برق کویل دوبل یکپارچه ساژم چیست ؟
کویل دوبل یکپارچه ساژم (که در خودروهایی مانند پژو ۲۰۶ تیپ ۲ مدل پایین، پژو ۴۰۵، سمند با ایسیو ساژم S2000 و پرزنتهای قدیمیتر رایج است) یک ماژول جرقه زنی به همپیوسته است که هم کویلهای احتراق و هم آیسیهای درایور (قدرت یا سوئیچینگ) را درون یک مجموعه واحد جای داده است.
برای درک دقیق سیستم برقرسانی و پیناوت (پایهها) این نوع کویل، بررسی ولتاژهای ورودی و نحوه عملکرد آن ضروری است:
۱. ولتاژهای ورودی و پینهای کویل دوبل ساژم
سوکت این نوع کویل معمولاً ۴ پین دارد (یا در برخی مدلهای خاص ۵ پین) که وظیفه هر پایه به شرح زیر است:
-
پایه برق مثبت ($12\text{V}$):
-
از رله دوبل (یا سوئیچ اصلی) تأمین میشود. این پایه برق مثبت دائم را هنگام باز بودن سوئیچ و روشن بودن موتور به داخل کویل میرساند تا سیمپیچهای اولیه (Primary) شارژ شوند.
-
-
پایههای فرمان (سیگنالهای منفی از ECU):
-
دو پایه دیگر، سیگنالهای فرمانِ قطع و وصل جریان (تریگر) هستند که مستقیماً از کامپیوتر خودرو (ECU – بخش درایور جرقهزنی) ارسال میشوند. ایسیو با منفی کردن این پایهها در زمان دقیق، میدان مغناطیسی کویل را قطع کرده و باعث ایجاد ولتاژ فشار قوی در ثانویه میشود.
-
-
پایه منفی بدنه (Ground):
-
برخی مدلها دارای اتصال منفی بدنه مجزا برای بدنه آلومینیومی کویل یا مدار داخلی هستند (در برخی مدلهای ساژم، منفی از طریق بدنهی خود موتور یا سیم بدنه متصل به سرسیلندر تامین میشود).
-
۲. مشخصات و مدار داخلی کویل دوبل یکپارچه
-
دوبل بودن: به این معناست که در یک بدنه، دو عدد کویل مجزا تعبیه شده است؛ هر کویل دو سیلندر را همزمان جرقهزنی میکند (سیلندر ۱ و ۴ با هم، و سیلندر ۲ و ۳ با هم – سیستم جرقهزنی هدر رفت یا Waste Spark).
-
وجود مدار درایور داخلی: در کویلهای یکپارچه ساژم، ترانزیستورهای قدرت یا آیسیهای سوئیچینگ درون خود مجموعه کویل قرار دارند؛ به همین دلیل است که سیگنال ارسالی از ECU ضعیف بوده و این ترانزیستورها وظیفه قطع و وصل کردن جریان سنگین آمپراژ بالا (عبور جریان از سیمپیچ کویل) را بر عهده دارند.
۳. عیوب رایج و تست برق کویل ساژم
اگر خودرو دچار افت شتاب، تککار کردن (سه کار کردن موتور) یا بیبرق شدن سر شمعها شد، بررسی بخش برق کویل به روش زیر انجام میشود:
-
تست برق مثبت ۱۲ ولت: با مولتیمتر یا لامپ تست، سوکت کویل را چک کنید. هنگام باز بودن سوئیچ، باید روی پایه مثبت، ولتاژ ۱۲ ولت باتری وجود داشته باشد. (اگر این برق قطع باشد، فیوز اصلی یا رله دوبل خراب است).
-
تست سیگنال فرمان ECU: هنگام استارت زدن، با چراغ تست یا دستگاه دیاگ چک کنید آیا پالسهای منفی از ایسیو به پایههای فرمان کویل میرسند یا خیر. اگر ایسیو نسوز3د باشد یا سیمکشی قطع باشد، این پالس ارسال نمیشود.
-
ترکخوردگی بدنه و نشتی برق (Flashover): بدنه پلاستیکی یا رزینی کویلهای ساژم به مرور زمان در اثر گرما ترک میخورد و برق فشار قوی به جای رفتن به وایر، به بدنه موتور جرقه میزند (با چشم یا در تاریکی به صورت جرقه آبیرنگ قابل مشاهده است).
