آموزش تعویض تسمه دینام و تسمه هیدرولیک پراید و تیبا
آموزش جامع تعویض تسمه دینام و تسمه هیدرولیک پراید و تیبا (گام‌به‌گام و تصویری)
اگر سوار بر خودروهای پراید یا تیبا هستید، احتمالاً می‌دانید که این خودروها سهم بزرگی از جاده‌های کشور را به خود اختصاص داده‌اند. یکی از قطعات مصرفی حیاتی در این خودروها، تسمه دینام (که به آن تسمه پروانه یا تسمه دینام و کولر نیز می‌گویند) و تسمه هیدرولیک است. پاره شدن یا شل شدن این تسمه‌ها می‌تواند شما را در جاده سرگردان کند؛ از کار افتادن فرمان‌پذیری (قفل شدن فرمان هیدرولیک)، خالی شدن باتری و داغ کردن موتور، از عوارض خرابی این قطعات است.
در این مقاله تخصصی از وبلاگ، قصد داریم به زبان ساده اما کاملاً فنی، آموزش تعویض تسمه دینام و تسمه هیدرولیک پراید و تیبا را به شما آموزش دهیم تا بتوانید به راحتی خودتان در خانه این کار را انجام دهید.
چرا تعویض به‌موقع تسمه دینام و هیدرولیک مهم است؟
تسمه‌ها از جنس لاستیک تقویت‌شده با الیاف هستند که به مرور زمان، در اثر گرما، اصطکاک و چرخش مداوم پاره یا دچار ترک‌خوردگی می‌شوند.
وظیفه تسمه دینام: چرخاندن دینام (برای شارژ باتری)، واترپمپ (گردش آب موتور) و کمپرسور کولر.
وظیفه تسمه هیدرولیک: انتقال نیروی موتور به پمپ هیدرولیک فرمان جهت نرمی فرمان خودرو.
زمان مناسب برای تعویض تسمه پراید و تیبا:
کارکرد بین ۶۰,۰۰۰ تا ۸۰,۰۰۰ کیلومتر
مشاهده ترک‌خوردگی، ریش‌ریش شدن یا خشک شدن لاستیک تسمه
شل شدن تسمه و ایجاد صدای جیغ‌مانند (به‌خصوص هنگام استارت زدن یا روشن کردن کولر)
سفت شدن ناگهانی فرمان (در خصوص تسمه هیدرولیک)
ابزار مورد نیاز برای تعویض تسمه پراید و تیبا
برای انجام این کار به ابزار پیچیده‌ای نیاز ندارید. داشتن تجهیزات زیر کفایت می‌کند:
آچار تخت یا بکس (معمولاً سایزهای ۱۰، ۱۲، ۱۳ و ۱۴)
اندست یا پیچ‌گوشتی دو سو (برای اهرم کردن)
چراغ قوه
دستکش کار
بخش اول: آموزش تعویض تسمه دینام پراید و تیبا
موتور پراید و تیبا (به‌ویژه موتورهای M13 و M15) ساختار مشابهی دارند. برای تعویض تسمه دینام مراحل زیر را دنبال کنید:
گام اول: ایمنی و دسترسی
موتور را خاموش کنید و اجازه دهید کاملاً خنک شود. ترمز دستی را بکشید. کاپوت را بالا بزنید. در خودروهای مجهز به کولر، ممکن است نیاز باشد ابتدا قاب محافظ یا برخی قطعات دست‌وپاگیر را کنار بزنید تا دید بهتری داشته باشید.
گام دوم: شل کردن پیچ‌های رگلاژ دینام
دینام روی یک پایه هلالی شکل نصب شده است که امکان تنظیم کشش تسمه را فراهم می‌کند:
پیچ پایینی دینام: پیچ محور اصلی دینام را که دینام روی آن لولا شده است، با آچار مناسب کمی شل کنید (نیازی به باز کردن کامل نیست، فقط باید دینام قابلیت حرکت داشته باشد).
پیچ بالایی (پیچ رگلاژ): مهره روی براکت هلالی شکل بالای دینام را شل کنید.
گام سوم: آزاد کردن تسمه کهنه
حالا با یک دست دینام را به سمت بلوک موتور هل دهید. با این کار، تسمه شل شده و به راحتی از روی فولی (قرقره) دینام و میل‌لنگ بیرون می‌آید. تسمه قدیمی را خارج کنید.
گام چهارم: نصب تسمه دینام جدید
تسمه جدید را از سمت فولی میل‌لنگ پایین رد کرده و سپس روی فولی واترپمپ و در نهایت روی فولی دینام بیندازید.
نکته بسیار مهم: مطمئن شوید تسمه به‌درستی درون شیارهای فولی‌ها قرار گرفته باشد (شیارها روی هم جفت شده باشند).
