علت روغن زدن سر شمع های سمند ef7
موتور ملی (EF7) یکی از محبوب‌ترین و در عین حال حساس‌ترین پیشرانه‌های موجود در خودروهای ایرانی مانند سمند، دنا و سورن است. این موتور به دلیل تکنولوژی نسبتاً پیشرفته (مانند سیستم CVVT یا زمان‌بندی هوشمند سوپاپ‌ها) نیاز به مراقبت دقیق دارد. یکی از رایج‌ترین مشکلاتی که مالکان سمند EF7 با آن مواجه می‌شوند، روغن زدن سر شمع‌ها یا وجود روغن در محفظه و رزوه شمع است.
اگر شما هم در زمان تعویض شمع‌ها متوجه وجود روغن روی آن‌ها شده‌اید، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید تا دلایل اصلی این عارضه، نشانه‌های آن و راه‌های تعمیر و پیشگیری را بررسی کنیم.
منظور از «روغن زدن سر شمع» چیست؟
پیش از بررسی علت، باید تفکیک مهمی قائل شویم. روغن زدن شمع به دو شکل اتفاق می‌افتد:
- روغن روی رزوه و بدنه شمع (خارج از اتاق احتراق): در این حالت، الکترود شمع تمیس است اما رزوه و قسمت بالایی شمع روغنی است. این مشکل معمولاً ناشی از خرابی واشر قالپاق سوپاپ است.
- روغن روی نوک و الکترود شمع (داخل اتاق احتراق): در این حالت، نوک شمع دوده چرب و روغن دارد. این مشکل جدی‌تر بوده و نشان‌دهنده نفوذ روغن از بلوک سیلندر (رینگ پیستون یا گیت سوپاپ) به داخل محفظه احتراق است.
در موتور سمند EF7، حالت اول بسیار شایع‌تر است، اما حالت دوم نیز گهگاه مشاهده می‌شود.
مهم‌ترین دلایل روغن زدن سر شمع‌های سمند EF7
۱. خرابی واشر درب سوپاپ (شایع‌ترین علت در EF7)
موتور EF7 دارای طراحی خاصی در قسمت قالپاق (درب سوپاپ) است. واشرهای لاستیکی دور محفظه شمع‌ها در این موتور وظیفه آب‌بندی کانال شمع را بر عهده دارند. بر اثر حرارت بالای موتور، این واسترها پس از مدتی خاصیت ارتجاعی خود را از دست داده، خشک، ترک‌خورده و اصطلاحاً «گشاد» می‌شوند. در این حالت، روغن موتور به داخل کانال شمع نفوذ کرده و روی شمع جمع می‌شود.
۲. استفاده از روغن بی‌کیفیت یا تعویض دیرهنگام
موتور EF7 به نوع و کیفیت روغن موتور بسیار حساس است. اگر از روغن‌های نامرغوب استفاده کنید یا فاصله زمانی تعویض روغن را بیش از حد طولانی کنید، لجن روغن (Sludge) تشکیل می‌شود. این رسوبات می‌توانند مسیرهای روانکاری و تخلیه بخار روغن را مسدود کرده و فشار روغن را در بالای سرسیلندر افزایش دهند که نتیجه آن نشت روغن از واشرهاست.
۳. خرابی لاستیک ساق سوپاپ (گیت سوپاپ)
اگر روغن روی الکترود شمع (نوک شمع که جرقه می‌زند) دیده شود، یکی از مقصران اصلی لاستیک‌های ساق سوپاپ است. وظیفه این قطعات جلوگیری از ورود روغن به داخل محفظه احتراق از طریق مجاری سوپاپ است. با فرسودگی این قطعات، روغن به درون سیلندر نشت کرده و روی شمع می‌سوزد.
۴. فرسودگی رینگ‌های پیستون و دیواره سیلندر
این مورد یکی از جدی‌ترین دلایل است که معمولاً در کارکردهای بالا یا در اثر داغ کردن موتور (واشر سرسیلندر سوزاندن) اتفاق می‌افتد. وقتی رینگ پیستون‌ها ضعیف می‌شوند یا خط و خش روی دیواره سیلندر ایجاد می‌شود، روغن در زمان حرکت پستان به سمت بالا، به محفظه احتراق راه پیدا می‌کند. این حالت با دود آبی رنگ از اگزوز و کاهش کمپرس موتور همراه است.
