آموزش گام به گام تعویض بلبرینگ چرخ عقب پراید +عکس
آموزش گام‌به‌گام تعویض بلبرینگ چرخ عقب پراید + علائم خرابی و نکات طلایی
پراید یکی از پرمخاطب‌ترین خودروهای کشور ماست و آشنایی با تعمیرات جزئی آن می‌تواند هم در وقت و هم در هزینه‌های شما صرفه‌جویی بزرگی کند. یکی از قطعات مصرفی که دیر یا زود در این خودرو نیاز به تعویض پیدا می‌کند، بلبرینگ چرخ عقب است. خرابی این قطعه نه‌تنها آزاردهنده است، بلکه می‌تواند خطرات جدی به همراه داشته باشد.
در این مقاله از سری مقالات آموزشی، قصد داریم به صورت گام‌به‌گام، تصویری (با توضیحات دقیق جایگزین عکس) و تخصصی نحوه تعویض بلبرینگ چرخ عقب پراید را به شما آموزش دهیم. با ما همراه باشید.
بلبرینگ چرخ عقب پراید کجاست و چه وظیفه‌ای دارد؟
بلبرینگ مجموعه‌ای از ساچمه‌های فلزی است که درون یک محفظه قرار دارند و وظیفه آن‌ها تسهیل چرخش چرخ با کمترین میزان اصطکاک است. چرخ عقب پراید برخلاف چرخ جلو، دارای دو عدد بلبرینگ (کوچک و بزرگ) در داخل کاسه چرخ است که روی یک محور (سگدست) سوار می‌شوند.
علائم خرابی بلبرینگ چرخ عقب پراید
قبل از اینکه سراغ ابزار برویم، باید مطمئن شویم که مشکل واقعاً از بلبرینگ است. مهم‌ترین نشانه‌های خرابی عبارتند از:
صدای زوزه یا غرغر: بارزترین علامت، شنیدن صدایی شبیه به زوزه قطار یا لاستیک ساییده شده از بخش عقب خودرو است که با افزایش سرعت، صدا نیز بیشتر و زیرتر می‌شود.
لرزش اتاق یا فرمان: در سرعت‌های بالا ممکن است لرزش خفیفی را در کابین احساس کنید.
لق شدن چرخ: اگر خودرو را جک بزنید و چرخ عقب را در حالت بالا و پایین تکان دهید، بازی یا لقی محسوسی احساس می‌شود.
داغ شدن بیش از حد قالپاق چرخ: اگر پس از یک رانندگی کوتاه، قالپاق وسط چرخ عقب بسیار داغ باشد، نشان‌دهنده گیر کردن و خرابی بلبرینگ است.
ابزار مورد نیاز برای تعویض بلبرینگ پراید
برای انجام این کار در خانه یا پارکینگ، به ابزارهای زیر نیاز دارید:
جک و خرک (امنیت در اولویت است!)
آچار چرخ و بکس شماره ۲۴ (یا بکس مناسب مهره توپی چرخ)
انبردست و سیم‌چین (برای خارج کردن پین چاکدار)
آچار تخت (معمولاً ۱۳ یا ۱۴ برای باز کردن سیم ترمز دستی در صورت نیاز)
چکش و سنبه (یا لوله مناسب برای بیرون آوردن کاسه نمد و رولبرینگ‌ها)
گریس نسوز باکیفیت (مخصوص بلبرینگ)
بنزین یا تینر برای شست‌وشو
پارچه تمیز بدون پرز
بلبرینگ‌های جدید (شامل بلبرینگ بزرگ و کوچک به همراه کاسه نمد جدید)
آموزش گام‌به‌گام تعویض بلبرینگ چرخ عقب پراید
گام اول: ایمنی و باز کردن چرخ
خودرو را در یک سطح صاف پارک کنید، ترمز دستی را بکشید و دنده را در حالت سنگین (یا پارک برای اتوماتیک‌ها) قرار دهید.
قبل از بالا بردن خودرو، پیچ‌های چرخ عقب را با آچار چرخ کمی شل کنید.
با استفاده از جک، خودرو را بلند کرده و حتماً خرک را زیر شاسی قرار دهید تا ایمنی کامل برقرار شود.
پیچ‌ها را کامل باز کرده و لاستیک را خارج کنید.
گام دوم: برداشتن قالپاق و مهره مرکزی
با استفاده از یک پیچ‌گوشتی تخت و چکش، قالپاق فلزی وسط کاسه چرخ را به آرامی با ضربات متناوب خارج کنید.
حالا پشت قالپاق، یک مهره قفل‌شونده بزرگ را می‌بینید که با یک پین چاکدار (خار) فیکس شده است.
با کمک انبردست، پین چاکدار را صاف کرده و از سوراخ محور بیرون بکشید.
با استفاده از بکس مناسب (معمولاً سایز ۲۴) و دسته جغجغه، مهره مرکزی را در خلاف عقربه‌های ساعت بچرخانید و باز کنید. واشر پشت مهره را نیز بردارید.
(نکته تصویری در ذهن: در این مرحله مهره‌ای بزرگ با یک پین عمودی می‌بینید که شفت را قفل کرده است).
گام سوم: خارج کردن کاسه چرخ
حالا کاسه چرخ آماده بیرون آمدن است. آن را با دو دست بگیرید و به سمت خود بکشید.
معمولاً بلبرینگ بیرونی (کوچک‌تر) با بیرون کشیدن کاسه چرخ به راحتی خارج می‌شود مراقب باشید روی زمین نیفتد و کثیف نشود.
