ترمز دیسکی خنک شونده چیست ؟

۱. نحوه عملکرد و ساختار دیسک خنک‌شونده

• دیسک‌های توپر (Solid Discs): یک صفحه فلزی یکپارچه هستند و گرما فقط از سطوح بیرونی آن‌ها دفع می‌شود.
• دیسک‌های خنک‌شونده (Vented Discs): از دو صفحه دیواره‌ای فلزی موازی تشکیل شده‌اند که بین آن‌ها پره‌ها یا تیغه‌هایی (Vanes) قرار گرفته است.
• اثر گریز از مرکز (Gutter/Centrifugal Effect): وقتی چرخ و دیسک می‌چرخند، کانال‌های بین این دو صفحه مانند یک پمپ هوای گریز از مرکز کار می‌کنند؛ هوای خنک از مرکز دیسک وارد شده، از میان کانال‌ها عبور کرده و به همراه گرمای جذب‌شده از لبه‌های بیرونی دیسک خارج می‌شود.

۲. چرا خنک شدن دیسک ترمز حیاتی است؟

1. پدیده محو شدگی ترمز (Brake Fade): اگر دمای دیسک و لنت از حد مجاز بگذرد، لنت‌ها خاصیت اصطکاکی خود را از دست می‌دهند، رزین‌های داخل لنت گاز تولید می‌کنند (ایجاد لایه‌ای لغزنده بین لنت و دیسک) و قدرت ترمزگیری به شدت کاهش می‌یابد؛ به طوری که حتی با فشردن محکم پدال، خودرو به سختی متوقف می‌شود.
2. تاب برداشتن و ترک خوردن دیسک: شوک‌های حرارتی ناگهانی باعث ناهموار شدن سطح دیسک (ایجاد لرزش زیر پدال ترمز هنگام ترمزگیری) یا ایجاد ترک‌های میکروسکوپی روی آن می‌شود.

۳. انواع روش‌های مکمل برای خنک‌کاری دیسک

• دیسک‌های سوراخ‌دار (Drilled Discs): روی سطح دیسک سوراخ‌هایی ایجاد می‌شود تا علاوه بر عبور جریان هوا، گازها و آب روی سطح لنت نیز تخلیه شوند.
• دیسک‌های شیاردار (Slotted Discs): شیارهایی روی سطح دیسک تراشیده می‌شود که داغی و گردِ لنت را پاک کرده و تماس لنت و دیسک را بهینه‌تر می‌کند.

۴. مقایسه و محل استفاده

نکته: از آنجا که هنگام ترمزگیری به دلیل انتقال وزن خودرو به سمت جلو، حدود ۷۰ درصد فشار ترمز روی چرخ‌های جلو قرار می‌گیرد، استفاده از دیسک‌های خنک‌شونده در محور جلو الزامی و حیاتی است.