۵. انسداد سیستم تهویه کارتر (PCV)
بخارات روغن موتور باید از طریق سیستم PCV به سمت مانیفولد هوا هدایت شده و بسوزند. اگر شلنگ‌ها یا سوپاپ این سیستم مسدود شود، فشار داخل کارتر موتور بالا رفته و روغن از ضعیف‌ترین نقاط (مانند واشرهای درب سوپاپ یا کاسه‌نمدها) به بیرون نشت می‌کند.
علائم و نشانه‌های روغن زدن شمع سمند EF7
چگونه بفهمیم شمع‌های ماشین روغن زده‌اند؟ برخی از نشانه‌های بارز عبارتند از:
- کاهش توان و شتاب موتور: روغنی شدن شمع مانع از ایجاد جرقه قوی می‌شود و در نتیجه احتراق به صورت ناقص انجام می‌گیرد.
- لرزش موتور (ریپ زدن): موتور در دور آرام (Idle) لرزش دارد و کارکرد آن نامنظم است.
- خام‌سوزی و افزایش مصرف سوخت: به دلیل احتراق ناقص، مصرف بنزین به طور محسوسی بالا می‌رود.
- روشن شدن چراغ چک: کامپیوتر خودرو (ECU) متوجه احتراق ناقص در یک یا چند سیلندر (Misfire) شده و چراغ چک را روشن می‌کند.
- بوی سوختن روغن: گاهی بوی روغن داغ شده به مشام می‌رسد.
راه حل و نحوه تعمیر روغن زدن سر شمع EF7
برای رفع این مشکل، باید ابتدا منشا آن را پیدا کنید:
- تعویض واشر درب سوپاپ: اگر مشکل از نشت روغن به داخل کانال شمع باشد (حالت رایج EF7)، باید درب سوپاپ باز شده و واشر آن با یک نمونه باکیفیت (ترجیحاً اورجینال یا سیلیکونی نسوز) تعویض شود. در هنگام نصب، استفاده از چسب آب‌بندی مخصوص (در حد نیاز) توصیه می‌شود.
- تعویض لاستیک ساق سوپاپ: اگر روغن روی نوک شمع باشد، مکانیک باید سرسیلندر را باز کرده و لاستیک‌های ساق سوپاپ را تعویض کند.
- تعمیر اساسی موتور (Overhaul): در صورتی که رینگ پیستون‌ها آسیب دیده باشند، موتور نیاز به تراشکاری، تعویض رینگ و پیستون و تعمیرات اساسی خواهد داشت.
نکات پیشگیرانه برای جلوگیری از بروز مجدد مشکل
- تعویض به موقع روغن: روغن موتور سمند EF7 را هر ۷۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ کیلومتر (بسته به کیفیت روغن و شرایط رانندگی) تعویض کنید.
- استفاده از روغن استاندارد: برای موتور EF7 معمولاً روغن‌های با گرانروی 10W40 یا 5W40 (بر اساس سال ساخت و وضعیت موتور) تایید شده‌اند. از برندهای معتبر و استاندارد استفاده کنید.
- بررسی دوره‌ای شمع‌ها: هر ۲۰ هزار کیلومتر وضعیت شمع‌ها را بررسی کنید تا در صورت وجود نشانه اولیه روغن‌زدایی، سریعاً اقدام کنید.
- چک کردن سیستم خنک‌کننده: اجازه ندهید موتور بیش از حد داغ شود، زیرا گرما قاتل واشرهای پلاستیکی و لاستیک ساق سوپاپ است.
نتیجه‌گیری
روغن زدن سر شمع‌های سمند EF7 اگر در همان مراحل اولیه (که معمولاً ناشی از واشر درب سوپاپ است) تشخیص داده شود، با هزینه‌ای بسیار ناچیز قابل برطرف کردن است. اما بی‌توجهی به آن می‌تواند به کوئل‌ها آسیب جدی رساده و هزینه‌های سنگینی را به شما تحمیل کند. پیشنهاد می‌شود هر زمان که قصد تعویض شمع‌ها را دارید، وضعیت رزوه و نوک آن‌ها را به دقت بررسی کنید.
اگر شما هم در زمینه سمند EF7 تجربه مشابهی دارید، نظرات خود را در پایین همین صفحه با ما به اشتراک بگذارید!