کاسه چرخ را کاملاً بیرون بکشید. بلبرینگ داخلی و کاسه نمد در پشت کاسه چرخ قرار دارند.
گام چهارم: خارج کردن بلبرینگ کهنه و پوسته‌ها (کنس‌ها)
این مرحله نیازمند دقت بیشتری است:
با استفاده از یک پیچ‌گوشتی یا سنبه بلند و چکش، از پشت کاسه چرخ به کاسه نمد ضربه بزنید تا کاسه نمد خارج شود (کاسه نمد کهنه دیگر قابل استفاده نیست و باید تعویض شود).
پس از برداشتن کاسه نمد، بلبرینگ داخلی بیرون می‌آید.
برای تعویض کامل، کنس‌های (پوسته‌های فلزی) بلبرینگ‌های کهنه که درون کاسه چرخ پرس شده‌اند نیز باید خارج شوند. با سنبه و چکش، از سمت مخالف به کنس ضربه بزنید تا از جای خود خارج شود.
گام پنجم: شست‌وشو و تمیزکاری
داخل کاسه چرخ و روی محور (سگدست) پر از گریس کهنه و براده است. با استفاده از بنزین یا تینر و یک قلم‌مو، تمام سطوح را کاملاً تمیز و خشک کنید. هیچ‌گونه آلودگی نباید باقی بماند.
گام ششم: جا زدن بلبرینگ‌های نو (کنس‌ها)
کاسه چرخ را روی میز کار بگذارید.
کنس (پوسته بیرونی) بلبرینگ جدید را در جای خود قرار دهید.
با استفاده از یک تکه چوب یا قالب مناسب (که هم‌سایز با لبه بیرونی کنس باشد) و چکش، به آرامی و به صورت متوازن ضربه بزنید تا کنس جدید کاملاً در کف جای خود بنشیند. صدای ضربدری زدن فلز عوض می‌شود که نشان‌دهنده نشستن کامل است. این کار را برای هر دو طرف (داخلی و خارجی) انجام دهید.
گام هفتم: گریس‌کاری (مهم‌ترین بخش)
بلبرینگ‌های نو معمولاً گریس اولیه کمی دارند.
مقداری گریس نسوز مرغوب را کف دست خود بگذارید.
لبه بلبرینگ را به گریس فشار دهید تا گریس کاملاً به داخل ساچمه‌ها و فضای خالی بین آن‌ها نفوذ کند. این کار را تا زمانی که گریس از سمت دیگر بیرون بزند ادامه دهید.
مقداری گریس نیز داخل محفظه کاسه چرخ بمالید.
گام هشتم: بستن قطعات به ترتیب معکوس
بلبرینگ داخلی (بزرگ‌تر) را که گریس‌کاری کرده‌اید، در جای خود در پشت کاسه چرخ قرار دهید.
کاسه نمد جدید را با احتیاط و به صورت کاملاً صاف با ضربات ملایم چوب و چکش در جای خود جا بزنید تا از نشت گریس جلوگیری کند.
کاسه چرخ را با احتیاط روی محور (سگدست) جا بزنید.
بلبرینگ خارجی (کوچک‌تر) که گریس‌کاری شده را از سمت بیرون روی محور قرار دهید.
واشر تخت را گذاشته و مهره مرکزی را با دست ببندید.
گام نهم: تنظیم سفتی مهره (نکته حیاتی!)
اینجا یک فوت کوزه‌گری وجود دارد:
مهره را با آچار سفت کنید تا جایی که چرخ سفت شود و به سختی بچرخد (برای اینکه بلبرینگ‌ها در جای خود بنشینند).
سپس مهره را حدود یک‌چهارم تا نیم دور شل کنید تا چرخ آزادانه و بدون هیچ‌گونه لقی بچرخد. اگر مهره بیش از حد سفت باشد، بلبرینگ داغ شده و خرد می‌شود؛ اگر بیش از حد شل باشد، چرخ لق می‌زند.
پین چاکدار جدید را از سوراخ رد کرده و سر آن را با انبردست خم کنید تا مهره به هیچ وجه شل نشود.
قالپاق فلزی را با ضربات آرام چکش در جای خود محکم کنید (می‌توانید کمی چسب سیلیکون دور آن بزنید تا آب‌بندی شود).
چرخ را ببندید، خودرو را پایین بیاورید و پیچ‌ها را در حالت روی زمین بودن محکم کنید.
نکات طلایی برای افزایش طول عمر بلبرینگ پراید
از آب‌زدگی بپرهیزید: عبور مداوم از آب‌گرفتگی‌های عمیق باعث شست‌وشوی گریس و ورود آب به داخل بلبرینگ می‌شود.
کیفیت قطعه: متأسفانه بلبرینگ‌های تقلبی زیادی در بازار هستند. حتماً از برندهای معتبر و استاندارد استفاده کنید.
تنظیم باد لاستیک‌ها و عدم بار بیش از حد: حمل بار سنگین فشار مضاعفی به چرخ عقب پراید وارد می‌کند.
نتیجه‌گیری
تعویض بلبرینگ چرخ عقب پراید شاید در نگاه اول کاری سخت به نظر برسد، اما با داشتن ابزار مناسب، حوصله و رعایت دقیق مراحل بالا (به‌ویژه بخش گریس‌کاری و تنظیم سفتی مهره)، می‌توانید به راحتی آن را در خانه انجام دهید و علاوه بر صرفه‌جویی در هزینه دستمزد، لذت یک تعمیر فنی موفق را تجربه کنید.
اگر در هر یک از مراحل سوالی دارید، می‌توانید در بخش نظرات با کارشناسان ما در میان بگذارید!