عیب‌یابی و تعمیر تخصصی سیستم جرقه، شمع و کوئل خودروهای ایران‌خودرو (موتورهای XU7، TU5 و EF7)
سیستم جرقه و احتراق در خودروهای تولیدی ایران‌خودرو (مجهز به موتورهای پرکاربرد XU7، TU5 و EF7) نقش کلیدی در احتراق کامل سوخت، تولید توان موتور و کاهش آلایندگی دارد. این سیستم شامل شمع‌ها، وایرها (یا کوئل‌های مستقل تک‌سيلندر)، ماژول کنترل جرقه (در ایسیو) و کوئل دوبل یا کوئل‌پک‌ها است. بروز هرگونه اختلال در این قطعات باعث احتراق ناقص (Misfire)، افت شدید شتاب، لرزش موتور و روشن شدن چراغ چک می‌شود. در این مقاله تخصصی، روش‌های عیب‌یابی، تست قطعات و تعمیر سیستم جرقه خودروهای ایران‌خودرو را بررسی می‌کنیم.
۱. شایع‌ترین مشکلات سیستم جرقه و کوئل
-
لرزش شدید موتور در حالت درجا (آیدل) و کله کردن خودرو: کارکرد نامنظم موتور که اصطلاحاً به آن «سه کار کردن» می‌گویند.
-
افت توان و تاخیر در شتاب‌گیری: کندی موتور در هنگام فشردن پدال گاز به ویژه در سربالایی‌ها.
-
افزایش محسوس مصرف سوخت و بوی خام‌سوزی: ناشی از عمل نکردن صحیح شمع یا عدم جرقه در یک سیلندر.
-
ثبت خطای Misfire در دیاگ: شناسایی احتراق ناقص در سیلندر مشخص (مثلاً خطای P0301 برای سیلندر یک).
۲. دلایل فنی بروز خرابی در شمع و کوئل
-
پایان عمر مفید شمع‌ها: گشاد شدن فیلر (دهانه) شمع‌ها به مرور زمان (معمولاً هر ۲۰ تا ۳۰ هزار کیلومتر برای شمع‌های معمولی و ۱۰۰ هزار کیلومتر برای شمع‌های سوزنی پلاتینیوم/ایریدیوم).
-
نشتی روغن قالپاق سوپاپ روی شمع‌ها: نفوذ روغن به درون چاهک شمع در موتورهای TU5 و XU7 که باعث اتصال کوتاه و سوختن وایر یا سر کوئل می‌شود.
-
ترک‌خوردگی بدنه کوئل یا نیم‌سوز شدن سیم‌پیچ داخلی: اعمال حرارت بالا و نوسانات ولتاژ که منجر به ضعیف شدن جرقه خروجی می‌شود.