چه چیزی باعث روغن سوزی موتور میشود؟
روغنسوزی یکی از نگرانکنندهترین و البته هزینهبرترین مشکلاتی است که ممکن است برای خودروی شما پیش بیاید. وقتی موتور خودروی شما شروع به روغنسوزی میکند، نه تنها سطح روغن موتور مدام کاهش مییابد، بلکه دود آبیرنگی از اگزوز خارج میشود که نشاندهنده سوختن روغن همراه با بنزین در محفظه احتراق است.
اگر شما هم این روزها با کم شدن روغن موتور خودروی خود مواجه هستید و میخواهید بدانید «چه چیزی باعث روغن سوزی موتور میشود»، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید تا دلایل اصلی این عارضه و راههای مقابله با آن را بررسی کنیم.
روغنسوزی موتور چیست؟
به زبان ساده، موتور خودرو برای روانکاری قطعات متحرک خود به روغن نیاز دارد. این روغن باید در کارتر و مجاری مخصوص گردش کند و نباید وارد محفظه احتراق (جایی که سوخت و هوا منفجر میشوند) شود. زمانی که به دلیل فرسودگی یا خرابی قطعات، روغن راهی به درون محفظه احتراق پیدا کند و بسوزد، پدیده روغنسوزی رخ میدهد.
مهمترین دلایل روغن سوزی موتور چیست؟
دلایل مختلفی میتوانند باعث بروز روغنسوزی شوند. برخی از آنها مربوط به قطعات داخلی موتور هستند و برخی دیگر به بیتوجهی راننده برمیگردند. در ادامه اصلیترین عوامل را بررسی میکنیم:
۱. خرابی یا چسبندگی رینگ پیستونها
پیستونها درون سیلندر بالا و پایین میروند و روی آنها رینگهایی قرار دارد که وظیفه آببندی محفظه احتراق و جمع کردن روغن اضافی از دیواره سیلندر را دارند. اگر این رینگها به دلیل کارکرد زیاد فرسوده شوند، بشکنند و یا به دلیل رسوبات کربنی اصطلاحاً «قفل» یا «چسب» شوند، روغن به بالای پیستون نفوذ کرده و میسوزد.
۲. خوردگی و گشادی سیلندر
دیواره سیلندرها باید کاملاً صاف و صیقلی باشد. با گذشت زمان و کارکرد بالای موتور (یا عدم تعویض به موقع روغن)، دیواره سیلندرها دچار سایش (خوردگی) میشوند. در این حالت فاصله بین پیستون و سیلندر زیاد شده و روغن به راحتی به محفظه احتراق راه پیدا میکند.
۳. خرابی لاستیک ساق سوپاب (گاید سوپاب)
سوپابها وظیفه ورود و خروج هوا و دود را به موتور دارند. بالای هر سوپاب قطعهای لاستیکی به نام «لاستیک ساق سوپاب» قرار دارد که از ورود روغن به داخل مجاری هوا و دود جلوگیری میکند. اگر این لاستیکها خشک، پاره یا فرسوده شوند، روغن از سر سیلندر به داخل محفظه احتراق نشت میکند.
۴. خط افتادن روی دیواره سیلندر
داغ شدن بیش از حد موتور (واشر سرسیلندر سوزاندن مکرر یا کمبود آب)، ورود ذرات خارجی به داخل موتور یا کیفیت پایین قطعات میتواند باعث ایجاد خط و خش روی دیواره سیلندر شود که یکی از دلایل اصلی روغنسوزی شدید است.
۵. خرابی توربوشارژر (در خودروهای توربو)
اگر خودروی توربوشارژ دارید، باید بدانید که توربو با روغن موتور روانکاری و خنک میشود. اگر کاسه نمدها یا بوشهای توربوشارژر خراب شوند، روغن مستقیماً وارد سیستم هوای ورودی موتور شده و میسوزد.
۶. استفاده از روغن بیکیفیت یا تعویض دیرتر از موعد
استفاده از روغنهای تقلبی، نامرغوب و یا عدم تعویض بهموقع روغن موتور، باعث تجمع لجن و رسوبات در موتور میشود. این رسوبات راه روغنرسانی را مسدود کرده و به رینگها و کاسهنمدهای موتور آسیب جدی میزنند.
علائم هشداردهنده روغنسوزی چیست؟
چگونه بفهمیم موتور خودرو دچار روغنسوزی شده است؟ شایعترین نشانهها عبارتند از:
- خروج دود آبی از اگزوز: بهویژه هنگام استارت زدن در هوای سرد یا هنگام گاز دادن در سربالاییها.
- کاهش مداوم سطح روغن موتور: اگر مجبورید مرتباً به موتور روغن اضافه کنید اما نشتی زیر خودرو نمیبینید، موتور در حال سوزاندن روغن است.
- بوی نامطبوع: استشمام بوی سوختن روغن در داخل کابین یا اطراف خودرو.
- چرب شدن سر شمعها: اگر شمعها را باز کنید و ببینید سر آنها روغنی و دوده زده است، علامت قطعی روغنسوزی در آن سیلندر است.
- افت شتاب و قدرت موتور: به دلیل کاهش تراکم در سیلندرها، موتور قدرت همیشگی را ندارد.
راههای پیشگیری از روغنسوزی موتور
پیشگیری همیشه کمهزینهتر از تعمیرات اساسی (تعمیر موتور) است. با رعایت نکات زیر میتوانید عمر موتور خودرو را افزایش دهید:
- تعویض بهموقع روغن و فیلتر: همیشه از روغن استاندارد و توصیه شده توسط کارخانه سازنده استفاده کنید و آن را در کیلومترهای مشخصشده تعویض کنید.
- بررسی مرتب سطح روغن: حداقل هفتهای یکبار سطح روغن موتور را با گیج روغن چک کنید.
- جلوگیری از داغ شدن بیش از حد موتور (کف کردن آب): سیستم خنککننده (رادیاتور، ترموستات، ضد یخ و فن) را همیشه سالم نگه دارید.
- استفاده از مکملهای باکیفیت: در صورت نیاز و با مشورت مکانیک، از مکملهای ضد روغنسوزی یا پاککنندههای مجاری روغن استفاده کنید.
راهحل و تعمیر موتور در صورت بروز روغنسوزی
اگر خودروی شما دچار روغنسوزی شده است، متاسفانه راهحل جادویی وجود ندارد و با ریختن مکملهای موقت، مشکل به صورت ریشهای حل نمیشود. در این شرایط بسته به شدت خرابی، خودرو نیاز به تعمیر اساسی (اورکال موتور یا تراشکاری) دارد. مکانیک موتور را باز کرده، رینگها را تعویض میکند، در صورت نیاز سرسیلندر را تعمیر کرده و سیلندرها را تراش میدهد یا بوش میزند.
نتیجهگیری
پاسخ کوتاه به سوال «چه چیزی باعث روغن سوزی موتور میشود؟» فرسودگی قطعات آببندی داخلی موتور مانند رینگ پیستون، گاید سوپاب و دیواره سیلندر است. توجه به علائم اولیه مانند کاهش روغن یا دود آبی میتواند شما را از هزینههای سرسامآور تعمیر موتور نجات دهد. بنابراین، سرویسهای دورهای خودرو را جدی بگیرید و به محض مشاهده کوچکترین نشانه، به یک تعمیرکار متخصص مراجعه کنید.