گام پنجم: تنظیم کشش (رگلاژ) و سفت کردن
با کمک یک اهرم (مثل یک دسته آچار یا پیچ‌گوشتی بزرگ)، دینام را به سمت بیرون (بدنه خودرو) بکشید تا تسمه به میزان استاندارد سفت شود.
تست کشش تسمه: با انگشت وسط، وسطِ تسمه را فشار دهید. تسمه نباید بیشتر از حدود ۱ الی ۱.۵ سانتی‌متر بازی (انعطاف) داشته باشد. اگر خیلی سفت باشد به بلبرینگ دینام آسیب می‌زند و اگر شل باشد، جیغ می‌کشد و باتری شارژ نمی‌شود.
در حالی که دینام را با اهرم محکم نگه داشته اید، پیچ رگلاژ بالا را سفت کنید.
سپس پیچ پایینی دینام را کاملاً محکم کنید.
بخش دوم: آموزش تعویض تسمه هیدرولیک پراید و تیبا
در خودروهایی که فرمان هیدرولیک دارند (مانند پراید‌های هیدرولیک و تمامی مدل‌های تیبا)، یک تسمه مجزا برای پمپ هیدرولیک تعبیه شده است. تعویض این تسمه کمی قلق دارد زیرا دسترسی به آن محدودتر است.
گام اول: شل کردن پمپ هیدرولیک
پمپ هیدرولیک فرمان نیز دارای یک پیچ تنظیم (رگلاژ) است.
پیچ‌های نگهدارنده پمپ هیدرولیک (معمولاً پیچ لولا در پایین و پیچ تنظیم در بالا یا پشت پمپ) را با آچار بکس یا تخت شل کنید.
گام دوم: خارج کردن تسمه هیدرولیک کهنه
پس از شل کردن پیچ‌ها، پمپ را به سمت موتور متمایل کنید تا تسمه شل شود. تسمه را از روی فولی پمپ هیدرولیک و فولی سر میل‌لنگ بیرون بیاورید. (توجه: در برخی مدل‌ها ممکن است برای خارج کردن تسمه هیدرولیک، ابتدا لازم باشد تسمه دینام را نیز باز کنید).
گام سوم: انداختن تسمه هیدرولیک جدید
تسمه جدید هیدرولیک را از مسیر درست عبور دهید و روی فولی میل‌لنگ و فولی پمپ هیدرولیک قرار دهید.
مطمئن شوید تسمه از مسیر سایر شلنگ‌ها یا قطعات گیر نکند.
گام چهارم: تنظیم رگلاژ و سفت کردن
مشابه دینام، پمپ هیدرولیک را به عقب بکشید تا تسمه به میزان کشش استاندارد برسد. سپس پیچ‌های نگهدارنده پمپ را محکم ببندید. میزان بازی مجاز برای تسمه هیدرولیک نیز حدود ۱ سانتی‌متر است.
نکات طلایی و عیب‌یابی پس از تعویض
صدای جیغ تسمه: اگر پس از روشن کردن ماشین، صدای جیغ شنیدید، یعنی تسمه هنوز شل است. موتور را خاموش کرده و کمی بیشتر آن را رگلاژ کنید.
کیفیت قطعه: همیشه از تسمه‌های شرکتی و برندهای معتبر (مثل دانگیل، رغبت یا ایساکویی) استفاده کنید. تسمه‌های متفرقه ارزان‌قیمت خیلی زود پاره می‌شوند.
هم‌راستا بودن فولی‌ها: اگر مدام تسمه پاره می‌کنید، ممکن است فولی‌ها تاب برداشته باشند یا هم‌راستا نباشند که نیاز به بررسی مکانیک دارد.
تست نهایی: پس از تعویض، ماشین را روشن کنید، کولر را بزنید و بگذارید چند دقیقه درجا کار کند. سپس کاپوت را بالا بزنید و وضعیت چرخش تسمه‌ها را بررسی کنید.
نتیجه‌گیری
تعویض تسمه دینام و تسمه هیدرولیک پراید و تیبا کار چندان سختی نیست و با داشتن ابزار ساده و کمی حوصله در خانه قابل انجام است. با این کار علاوه بر صرفه‌جویی در هزینه دستمزد مکانیک، تسلط بیشتری روی سلامت فنی خودروی خود پیدا می‌کنید. توصیه می‌شود هر ۲۰ هزار کیلومتر یک‌بار تسمه‌ها را چشمی بررسی کرده و در صورت مشاهده ترک، آن‌ها را تعویض نمایید.
اگر در هر یک از مراحل سوالی دارید، در بخش نظرات با ما در میان بگذارید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند!