علت روشن شدن چراغ روغن و استپ در دور پایین
روشن شدن چراغ روغن به همراه چراغ «استپ» (STOP) در پشت آمپر خودرو، یکی از ترسناکترین تجربههایی است که هر رانندهای میتواند داشته باشد. این هشدار به معنای افت شدید فشار روغن موتور است و اگر نادیده گرفته شود، میتواند در عرض چند دقیقه هزینههای سنگینی روی دست شما بگذارد؛ هزینههایی که گاهی به تعویض کامل موتور (یاتاقان زدن) ختم میشوند.
اما چرا این اتفاق معمولاً در دور موتور پایین (دور آرام یا Idle) رخ میدهد؟ در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به بررسی دقیق دلایل روشن شدن چراغ روغن و استپ در دور پایین بپردازیم و راهکارهای رفع آن را بررسی کنیم.
چراغ استپ و روغن چگونه کار میکنند؟
پیش از بررسی دلایل، بهتر است بدانید وظیفه فشنگی روغن (سنسور فشار روغن) چیست. این قطعه فشار روغن موجود در مدار موتور را اندازه میگیرد. وقتی موتور روشن است، اویل پمپ (پمپ روغن) روغن را با فشار به تمام قطعات متحرک میرساند. اگر این فشار از حد استاندارد (معمولاً کمتر از ۰.۵ بار در دور آرام) کمتر شود، سنسور عمل کرده و کامپیوتر خودرو (ECU) چراغ روغن و چراغ STOP را روشن میکند تا به شما فرمان توقف فوری بدهد.
مهمترین دلایل روشن شدن چراغ روغن و استپ در دور پایین
وقتی خودرو در حال حرکت با دور بالا است، چراغ خاموش است، اما به محض تو پشت چراغ قرمز یا در ترافیک (افت دور موتور) چراغ روغن و استپ روشن میشود، معمولاً یکی از موارد زیر مقصر است:
۱. کثیفی یا خرابی روغن موتور و فیلتر روغن
اگر مدت زیادی است که روغن موتور خود را تعویض نکردهاید، روغن خاصیت گرانروی (غلظت) خود را از دست داده و اصطلاحاً «آب» میشود.
- چرا در دور پایین؟ در دور بالا، پمپ روغن با سرعت کار میکند و روغن رقیق را هم پمپاژ میکند، اما در دور پایین، اویل پمپ دور کمی دارد و روغن رقیق نمیتواند فشار لازم را در مدار ایجاد کند. همچنین استفاده از فیلتر روغن بیکیفیت یا مسدود نیز همین نتیجه را به دنبال دارد.
۲. خرابی یا کالیبره نبودن فشنگی روغن (سنسور فشار)
گاهی اوقات مشکل از سیستم روغنکاری نیست، بلکه خود سنسور خراب شده است. فشنگی روغن پس از مدتی کارکرد ممکن است نشتی پیدا کند یا فنر داخلی آن ضعیف شود. در نتیجه، در دور پایین که فشار طبیعی کمی افت میکند، سنسور به اشتباه فرمان هشدار میدهد.
۳. فرسودگی و خرابی اویل پمپ (پمپ روغن)
قلب تپنده سیستم روغنکاری موتور، اویل پمپ است. با کارکرد زیاد خودرو، چرخدندهها یا روتور اویل پمپ دچار ساییدگی میشوند. در نتیجه، در دور آرام (دور پایین)، اویل پمپ توانایی ایجاد فشار کافی را ندارد و چراغ روغن روشن میشود. با گاز دادن و بالا رفتن دور موتور، فشار کمی بالا رفته و چراغ خاموش میشود.
۴. خرابی یاتاقانهای موتور (یاتاقان زدن در راه است!)
این یکی از وخیمترین دلایل است. یاتاقانها قطعاتی هستند که میللنگ روی آنها میچرخد. فاصله بین میللنگ و یاتاقانها بسیار دقیق و میکرومتری است. اگر به دلیل کارکرد بالا، داغ کردن موتور یا کیفیت بد روغن، این یاتاقانها گشاد شوند یا اصطلاحاً «بزنند»، روغن با فشار از این خلاصهها فرار میکند.
