راهنمای جعبه فیوز دنا و دنا پلاس (معمولی و توربو)
آیا تا به حال پیش آمده که در خودروی دنا یا دنا پلاس خود با مشکل قطع شدن ناگهانی سیستم صوتی، کار نکردن برفپاککنها یا روشن نشدن چراغها مواجه شوید؟ در بسیاری از این مواقع، مقصر اصلی یک قطعه کوچک به نام فیوز است.
شناخت جعبه فیوز خودرو، نحوه دسترسی به آن و خواندن نقشه آن، یکی از مهارتهای اولیه و در عین حال بسیار کاربردی برای هر رانندهای است. در این مقاله از وبلاگ، قصد داریم به صورت کاملاً تخصصی اما به زبان ساده، به بررسی جعبه فیوز دنا و دنا پلاس (در مدلهای معمولی، توربو و اتوماتیک) بپردازیم تا در مواقع بروز مشکل، نیازی به مراجعه فوری به برقکار نداشته باشید.
چرا شناخت جعبه فیوز دنا اهمیت دارد؟
خودروی دنا و دنا پلاس به لطف برخورداری از سیستمهای الکترونیکی پیشرفته (مانند مالتیمدیا، کروز کنترل، صندلیهای برقی، تهویه اتوماتیک و توربوشارژ در مدلهای توربو)، دارای سیمکشی پیچیدهای هستند. برای محافظت از این تجهیزات گرانقیمت در برابر نوسانات جریان برق، از فیوزها استفاده میشود.
اگر دستگاهی در خودرو از کار بیفتد، اولین قدم بررسی سلامت فیوز مربوط به آن است. تعویض یک فیوز سوخته بسیار سادهتر و ارزانتر از تعویض قطعه الکترونیکی آسیبدیده است.
دنا و دنا پلاس چند جعبه فیوز دارند؟
بر خلاف برخی خودروها که تنها یک جعبه فیوز دارند، خانواده دنا (شامل دنا معمولی، دنا پلاس و دنا پلاس توربو دندهای و اتوماتیک) مجهز به دو جعبه فیوز اصلی است:
- جعبه فیوز داخلی (کابین): واقع در زیر فرمان و سمت چپ راننده.
- جعبه فیوز محفظه موتور: واقع در زیر کاپوت، در کنار باتری.
در ادامه هرکدام را با جزئیات بررسی میکنیم.
۱. جعبه فیوز داخل کابین (زیر فرمان)
این جعبه فیوز دسترسی آسان تری دارد و بیشتر با تجهیزات داخلی خودرو (مانند چراغهای سقفی، سیستم صوتی، فندک، شیشهبالابرها و کولر) در ارتباط است.
نحوه دسترسی:
برای دسترسی به این جعبه فیوز، باید به فضای زیر فرمان در سمت چپ راننده نگاه کنید. یک محفظه یا درب پلاستیکی کوچک وجود دارد که با باز کردن خار آن، جعبه فیوز نمایان میشود. در پشت درب این محفظه معمولاً یک راهنمای تصویری کوچک قرار دارد.
مهمترین فیوزهای داخل کابین دنا:
- فیوز فندک و پورت USB: (یکی از شایعترین مواردی که میسوزد، معمولاً مربوط به اتصال شارژر موبایل است).
- فیوز سیستم صوتی و مانیتور
- فیوز شیشهبالابرهای جلو و عقب
- فیوز تهویه مطبوع (کولر و بخاری)
- فیوز یونیت کنترل مرکزی (BCM)
۲. جعبه فیوز محفظه موتور (زیر کاپوت)
این جعبه فیوز وظیفه محافظت از تجهیزات حیاتیتر خودرو را بر عهده دارد. قطعاتی مانند ECU، سیستم پاشش سوخت، رلهها، فن خنککننده رادیاتور، چراغهای اصلی و بوق در این بخش قرار دارند.
نحوه دسترسی:
کاپوت را بالا بزنید. جعبه فیوز در سمت چپ موتور (معمولاً نزدیک به باتری و مخزن شیشهشور) درون یک محفظه پلاستیکی سیاه رنگ با درپوش قفلدار قرار دارد. برای باز کردن آن کافی است خارهای دو طرف درپوش را فشار دهید.
