار دادن پمپ روی خودِ انژکتور (یونیت انژکتور)، این مشکل را حل کردند.
اجزای اصلی یونیت انژکتور
هر سیلندر موتور یک یونیت انژکتور مستقل دارد که شامل بخشهای زیر است:
-
پمپ پلانجر (Plunger Pump): بخش مکانیکی که حرکت رفت و برگشتی دریافت میکند تا فشار سوخت را به شدت بالا ببرد (فشارهایی بین ۲۰۰۰ تا بیش از ۲۵۰۰ بار).
-
شیر برقی یا سولنوئید ولو (Solenoid Valve): بخش الکترونیکی فرمانپذیر که توسط کامپیوتر موتور (ECU) کنترل میشود و زمان دقیق و مقدار پاشش سوخت را باز و بسته میکند.
-
سوزن انژکتور (Nozzle): روزنههای بسیار ریزی که سوخت پرفشار را به صورت پودر کاملاً ریز به داخل محفظه احتراق میپاشند.
نحوه کارکرد سیستم
-
نیروی محرک از میل بادامک (Camshaft): پمپ پلانجر موجود در یونیت انژکتور مستقیماً توسط بادامکهای روی میل بادامک موتور (یا اسبکها) تحریک میشود و به سمت پایین فشرده میشود.
-
تولید فشار عظیم: با حرکت رو به پایین پلانجر، سوخت گازوئیل محبوسشده در داخل محفظه انژکتور تحت فشار فوقالعاده بالایی قرار میگیرد.
-
فرمان الکترونیکی ECU: کامپیوتر خودرو لحظه دقیق تزریق را با ارسال جریان برق به شیر برقی صادر میکند. با باز شدن سوپاپ برقی، سوخت با فشار مرگبار از سوراخهای سوزن انژکتور به داخل سیلندر پاشیده میشود.
مزایا و معایب سیستم یونیت انژکتور
مزایا:
-
فشار پاشش فوقالعاده بالا: به دلیل عدم وجود لولههای رابط، افت فشار وجود ندارد و سوخت با بالاترین فشار ممکن پاشیده میشود که منجر به احتراق کامل، قدرت بالا و دود کمتر میشود.
-
دقت بسیار بالا در زمانبندی پاشش: کنترل الکترونیکی دقیق به موتور اجازه میدهد پاشش را به صورت چندمرحلهای (پیشاحتراق و احتراق اصلی) انجام دهد که صدای موتور دیزل را به شدت کاهش میدهد.
-
بازدهی حرارتی بالا: مصرف سوخت بهینهتری نسبت به نسلهای قدیمیتر پمپ انژکتور ارائه میدهد.
معایب:
-
قیمت بالا و تعمیرات پیچیده: ساختار قطعات بسیار دقیق و حساس است و تعمیر یا تعویض آنها هزینه بالایی دارد.
-
حساسیت به کیفیت سوخت: به دلیل فشارهای بالا و روزنههای بسیار ریز، وجود کوچکترین ذره آلودگی یا آب در گازوئیل میتواند به سرعت به یونیت انژکتور آسیب جدی بزند.
