سیستم فرمان هیدرولیک نقش بسیار مهمی در تسهیل چرخش فرمان و کنترل راحت خودرو ایفا می‌کند. قفل شدن ناگهانی فرمان یا سفت شدن شدید آن در هنگام رانندگی یکی از خطرناک‌ترین پدیده‌هایی است که می‌تواند کنترل خودرو را از دست راننده خارج کند. این مشکل معمولاً ناشی از خرابی پمپ هیدرولیک، پارگی تسمه، افت سطح روغن یا خرابی جعبه فرمان (شیر فرمان) رخ می‌دهد. در این مقاله به بررسی علت‌های قفل شدن فرمان و عیب‌یابی خرابی پمپ هیدرولیک می‌پردازیم.
۱. مهم‌ترین دلایل سفت شدن و قفل شدن فرمان
-
خرابی یا سوختن پمپ هیدرولیک: عدم ایجاد فشار کافی روغن هیدرولیک به دلیل بریدگی پره‌ها یا خرابی داخلی پمپ.
-
پارگی یا شل شدن تسمه پمپ هیدرولیک: اگر تسمه محرک پمپ پاره شود، پمپ از کار افتاده و سیستم هیدرولیک قطع می‌شود.
-
کمبود شدید روغن هیدرولیک: نشت روغن از کاسه‌نمدها یا شیلنگ‌های فشار قوی باعث خالی شدن مخزن و هواگرفتن سیستم می‌شود.
-
وجود هوا در مدار هیدرولیک: ورود هوا به داخل لوله‌ها موجب ایجاد حباب و از دست رفتن خاصیت تراکم‌پذیری روغن می‌شود.
-
خرابی جعبه فرمان (شیر فرمان): خرابی اورینگ‌ها و سوپاپ‌های داخلی جعبه فرمان که مانع از هدایت روغن به سمت جک هیدرولیک می‌شود.
۲. ابزار و تجهیزات مورد نیاز
-
آچار تخت و بکس (برای باز کردن پمپ و تسمه)
-
روغن هیدرولیک استاندارد متناسب با خودرو
-
چراغ قوه و دستکش کارگاهی
-
مانومتر تست فشار هیدرولیک فرمان (در صورت نیاز به بررسی دقیق پمپ)
۳. مراحل گام‌به‌گام عیب‌یابی و بررسی پمپ هیدرولیک
1.بازرسی چشمی تسمه پمپ و مخزن روغن هیدرولیک:بررسی تسمه و سطح روغن.
در کاپوت را باز کنید و سطح روغن در مخزن هیدرولیک را بررسی کنید (باید بین علامت Min و Max باشد). سپس سلامت و کشش تسمه متصل به پولی پمپ هیدرولیک را چک کنید تا پاره یا شل نشده باشد.
Verification: سطح روغن کافی است و تسمه پمپ بدون پارگی و با کشش استاندارد در حال چرخش است.
2.گوش دادن به صدای زوزه پمپ هیدرولیک هنگام چرخش فرمان:تست صدای پمپ.
خودرو را روشن کنید و فرمان را به صورت درجا به سمت چپ و راست تا انتها بچرخانید. اگر صدای «زوزه» یا جیغ بلندی از سمت پمپ شنیده شد یا فرمان به سختی چرخید، نشانه کاویتاسیون (وجود هوا)، خرابی پره‌های پمپ یا کمبود روغن است.
Verification: پمپ هیدرولیک بدون صدای زوزه غیرعادی و به نرمی کار می‌کند.
3.خارج کردن هوای حبس‌شده در مدار:هواگیری سیستم هیدرولیک.
اگر روغن هیدرولیک کف کرده یا سیستم هوا گرفته است، در مخزن را باز کنید. خودرو را روشن کرده و فرمان را چندین بار آرام از این سر به آن سر (تا انتهای کورس) بچرخانید تا حباب‌های هوا خارج شده و سطح روغن تثبیت شود.
Verification: حباب‌های درون مخزن از بین رفته و فرمان نرمی خود را بازیافته است.
4.باز کردن پمپ معیوب و نصب پمپ جدید:تعویض پمپ هیدرولیک.
اگر پمپ فشاری تولید نکند یا شفت آن قفل شده باشد، باید تعویض گردد. پیچ‌های اتصال و لوله‌های فشار قوی و برگشت روغن را باز کنید، پمپ کهنه را خارج کرده و پمپ نو را جایگزین نمایید. سپس سیستم را هواگیری کنید.
Verification: پمپ جدید بدون نشتی نصب شده و سیستم فرمان با قدرت و نرمی کامل عمل می‌کند.
هشدار ایمنی بسیار مهم
هرگز در حالتی که موتور خودرو خاموش است، فرمان را با نیروی زیاد به طرفین نچرخانید؛ این کار به شیر فرمان، قفل کن مکانیکی و قطعات داخلی جعبه فرمان آسیب جدی وارد می‌کند. همچنین از نگه داشتن طولانی‌مدت فرمان در حالت کاملاً قفل‌شده (انتهای کورس) خودداری کنید تا به پمپ فشار بیش از حد وارد نشود.
