فرمان بشکن و تلسکوپی خودرو چیست ؟
فرمان بشکن (Tilt Steering) و فرمان تلسکوپی (Telescopic Steering) دو قابلیت پیشرفته در سیستم فرمان خودرو هستند که با هدف افزایش راحتی راننده، کاهش خستگی در سفرهای طولانی و ارتقای ایمنی طراحی شده‌اند.
اگرچه امروزه این دو اصطلاح معمولاً به صورت ترکیبی به کار می‌روند، اما هر کدام عملکرد مکانیکی متفاوتی دارند:
۱. فرمان بشکن (Tilt Steering Wheel) – تنظیم زاویه
این قابلیت به راننده اجازه می‌دهد تا زاویه ارتفاع فرمان را به سمت بالا یا پایین تنظیم کند.
-
ساختار و عملکرد: با آزاد کردن اهرم یا ضامن زیر فرمان، ستون فرمان روی یک محور لولایی بالا و پایین می‌رود.
-
کاربرد: این ویژگی به راننده‌های قدبلند یا قدکوتاه کمک می‌کند تا فرمان را دقیقاً در زاویه‌ای تنظیم کنند که هم دید بهتری به صفحه آمپر (پشت آمپر) داشته باشند و هم دست‌ها بدون خستگی روی فرمان قرار گیرند. همچنین سوار و پیاده شدن از ماشین را بسیار آسان‌تر می‌کند.
۲. فرمان تلسکوپی (Telescopic Steering Wheel) – تنظیم فاصله
این قابلیت به راننده اجازه می‌دهد تا فاصله فرمان نسبت به بدن (سینه راننده) را کم یا زیاد کند.
-
ساختار و عملکرد: این مکانیزم شبیه به تلسکوپ یا آنتن رادیو طراحی شده است؛ به این صورت که لوله‌های ستون فرمان داخل یکدیگر می‌لغزند و فرمان به سمت راننده کشیده شده یا به سمت جلو رانده می‌شود.
-
کاربرد: این تنظیم برای پیدا کردن «فاصله ایده‌آل دست‌ها» فوق‌العاده است. راننده می‌تواند صندلی را برای پاهای خود تنظیم کند و سپس فرمان را به سمت خود بکشد تا آرنج‌ها زاویه خمیدگی استانداردی داشته باشند و تسلط کاملی بر کنترل خودرو داشته باشد.
۳. فرمان قابل تنظیم ۴ جهته (Tilt & Telescopic)
در اکثر خودروهای مدرن امروزی، این دو سیستم با هم ادغام شده‌اند («فرمان بشکن و تلسکوپی»). یعنی راننده با یک اهرم (یا دکمه‌های برقی در خودروهای لوکس) می‌تواند فرمان را هم به سمت بالا و پایین (زاویه) و هم به سمت جلو و عقب (فاصله) تنظیم کند تا دقیقاً در ارگونومیک‌ترین حالت ممکن پشت فرمان قرار گیرد.
چرا این سیستم‌ها در ایمنی خودرو هم نقش دارند؟
علاوه بر راحتی، ستون فرمان‌های بشکن و تلسکوپی مدرن دارای قابلیت جذب ضربه در تصادفات (Collapsible Steering Column) هستند:
-
در صورت بروز تصادف شدید از روبه‌رو، این ستون‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که به صورت کشویی جمع می‌شوند یا می‌شکنند تا از برخورد شدید قفسه سینه راننده با فرمان جلوگیری کرده و از شدت آسیب‌ها بکاهند.