- نتیجه: افت شدید فشار روغن در دور آرام و روشن شدن چراغ استپ. (اگر این اتفاق افتاده باشد، معمولاً موتور در دور آرام صدای «تکتک» یا خرخر میدهد).
۵. مسدود شدن توری اویل پمپ (کارتر)
در کف کارتر روغن، صافی یا توری کوچکی وجود دارد که از ورود آشغالها، رسوبات و برادههای فلزی به درون اویل پمپ جلوگیری میکند. اگر موتور رسوب گرفته باشد یا روغن سوخته باشد، این توری لجنبندی شده و مسدود میشود. در نتیجه، در دور پایین که مکش روغن کمتر است، اویل پمپ نمیتواند به اندازه کافی روغن بکشد.
۶. ویسکوزیته (غلظت) نامناسب روغن موتور
اگر از روغنی با گرانروی نامناسب (مثلاً روغن خیلی رقیق برای یک موتور قدیمی یا فرسوده) استفاده کنید، به محض گرم شدن موتور و کاهش دور آن، فشار روغن افت کرده و چراغ هشدار روشن میشود. همیشه باید روغن مطابق با استاندارد دفترچه راهنمای خودرو استفاده کنید.
هنگام روشن شدن چراغ استپ و روغن در دور پایین چه کنیم؟ (اقدامات اضطراری)
اگر با این مشکل مواجه شدید، رعایت نکات زیر برای نجات موتور خودروی شما حیاتی است:
- فوراً توقف کنید: خودرو را در جای امنی متوقف کرده و موتور را خاموش کنید. ادامه دادن مسیر با این وضعیت میتواند قفل کردن موتور (سیسمان) را در پی داشته باشد.
- سطح روغن را بررسی کنید: با استفاده از گیج روغن، میزان روغن موتور را چک کنید. اگر سطح روغن پایین است، در صورت همراه داشتن روغن مناسب، آن را سرریز کنید.
- به صدا گوش دهید: آیا موتور صدای غیرعسمولی (مثل صدای چکش کاری یا تقتق) میدهد؟ اگر پاسخ مثبت است، به هیچ عنوان دوباره استارت نزنید و خودرو را با بربر (جرثقیل) به تعمیرگاه برسانید.
- به تعمیرکار مراجعه کنید: اگر سطح روغن نرمال است، مشکل مکانیکی است و خودرو باید به دستگاه فشارسنج روغن (مانومتر) وصل شود تا فشار واقعی موتور اندازهگیری شود.
پیشگیری بهتر از درمان
برای اینکه هیچوقت با این خطای خطرناک مواجه نشوید، پیشنهادهای زیر را جدی بگیرید:
- تعویض بهموقع روغن موتور و فیلتر روغن (هرگز به کیلومتر اعلام شده توسط روغنهای بیکیفیت اعتماد نکنید).
- استفاده از روغنهای استاندارد و اصل.
- استفاده از مکملهای شستشوی موتور (در صورت داشتن رسوب) پیش از تعویض روغن.
- بررسی دورهای سنسورها توسط مکانیک.
نتیجهگیری
روشن شدن چراغ روغن و استپ در دور پایین، زنگ خطری جدی است که به شما هشدار میدهد موتور خودروی شما در آستانه آسیب دیدن شدید قرار دارد. از سادهترین دلیل یعنی خرابی فشنگی یا کثیفی فیلتر گرفته تا جدیترین آنها یعنی خرابی اویل پمپ و یاتاقانها، همگی نیازمند بررسی فوری توسط یک مکانیک متخصص هستند. فراموش نکنید، صرفهژویی در تعویض بهموقع روغن میتواند جلوی یک خرج سنگین دهها میلیونی را بگیرد.
اگر شما هم تجربه مشابهی دارید یا سوالی در این زمینه ذهنتان را درگیر کرده، در بخش نظرات با ما در میان بگذارید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.