معرفی بلوک ها و فیوزهای رله بی ام و E39 +عکس
بی‌ام‌و سری ۵ نسل چهارم، ملقب به E39 (تولید ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۴)، یکی از شاهکارهای مهندسی آلمان است که هنوز هم طرفداران پروژه‌پا قرصی در سراسر جهان و ایران دارد. این خودرو به دلیل استفاده از سیستم‌های الکترونیکی پیشرفته برای زمان خود، از دسته‌ای پیچیده از فیوزها، رله‌ها و بلوک‌های توزیع برق بهره می‌برد.
اگر شما هم مالک یک دستگاه بی‌ام‌و E39 هستید، حتماً می‌دانید که آشنایی با سیستم برق و محل قرارگیری فیوزها و رله‌ها، گاهی اوقات می‌تواند شما را از ماندن در جاده یا هزینه‌های گزاف مکانیکی نجات دهد. در این مقاله جامع، قصد داریم به بررسی کامل جعبه فیوزها، بلوک‌های رله و وظایف آن‌ها در بی‌ام‌و E39 بپردازیم.
چرا شناخت سیستم برق بی‌ام‌و E39 مهم است؟
بی‌ام‌و E39 برخلاف خودروهای هم‌دوره خود، دارای یک معماری الکترونیکی تقریبا مدرن است. بسیاری از قطعات حیاتی این خودرو (از پمپ بنزین و سیستم تهویه گرفته تا یونیت‌های کنترل بدنه یا همان ZKE) توسط رله‌ها و فیوزهای مجزا محافظت می‌شوند.
گاهی اوقات یک مشکل ساده مثل کار نکردن فندک، از کار افتادن برف‌پاك‌كن‌ها یا روشن نشدن خودرو، تنها به دلیل سوختن یک فیوز ۵ سنتی یا خرابی یک رله اتفاق می‌افتد.
۱. جعبه فیوز اصلی (محفظه داشبورد – گلوباکس)
آسان‌ترین و در دسترس‌ترین جعبه فیوز در بی‌ام‌و E39، دقیقاً در داخل کابین و پشت درب محفظه داشبورد (Glove Box) قرار دارد.
نحوه دسترسی:
برای دسترسی به این فیوزها، کافی است درب داشبورد را باز کنید. در قسمت بالای سقف داخلی داشبورد، دو پلاستیک چرخشی (پیچ‌های پلاستیکی ۹۰ درجه) مشاهده می‌کنید. با چرخش آن‌ها، پنل حاوی فیوزها به سمت پایین آویزان می‌شود.
ویژگی‌های این بخش:
- وظیفه: این جعبه فیوز بیشتر وظیفه محافظت از تجهیزات داخلی کابین، سیستم صوتی، چراغ‌های داشبورد، شیشه‌بالابرها، سانروف و یونیت‌های کنترلی را بر عهده دارد.
- راهنما و پنس: معمولاً پشت همین پنل، یک کارت کاغذی یا پلاستیکی قرار دارد که نقشه فیوزها و آمپر آن‌ها را نشان می‌دهد. همچنین یک پنس کوچک سفید یا قرمز برای خارج کردن فیوزها در آنجا تعبیه شده است.
نکته عیب‌یابی: همیشه چند عدد فیوز زرد (۲۰ آمپر)، آبی (۱۵ آمپر) و قرمز (۱۰ آمپر) در داشبورد خود به عنوان زاپاس به همراه داشته باشید.
۲. جعبه فیوز و بلوک رله محفظه موتور (E-Box)
زیر کاپوت بی‌ام‌و E39 و در سمت راننده (سمت چپ در مدل‌های فرمان چپ)، یک محفظه پلاستیکی مشکی‌رنگ قرار دارد که به آن E-Box (جعبه کامپیوتر/الکترونیک) می‌گویند. برای باز کردن آن باید چند پیچ آلن یا چرخشی را باز کنید.
در داخل این محفظه، علاوه بر کامپیوتر اصلی خودرو (DME/DDE)، بخش مهمی از فیوزها و رله‌های اصلی قرار دارند.
فیوزهای داخل E-Box:
این فیوزها وظایف بسیار حساسی دارند و معمولاً مربوط به موارد زیر هستند:
- سیستم مدیریت موتور و ECU
- پمپ بنزین (در برخی مدل‌ها)
- کویل‌های احتراق و انژکتورها
- سنسورهای حیاتی موتور
رله‌های مهم داخل E-Box:
- رله اصلی موتور (Main Relay): مسئول قطع و وصل برق اصلی سیستم مدیریت موتور. خرابی این رله معمولاً مانع از روشن شدن خودرو می‌شود (استارت می‌خورد اما روشن نمی‌شود).
- رله پمپ بنزین (Fuel Pump Relay): وظیفه ارسال جریان به پمپ بنزین را دارد.
- رله بوق (Horn Relay): در برخی مدل‌ها رله‌های بوق در این قسمت یا نزدیک آن قرار دارند.
۳. بلوک فیوز و رله صندوق عقب (مهم‌ترین بخش برای برق بدنه)
اگر به دنبال قلب تپنده سیستم الکترونیکی بدنه E39 هستید، باید به صندوق عقب مراجعه کنید. این بخش در سمت راست (پشت چراغ عقب راست، بالای باطر) قرار دارد.
