راهنمای عیب یابی و رفع عیب سیستم برق پراید انژکتوری و کاربراتوری
سیستم برق پراید به دلیل ساختار ساده اما فراگیر، از بخش‌های کلیدی خودرو است که تسلط بر عیب‌یابی آن می‌تواند شما را از بسیاری از خرابی‌های بین راهی نجات دهد. در ادامه، راهنمای جامع عیب‌یابی و رفع عیب سیستم برق پراید (در دو مدل انژکتوری و کاربراتوری) آورده شده است.
۱. سیستم برق پراید انژکتوری (ECU محور)
در پرایدهای انژکتوری (مدل‌های زامیاد، سایپا صبا و 141 انژکتور، و مدل‌های یورو ۴ جدید)، بیشتر عیوب از طریق سنسورها، عملگرها و مدار کامپیوتر (ECU) مدیریت می‌شوند.
الف) خودرو استارت می‌خورد اما روشن نمی‌شود
-
علت احتمالی ۱: خرابی یا قطع بودن سنسور دور موتور (TDC / CKP).
-
بررسی و رفع عیب: اگر سنسور دور موتور بسوزد یا سوکت آن قطع باشد، ECU فرمان پاشش سوخت و جرقه را صادر نمی‌کند. عقربه دور موتور هنگام استارت زدن نباید ثابت بماند (باید کمی تکان بخورد). نوک سنسور را از نظر چسبیدن براده‌های آهن تمیز کنید یا در صورت خرابی تعویض نمایید.
-
-
علت احتمالی ۲: سوختن رله دوبل (Rely Double) یا فیوزهای اصلی.
-
بررسی و رفع عیب: رله دوبل برق‌رسانی به پمپ بنزین، انژکتورها، کویل و ECU را بر عهده دارد. اگر با باز کردن سوئیچ، صدای کار کردن پمپ بنزین (چند ثانیه اول) شنیده نشد، فیوزهای داخل جعبه‌فیوز موتور یا خود رله دوبل را چک کنید.
-
-
علت احتمالی ۳: قطعی پمپ بنزین یا سوختن فیوز آن.
ب) خودرو در حال حرکت ناگهان خاموش می‌شود (و بعد از خنک شدن روشن می‌شود)
-
علت احتمالی: خرابی کوئل دوبل یا سنسور دور موتور.
-
بررسی و رفع عیب: با گرم شدن موتور، سیم‌پیچ‌های داخلی کوئل اتصال کوتاه کرده و قطع می‌شوند. با تعویض کوئل مشکل حل می‌شود.
-
ج) موتور ریپ می‌زند یا کله می‌کند (به‌ویژه در دورهای پایین)
-
علت احتمالی ۱: خرابی وایر شمع‌ها یا ضعیف شدن شمع‌ها.
-
بررسی و رفع عیب: مقاومت وایرها را چک کنید یا با دستگاه تست کنید. شمع‌های دوده زده یا فیلر تنظیم نشده را تعویض کنید.
-
-
علت احتمالی ۲: خرابی استپر موتور (Idle Air Control Valve).
-
بررسی و رفع عیب: اگر خودرو در حالت درجا (پایین آمدن از دنده یا پشت چراغ قرمز) خاموش می‌شود، سر استپر را با اسپری ناهید یا خشک‌کن تمیز کرده و در صورت خرابی سوزن آن، تعویض کنید.
-
-
علت احتمالی ۳: خرابی سنسور موقعیت دریچه گاز (TPS).
۲. سیستم برق پراید کاربراتوری (مکانیکی و مگنتی)
پرایدهای کاربراتوری فاقد ECU و سنسورهای پیچیده هستند و سیستم برق آن‌ها مبتنی بر دلکو، مگنت (یا پلاتین)، کوئل و وایر است.
الف) خودرو استارت می‌خورد اما جرقه سر سر شمع‌ها نداریم
-
علت احتمالی ۱: خرابی مگنت دلکو (در مدل‌های مگنتی) یا سوختن پلاتین (در مدل‌های پلاتینی).
-
بررسی و رفع عیب: مگنت دلکو وظیفه قطع و وصل کردن جریان برق کوئل را دارد. اگر مگنت بسوزد، کوئل برق خروجی تولید نمی‌کند. با یک مگنت سالم تست کنید.
-
-
علت احتمالی ۲: قطعی یا خرابی کوئل کاربراتوری.
-
بررسی و رفع عیب: وایر وسط دلکو (وایر اصلی کوئل) را نزدیک بدنه موتور بگیرید؛ اگر هنگام استارت جرقه آبی رنگ قوی نداشت، کوئل یا برق ورودی آن مشکل دارد.
-
-
علت احتمالی ۳: خرابی یا قطعی ذغال داخل درب دلکو.
ب) موتور تک‌کار می‌کند یا پُشت سر هم فایِر (Fire) اشتباه می‌زند
-
علت احتمالی: اشتباه بسته شدن ترتیب احتراق وایرها روی درب دلکو.
-
بررسی و رفع عیب: ترتیب احتراق استاندارد پراید (1-3-4-2) است. حتماً چک کنید که وایرها به ترتیب صحیح از دلکو به شمع‌ها متصل شده باشند.
-
۳. عیوب مشترک سیستم برق (شارژ، استارت و باتری) در هر دو مدل
| عارضه | علت اصلی | راه حل رفع عیب |
| کم آوردن باتری / روشن شدن چراغ باتری پشت آمپر | خرابی ذغال دینام، آفتامات دینام یا پاره شدن تسمه دینام | ولتاژ خروجی دینام را با مولتی‌متر بگیرید (باید بین ۱۳.۸ تا ۱۴.۴ ولت باشد). در صورت پایین بودن، ذغال یا دیود دینام تعویض شود. |
| استارت عمل نمی‌کند (فقط صدای تق‌تق می‌آید) | ضعیف بودن باتری یا خرابی اتوماتیک استارت (پوسیدگی ذغال استارت) | سرباتری‌ها را تمیز کنید. اگر با اتصال مستقیم سنسور استارت به قطب مثبت، استارت کار نکرد، استارت را باز و ذغال‌های آن را تعویض کنید. |
| پرش عقربه‌های پشت آمپر یا ضعیف بودن نور چراغ‌ها | ضعف اتصال بدنه اصلی موتور و شاسی | سیم منفی بدنه که از باتری به بدنه و گیربکس متصل است را تمیز کرده و محکم کنید (بسیاری از ایرادات برق پراید ناشی از ضعف اتصالی بدنه است). |