مهمترین فیوزهای محفظه موتور (بهویژه در مدلهای توربو):
در مدلهای دنا پلاس توربو (چه دستی و چه اتوماتیک)، به دلیل وجود دستهسیمهای مربوط به توربوشارژ و سنسورهای اضافی، چیدمان و تعداد رلهها و فیوزها در محفظه موتور ممکن است تفاوتهای جزئی با مدلهای معمولی داشته باشد. موارد زیر از مهمترینها هستند:
- فیوز پمپ بنزین
- فیوز فنهای رادیاتور (دور تند و کند)
- فیوز ایسیو (ECU) و انژکتورها
- فیوز سیستم ABS (ترمز ضد قفل)
- فیوز سیستم توربو (در مدلهای توربو)
تفاوت جعبه فیوز دنا معمولی با دنا پلاس توربو چیست؟
اگرچه شاسی، بدنه و ساختار کلی سیمکشی در تمامی مدلهای دنا مشابه است، اما دنا پلاس توربو به دلیل داشتن امکاناتی نظیر:
- موتور EF7TC (توربوشارژ)
- گیربکس اتوماتیک (در مدلهای AT)
- سیستمهای پایش فشار باد لاستیک (TPMS – در برخی مدلها)
- رینگ و ترمزهای قویتر
دارای رلهها و فیوزهای اضافی در جعبه فیوز موتور است که وظیفه کنترل یونیت گیربکس (TCM) و سیستم توربو را بر عهده دارند. بنابراین، هنگام تعویض فیوز در مدلهای توربو، حتماً باید به آمپر دقیق فیوزها (که با رنگهای استاندارد مشخص میشوند) توجه ویژهای داشته باشید.
رنگبندی فیوزها بر اساس آمپر
برای اینکه سریعتر بتوانید میزان جریان (آمپر) هر فیوز را تشخیص دهید، استاندارد جهانی رنگبندی برای فیوزهای تیغهای خودرو تعریف شده است که در دنا نیز رعایت میشود:
- طوسی/خاکستری: ۲ آمپر
- بنفش: ۳ آمپر
- صورتی: ۴ آمپر
- نارنجی/قهوهای روشن: ۵ آمپر
- قهوهای تیره: ۷.۵ آمپر
- قرمز: ۱۰ آمپر
- آبی: ۱۵ آمپر
- زرد: ۲۰ آمپر
- سفید/شیری: ۲۵ آمپر
- سبز: ۳۰ آمپر
علائم سوختن فیوز در دنا و دنا پلاس چیست؟
- از کار افتادن ناگهانی یک تجهیز: مثلاً اگر همزمان فندک و چراغ داشبورد قطع شود، شک نکنید که فیوز مشترک آنها سوخته است.
- روشن نشدن خودرو: اگر استارت بخورد اما ماشین روشن نشود، ممکن است فیوز پمپ بنزین یا ایسیو سوخته باشد.
- کار نکردن فنها: اگر آمپر آب بالا برود و فن روشن نشود، باید سریعاً فیوز فن موتور بررسی شود.
چگونه فیوز سوخته را تعویض کنیم؟ (آموزش گامبهگام)
- خاموش کردن خودرو: حتماً سویچ را ببندید و سیستمهای برقی را خاموش کنید.
- یافتن فیوز معیوب: با استفاده از راهنمای جعبه فیوز، فیوز مربوط به قطعه از کار افتاده را پیدا کنید.
- استفاده از انبردست مخصوص (فیوزکش): در داخل درب جعبه فیوز محفظه موتور یا کابین، یک انبرک پلاستیکی کوچک (یا پنس) برای بیرون کشیدن فیوزها تعبیه شده است. هرگز با دست خالی یا ابزار فلزی فیوز را نکشید تا دچار اتصالی نشوید.
- بررسی ظاهر فیوز: فیوز را زیر نور بگیرید. اگر سیم نازک داخل آن قطع شده باشد، یعنی فیوز سوخته است.
- جایگزینی با فیوز همآمپر: فیوز سوخته را حتماً با فیوزی با همان رنگ و همان مقدار آمپر جایگزین کنید. استفاده از فیوز با آمپر بالاتر بسیار خطرناک است و میتواند به سیمکشی خودرو آسیب جدی (حتی آتشسوزی) بزند.
نکات ایمنی مهم
- هرگز از سیم یا تکه فلز به جای فیوز استفاده نکنید! این کار حفاظتی که فیوز باید انجام دهد را از بین برده و خطر آتشسوزی سیمکشی را به شدت بالا میبرد.
- اگر یک فیوز جدید بلافاصله پس از تعویض دوباره سوخت، یعنی در آن مدار اتصالی (شورتکارت) وجود دارد و تعویض مداوم فیوز مشکلی را حل نمیکند؛ در این حالت حتماً به یک برقکار ماهر مراجعه کنید.
نتیجهگیری
آشنایی با جعبه فیوز دنا و دنا پلاس (معمولی و توربو) به شما کمک میکند در سفرهای شهری و جادهای، مشکلات جزئی برق خودرو را در10 دقیقه عیبیابی و برطرف کنید. همیشه توصیه میشود چند عدد فیوز با آمپرهای پرکاربرد (مثل ۱۰، ۱۵ و ۲۰ آمپر) را در داشبورد خودروی خود به همراه داشته باشید تا در مواقع اضطراری غافلگیر نشوید.
اگر درباره نقشه فیوز بخش خاصی از دنا سوالی دارید، در بخش نظرات بپرسید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.