با برداشتن موکت یا پوشش پلاستیکی سمت راست صندوق عقب، با یک مجموعه پیچیده از فیوزها، رله‌ها و ماژول‌ها مواجه می‌شوید.
تجهیزاتی که از این بخش تغذیه می‌شوند:
- سیستم صوتی حرفه‌ای (مانند آمپلی‌فایر DSP)
- سیستم ناوبری (GPS و نویگیشن فابریک)
- ماژول روشنایی و ماژول بدنه (LCM)
- سیستم تعلیق بادی (در مدل‌های واگن یا تورینگ)
- صندلی‌های برقی حافظه‌دار و گرم‌کن صندلی‌ها
- پرده برقی عقب و سنسورهای پارک (PDC)
رله‌های کلیدی صندوق عقب:
- رله سیستم صوتی و تلفن
- رله‌های مربوط به یونیت‌های کمکی
تصاویر راهنما: نقشه ذهنی جعبه فیوزهای E39
(در اینجا می‌توانید تصویری از نمای کلی جعبه فیوز داشبورد E39 قرار دهید)
توضیح تصویر: نمای باز شده‌ی درب محفظه داشبورد بی‌ام‌و E39 و نحوه دسترسی به فیوزها با استفاده از پیچ‌های پلاستیکی چرخان.
(در اینجا می‌توانید تصویری از محفظه E-Box زیر کاپوت و محل قرارگیری رله‌ها قرار دهید)
توضیح تصویر: محفظه E-Box زیر کاپوت بی‌ام‌و E39؛ جایی که ECU و رله‌های حیاتی موتور در آنجا متمرکز شده‌اند.
جدول رنگ‌بندی فیوزها در بی‌ام‌و E39
برای اینکه بتوانید سریع‌تر فیوزهای معیوب را شناسایی کنید، استاندارد رنگی فیوزهای تخت (Blade Fuses) در E39 به شرح زیر است:
| رنگ فیوز | میزان آمپر | کاربرد رایج |
|---|---|---|
| خاکستری | ۲ آمپر | یونیت‌های حساس الکترونیکی |
| بنفش | ۳ آمپر | چراغ‌های نقشه‌خوان و کوچک |
| نارنجی | ۵ آمپر | یونیت‌های کنترل صندلی و مموری |
| قهوه‌ای | ۷.۵ آمپر | چراغ‌های کوچک، آمپر متر |
| قرمز | ۱۰ آمپر | سیستم ایربگ، تهویه مطبوع |
| آبی | ۱۵ آمپر | برف‌پاک‌کن، فندک |
| زرد | ۲۰ آمپر | پمپ بنزین، بوق، مه‌شکن |
| سفید/شفاف | ۲۵ آمپر | شیشه‌بالابرها |
| سبز | ۳۰ آمپر | قفل مرکزی، سیستم گرم‌کن صندلی |
علائم خرابی رله‌ها و فیوزها در بی‌ام‌و E39
شناخت نشانه‌ها به شما کمک می‌کند تا خیلی زود متوجه شوید مشکل از کجاست:
- سوختن مداوم یک فیوز خاص: اگر فیوزی را تعویض می‌کنید و بلافاصله پس از روشن کردن تجهیز مربوطه دوباره می‌سوزد، به این معناست که در آن مدار اتصالی (Short Circuit) وجود دارد یا آمپر فیوز مصرفی کمتر از حد استاندارد است.
- کار نکردن ناگهانی یک آپشن: مثلاً اگر فندک کار نمی‌کند، اولین قدم چک کردن فیوز شماره مربوطه در داشبورد است.
- استارت خوردن و روشن نشدن: اگر استارت می‌زنید ولی موتور روشن نمی‌شود و بوی بنزین نمی‌آید، رله پمپ بنزین یا رله اصلی DME در E-Box را بررسی کنید.
نکات ایمنی مهم هنگام کار با برق بی‌ام‌و E39
- قطع باتری: پیش از دستکاری رله‌های اصلی یا کار در محفظه E-Box، حتماً سرباطری منفی را جدا کنید تا از اتصالی ناخواسته جلوگیری شود.
- استفاده از آمپر استاندارد: هرگز از فیوز با آمپر بالاتر (مثلاً ۳۰ آمپر به جای ۱۵ آمپر) استفاده نکنید. این کار می‌تواند منجر به ذوب شدن دسته‌سیم و حتی آتش‌سوزی در خودرو شود.
- رله‌های متفرقه نخرید: سیستم برقی بی‌ام‌و بسیار حساس است. در صورت نیاز به تعویض رله، حتماً از رله‌های اصلی (OEM) یا برندهای معتبر آلمانی (مانند Hella یا Bosch) استفاده کنید.
نتیجه‌گیری
بی‌ام‌و E39 با وجود اینکه یک خودروی کلاسیک مدرن محسوب می‌شود، اما سیستم برق آن بسیار منطقی و مهندسی‌شده طراحی شده است. با شناخت سه بخش اصلی الکترونیکی این خودرو (داشبورد، محفظه E-Box موتور و صندوق عقب)، بسیاری از ایرادات جزئی را می‌توانید خودتان در خانه عیب‌یابی و برطرف کنید.
اگر تجربه خاصی در زمینه تعویض فیوز یا رله در بی‌ام‌و E39 دارید، حتماً آن را در بخش نظرات با ما و دیگر دوستان به اشتراک بگذارید!